>

Gece G�r���ne Teknolojinin Kazand�rd�klar�(45 Dk)

 

��� G�ne� batt���nda gizemli,heyecanl�,korkutucu d�nya ortaya ��k�yor.Pasifik okyanusunun karanl�k y�zeyinde bal�k��lar belli bir kalamar t�r� ar�yor.Bu t�r�n bilimsel ad� Loligo opalescens.Genelde �ar�� kalamar� deniyor.Bal�k��l�k kalamarlar�n yumurtlad��� G�ney California� da yo�unla�m�� durumda.Amerika okyanusunda gece yarat�klar� y�zeye daha yak�n y�z�yor ve karaya daha fazla yakla��yorlar.Santroza yak�nlar�ndaki �in�n adalar�nda mentura sahilinin 50 km a����nda ���k teknesi ile gidiyorlar.I��k teknesi 30000 wattla donat�lm��, kalamarlar� �ekmek i�in suya do�rultuluyor.Kalamar s�r�s� ���klar�n alt�nda toplan�rken m�rettebat bal�k�� teknesinin arkas�ndaki kay��� indiriyor.Bu 365 m uzunlu�undaki a��n bir ucunu tutturmaya yar�yor.A��n di�er k�sm� ���k teknesinin etraf�nda d�nerken teknenin etraf�nda yay�l�yor.I��k teknesi kalamarlar�n yerlerinde kalmas� ve ka�malar�n� �nlemek amac�yla ortada kal�yor.Ayr�ca fok bombas� kullan�l�yor.�ember tamamland���nda kay�k a��n sonunu devrediyor ve bal�k�� teknesi m�rettebat� a�� �ekmeye ba�l�yor.Kalamarlar yakalan�nca ���k teknesi �emberin i�inden ��k�yor.Vin�le a� s�k��t�r�l�yor.25 cm lik bal�k pompas� bal�klar� g�verteye pompal�yor.Ambara bo�alt�l�yor.55 ton kalamar ambarda birikiyor.Yemek tabaklar�nda bulunuyor ve yem olarak sat�l�yor.Kalamar g�n do�umundan g�n bat�m�na kadar avlan�yor.Gezegenin biyosferindeki b�t�n ya�am 24 saatte ger�ekle�en g�nd�z ve gece d�ng�s�ne uyacak �ekilde evrim ge�iriyor.Yarasalar,kurtlar,bayku�lar gece etkin hayvanlard�r.Gece g�ne� ufkun alt�na iniyor.�nsanlar ise g�nd�zleri uyan�k kalmaya geceleri uyumaya adapte olmu�.Do�al uyku d�zenine g�nl�k ritm deniyor.Bu k�smen melotonin hormonu taraf�ndan d�zenleniyor.Bu hormon karanl�kta aktiftir.California�da ahtapot av� yap�l�yor.Toronto Kanada d�nyan�n solucan ba�kenti.Pagonis canl� yemlerinde y�lda 120 milyon solucan paketleniyor ve da��t�l�yor.Solucan�n bilimsel ad� Lumbricus terrestris.Nemli ve serin havalar, Toronto�nun toprak t�r� solucanlar i�in ideal.Solucanlara gece s�r�ngeni deniyor.Toplay�c�lar s�cak ve su ge�irmeyen k�yafetler giyiyorlar.12 voltluk pille �al��an anla tak�lan bir ���k ve iki kahve tenekesi ta��yorlar.Solucan toplama sanat� kafa b�lgelerinden tutup �ekmeye dayan�yor.Pagonis tesisinde i��iler 500 solucan� onlar i�in gerekli besinleri sa�layan organik maddeleri i�eren toprakla dolu kaplara yerle�tiriyorlar.Sonra so�utuculara konuyorlar.�stlerine ���k veriliyor .Solucanlar paketleniyor ve Kuzey Amerika�n�n her taraf�na g�nderiliyorlar.

���Tenesse�nin Malton �ehrinde Nightline adl� bir �irket gece g�r�� malzemeleri konusunda uzman.Gece operasyonlar� ve isyanla m�cadelede e�itimli ordular taraf�ndan i�letiliyor.Gece h�rs�zl�k vb k�t� davran��lar art�yor.Gece ye�il g�r�nt�ler g�r�nt� g��lendirme tekni�i ile olu�turuluyor.Gece g�ky�z�nde aydan,y�ld�zlardan,sokak lambalar�ndan gelen ne kadar ���k varsa objektif lensten ge�erek gece g�r�� aletinin i�ine giriyor.�nce ���k enerjisinin fotonlar� elektronlara �evriliyor sonra her bir elektron mikrokanall� levhan�n minik deliklerinden ge�erken fazladan binlerce elektron haline ge�iyor.Sonunda elektronlar fosforla kapl� bir ekrana �arparak mercekten g�r�len geli�tirilmi� g�r�nt�y� yarat�yorlar.Fosfor ekran ye�il renktedir.Di�er bir g�r�� �ekli termal g�r�nt�leme.Is�y� belirliyor ve g�r�yor.Bir lens g�r�n�rdeki di�er nesneler taraf�ndan emilen �e�itli k�z�l �tesi ���k miktar�n� yakal�yor.Bu ���k dedekt�r taraf�ndan taran�yor.Bunlar termogram denen �ok detayl� bir s�cakl�k d�zeni yarat�yor.Bu d�zen elektrik darbelerine �eviriyor.Sonra sinyal i�leme birimi bunu mercekteki g�r�nt� haline getiriyor.Termal g�r�nt�leme ara�lar� �-20 ile 1982 selsius derece s�cakl�klar� hissedebilir.Bir otogardaki ara�lara bakarak hangi motorun yak�n zamanda �al��t��� s�ylenebilir.

���� Rockwell collins modern teknoloji merkezinde bulundu�u yerin bilgisini veren bir SPS teknolojisi kullanarak u�a��n d���ndaki yapay g�r�nt� yarat�l�r.Soldaki g�sterge h�z�,ortadaki y�ksekli�i,sa�daki denizden y�ksekli�i g�sterir.Tehlike oldu�u zaman k�rm�z� i�aret verir ve y�n de�i�tirilir.150 y�l �nce ampul bulunmu�tur.

����� Emniyet te�kilat� gece operasyonlar�nda helikopter kullan�yor.Saatte 240 km h�za sahip.Helikopterde k�r edici parlakl��a sahip projekt�r ve termal g�r�nt�leme sistemi var.K�z�l �tesi kamera ile su�lular izleniyor.

���� Ayr�ca taz�lar�n koku alma duyusu �ok geli�ti�inden ve kokular� iyi ay�rt etti�inden su�lular� yakalamada taz�lardan da faydalan�l�yor.

����� PNC park 9 nisan 2001 de a��ld�.Burada metal halojen�rl� lambalar kullan�lm��t�r.Gaz kar���m�n�n i�inden bir elektrik yay�ndan ge�erek ����� �retiyorlar.Bu durumda argon,c�va ve metal halojen�r denilen y�ksek bas�n�l� kar���m olu�ur.�lk gece baseboll ma�� 1930 da yap�ld�.

������ Kuzey Bat� Ransinlevya da bir k�y yolunda bulunan Zambelli(havayi fi�ek ailesi) g�ky�z�n� renklendirmede ustad�r.Antonyo Zambelli 2893 te Amerikaya geldi.Patlay�c�lar�n yap�ld��� yerde beton binalar ve patlama duvarlar� var.���iler i�eri girmeden �nce dokunarak statik elektriklerini att�klar� kap� giri�lerine yerle�tirilmi� bak�r levhalar var.Roket y�ksek yo�unluklu poli�reten bir boruya dibe do�ru b�rak�l�r.F�nye yanda kal�r.F�nye yak�ld���nda a�a�� do�ru gider ve roketin arkas�nda bulunan ve kald�rmaya yarayan barutu ate�leyerek havaya y�kselmesini sa�lar.Bu patlama ile roket istenen y�ksekli�e ��k�nca yanacak zaman ayarl� bir f�nyenin ate�lenmesini sa�l�yor.Sonra f�nye patlay�c� k�sm� ate�liyor.Ortaya ��kan patlama y�ld�z ad� verilen yan�c� kimyasal par�alar� f�rlat�yor.Bombalar elle yap�l�yor.Kar��t�rma odalar�nda i��iler �ok �e�itli malzemelerini ve kimyasallar� kar��t�rarak farkl� renklerde y�ld�zlar yap�yorlar.�rne�in barium eklenirse y�ld�z ye�il oluyor.Bir ba�ka odada i��iler her kimyasal grubuna su ekliyor ve hamur yap�yorlar.Bunu k���k karelere b�l�yorlar.S�re� i�inde bunlar� barutla kapl�yorlar.Y�ld�zlar d��ar�da g�ne� �����nda kuruduktan sonra i��iler onlar� �e�itli �ekillerde roketlere yerle�tiriyorlar.

 

A�a��daki sorular�n cevaplar� filmin ayr�nt�lar�nda vard�r.

 

1)Kalamarlar�n ����a gelme nedenleri nelerdir?

 

2)Kalamarlar�n tutulmas� s�ras�nda fok bombas�n�n kullan�lma amac� nedir?

 

3)Gece insanlar�n uykuyu hissetmesinin nedenleri nelerdir?

 

4)�nsanlar�n do�al ritmlerinin bozulmas�n�n olumsuz sonu�lar� nelerdir?

 

5)Solucan toplay�c�lar�n�n iki kahve tenekesi ta��malar�n�n nedeni nedir?

 

6)Solucanlar�n so�utucularda bekletilmesinin ve �stlerine ���k verilmesinin sebebi nedir?

 

7)Gece g�r�� aletinde fosfor ekran neden ye�il g�r�nt� ortaya ��kar�yor?

 

8)Taz�lar�n koku almas�na yard�mc� olan v�cudundaki uyumlar nelerdir?

 

9)PNC parkta kullan�lan ���kland�rma sisteminin �zellikleri nelerdir?

 

10)Patlay�c� maddelerin yap�ld��� yerlerde hangi g�venlik �nlemleri al�nm��t�r?

 

ZEHRA AKTI-B�YOLOJ� ��RETMENL��� PRO�RAMI- 4.SINIF