Ge�mi�ten G�n�m�ze D�vmenin Tarihi 90 dakika

 

D�vme t�m d�nyada uygulanan antik bir rit�el. Bug�n 40 milyondan fazla Amerikal� d�vmeli durumda. Bu 50 y�l �ncesinin 4 kat�. Her k�lt�r�n kendine �zg� bir tekni�i ve her d�vmenin kendine �zg� bir anlam� vard�r. Yapt�r�lan d�vmelerin anlamlar� genelde; isyan, g�zellik, seks, sava� ve baz�lar� tuhaf sars�c�. Peki, bu gelenek nerden ba�lad� ve insanlar neden d�vme yapt�r�yor. �lk yolculuk;

Yeni Zelanda, sava��� ruha ve y�z d�vmelerine sahip maorilerin vatan� olan yeni zelenda da moko denilen y�z d�vmeleri uygulan�yordu. Bu d�vmenin k�keni 2000 y�l �ncesi Polinezya ya dayan�yor. Geleneksel maori tasar�m�nda k�vr�lan �izgiler ve spiraller do�adan ilham alm�� ve her tasar�m�n kendine has anlam� var. Her moko onu ta��yan ki�i, ailesi ve stat�s� hakk�nda ayr�nt�l� bilgi aktar�yor. Moko kad�nlar i�in g�zellik, erkekler i�in sava� simgesiydi. Geleneksel maori y�ntemine g�re d�z u�lu bir keski kullan�l�yor ve bu keski ile y�ze �ekil kaz�n�yordu. Yara iyile�ince tekrar a��l�yor. Sonra yara �ekilleniyor, i�i bitki �zleri ve korumdan olu�an m�rekkep ile dolduruluyordu. Y�z mokosu yaln�z maorilere �zg�yd� ve maori halk�n�n d���ndakilerin bu d�vmeyi yapt�rmas� sayg�s�zl�k olarak g�r�l�yordu. 1700 l� y�llar�n sonlar�nda maorilerin ya�am� �ngilizlerin g�ney pasifiye gelmesiyle de�i�ti. Bu bat�l�lar�n d�vmeyle ilk kar��la�mas�d�r. V�cut d�vmeleri moko denen y�z d�vmelerinden evrimle�mi�ti. Maorilerin moko d�vmeleri yabanc� sava���lara e�siz geliyordu. Sava�ta �ld�r�lenlerin ba�lar�n� onurlar�n� ya�atmak i�in mumyal�yorlard�. Hatta ba�lar�n� hat�ra olarak topluyorlard�. Fakat mokolar� olan maorilerin ba�lar� kasten kesilip ya silahlarla takas ediliyor ya da Avrupal�lara sat�l�yordu. Bunun �zerine moko sanat� sona ermi�ti.

Polinezyan�n kuzey ucu Hawaii adalar�, burada da polinezya k�lt�r� devam ediyor. Bu d�vmeler insanlar�n toplumdaki rollerini belirliyor. Kim oldu�unu, ne yapt���n�, kazand��� sava�lar�. D�vmelerin insan� fiziksel zararlardan ve k�t� ruhlardan korudu�una inan�yorlar. Ayr�ca erkeklerde d�vme yapt�rmak eri�kinli�e ge�i� say�l�yordu. Burada g�n�m�zde metal, ge�mi�te ise ku� gagas�, bal�k y�zgeci,domuz di�inden yap�lm�� 35-40 di�i bulunan nifo ad� verilen kemikten �ubuklar kullan�l�rd�.Ve elle vurularak uygulan�rd�.Buna tatu denirdi.Lousiyana�da 1984 y�l�nda arkeologlar Peru da 1000 y�l �ncesine ait mumyalanm�� kad�n cesedi buluyorlar.Kad�n�n koluna d�vme yapt�rd��� ortaya ��k�yor.Dr. Berano kol �zerinde k�z�l�tesi foto�raflama yap�yor ve b�ylece ���k daha derine iniyor.Renk pigmentlerini daha iyi g�steriyor.Dr. bu d�vmenin deriyi korudu�unu d���n�yor.7 y�l sonra �talya da v�cudunun her yerine d�vme yapt�ran(yakla��k 59 d�vme) mumyalanm�� bir buz adam bulunuyor.Ve bu d�vmeler genelde dizinde,eklem yerlerinde ve s�rt�nda olmas�yla ilgi �ekiyor.Doktorlar adam�n bu b�lgelerinde iltihaplanma oldu�unu ve d�vmelerin tedavi ama�l� yap�ld���n� d���n�yorlar.Ayr�ca deriye dikilen d�vme y�ntemleri de vard�r.Bu y�ntem Asya,G�ney Amerika ve Kuzey kutbunda belgelenmi�tir.1700 lerde inoid kabileleri kemikten yap�lm�� i�ne ve korumla kapl� ba��rsaktan yap�lm�� iplik kullanarak d�vmeleri derinin i�ine dikiyorlard�.i�ne derinin alt�nda ilerlerken k�ller deriye i�leniyordu.Bask� uygulanarak korumun yerine daha iyi oturmas� sa�lan�yordu.

Santa Barbara California da Kolin Bee deriye g�ne� ha�� dikiyordu. Bunu dikerken paslanmaz �elik i�ne pamuk ipli�i kullan�yordu. Deriye �akmak ta�� par�as�yla noktalar yap�yordu. Japonya da ise d�vme yapt�rmak yasa d��� bir olay haline gelmi�ti. ��nk� yakuza ad�nda Japon mafyas� kendilerine �zg� d�vme yap�yordu. D�vmeler v�cudun tamam�n� kapl�yor v�cut giysisi gibi g�r�n�yordu. Onun i�in d�vme yapt�rmak korku, �iddet, �z�nt� kayna�� olmu�tu.1600 l� y�llarda yakuza su�la ili�kilendirildi. Cezal�lar�n al�nlar�na ve kollar�na d�vme yap�l�yordu. B�ylece su�lu olanlar halk taraf�ndan tespit edilebiliyordu. Bunlar i�e ve havuza girmekte zorlan�yordu. Giysi niyetine kullan�lan d�vmelerin sahipleri �ld�kten sonra deri b��akla kesilip v�cuttan ��kar�l�yor ve karaborsada sat�l�yordu. Bazen bunlar Tokyo�daki �niversitede sergileniyordu. Yokohama da d�nya �ap�nda d�vmeci olan folyo�i samuray, kaplan, gey�a sembolleri kullan�yordu. Normalde bambudan g�n�m�zde metalden yap�lm�� agori �ubu�u kullan�l�yor. �ubu�un ucunda 36 i�ne var. �ubuk m�rekkebe bat�r�l�yor. Dakikada 90�120 vuru� yap�yordu. Eller, ayaklar, boyun ve y�z hari� b�t�n v�cut d�vme ile kaplan�yordu. Ar�zona da hapishanede sa�l�k riskine ve yasak olmas�na ra�men d�vme yapt�r�l�yordu. Bunlar korku ve nefret anlamlar� ta��yordu. D�vmeler �eteleri temsil ediyordu. Su�lular bir �etenin d�vmesini yapt�rabilmek i�in bir ba�kas�n� ya �ld�rmeli ya da sald�rmal�d�r. �ete �yesi olmadan o �etenin d�vmesini yapt�rmak �l�mle sonu�lanabilir. Yap�lan d�vme gerekirse deri y�z�lerek ��kart�l�r. D�vme yapt�rmak hapishanede yasak oldu�u i�in mahk�mlar kendi imk�nlar�yla d�vme yapt�rd�lar. Gitar teli, ger�ek m�rekkep, volkmenin veya f�n makinesinin motoru, kablo gibi malzemeler kullan�l�yordu. Buradaki d�vmeler ki�inin kim oldu�u, hangi su�u i�ledi�i gibi �zellikleri yans�t�yordu. D�vmelerden kurtulmak i�in lazer kullan�l�yordu. Lazer ���nlar� epidermisin alt�na ge�iyor ve dermiste m�rekkep pigmentlerini par�al�yor. Ve derinin att��� partik�llere d�n���yor. D�vmede kullan�lan m�rekkebin rengine g�re farkl� bir lazer frekans� gerekiyordu.

North Carolina Thomas Edison �ablon kalem ve �ark� kulland�. �ark i�neyi indirip kald�rarak m�rekkebin k���d�n alt�na kopyalanmas�n� sa�l�yordu. Yani ilkel bir d�vme makinesi icat edilmi� oldu.

Teksas�ta ise 1800�1920 y�llar� aras�nda kad�nlar ve erkekler v�cutlar�n� d�vmelerle kaplatt�r�p sirk g�sterisi yap�yorlard�. Bunlardan en ilgi �ekeni Amerikan sirk sanat��s� kertenkele adamd�. V�cudunun her yerinde ye�il s�r�ngen d�vmeleri vard�. Bu d�vmelerin 700 saatte tamamland���n� s�yl�yordu. Bu d�vmeler ya�am deneyimlerini ifade ediyordu.

G�ney California da deniz askerlerinde d�vme yapt�rmak gelenek halini alm��t�. Askerler moto denilen motivasyon d�vmeleri yapt�r�yordu. Bir�ok �at��madan sonra sa�lam ��kan askerler hat�ra, onur, koruma, an�y� ya�atmak gibi nedenlerle d�vme yapt�r�yordu. Amerikan deniz kuvvetlerinde ya kalkan�n� yan�nda ta�� ya da d�nd���nde o seni ta��s�n anlam�nda d�vmeler yapt�r�l�yordu. A�ama d�vmeleri ise denizde �zel bir olay ya�an�rsa yapt�r�l�rd�. Ayr�ca denizciler ayaklar�na domuz ve horoz d�vmeleri yapt�r�yorlard�. Bunlar�n denizcileri bo�ulmaktan kurtard���n� ve u�ur getirdi�ini d���n�yorlard�. Kuzey Amerikal�lar d��manlar�n� korkutmak i�in mavi renkli d�vmeler yapt�r�yorlard�. Losenc�l�s da cilde en haval� d�vmeler yap�l�yordu. Daha �ok y�ld�z d�vmeleri yapt�rd�klar�ndan bunlara y�ld�z toplumu deniliyordu. M�rekkep sar� renk gibi organik pigmentlerden olu�uyordu. Ve i�erisine ��z�c� tutkal konuluyordu. Bu m�rekkebin yap��kan olmas�n� sa�l�yordu. Bazen uv m�rekkepler kullan�l�yordu. G�r�n�r ���kta bu d�vmeler g�r�nm�yordu. Siyah ���k d�vme m�rekkebi ile yap�lan d�vmeler karanl�kta g�r�n�yordu. Luna g�z yuvarla��na d�vme yap�yordu. Kimisi nokta koyduruyor. Kimisi de g�z ak�n� tamamen boyat�yordu. Hollywood da Zuno d�vme galerisinde daha �ok ruhani d�vmeler yap�l�yordu. Bu d�vmeler ya�amda �nemli d�n�m noktalar�n� yans�t�yordu.

K�sacas� her k�lt�r�n farkl� bir hik�yesi var. Ama sonu� ayn�d�r; D�vme yapt�rmak ve d�vme gelene�ini ya�atmak.

 

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

 

1)Maori halk�n�n y�ze yap�lan d�vme sanat�na ne ad verilir ve nas�l yap�l�r?

2)Hawaii de erkeklerin d�vme yapt�rmas� ne anlama geliyor?

3)Deriye dikilen d�vme y�ntemi hangi �lkelerde g�r�lm��t�r?

4)Hawaii deki d�vme y�nteminde kullan�lan aletin ad� nedir ve bu alet nelerden yap�l�r?

5)Japonya da d�vme yapt�rmak neden yasaklanm��t�r?

6)Yokohama d�vme k�lt�r�nde hangi semboller kullan�l�rd�?

7)Yakuza d�vmesinde hangi metot kullan�l�r?

8)Genel olarak d�vme yapt�rman�n nedenleri nelerdir?

9)Ar�zona da �ete d�vmelerini hak etmek i�in ne yapmak gerekir?

10)Lazer ���nlar� d�vmeler �zerinde neden kullan�l�yor ve nas�l bir etki yap�yor?

11)�lk ilkel d�vme makinesini kim icat etti?

12)�noid kabileleri deriye dikme y�nteminde hangi aletleri kullan�yor?

13)Peru da bulunan lembeyeki kad�n�n�n kolu incelenirken neden k�z�l �tesi foto�raflama yap�lm��t�r?

14)Denizciler ayaklar�na neden domuz ve horoz d�vmeleri yapt�r�yor?

15)Losenc�l�s ta m�rekkep hangi maddelerden olu�uyor?

16)Hollywood da hangi d�vmeler yap�l�yor ve ne anlama geliyor?

 

������������������������������������������������������������������������������������� Zehra AKTI-Sema YE��LYURT

������������������������������������������������������������������������ �������������������� 07010002021---07010002027

������������������������������������������������������������������������������������������ E��T�M B�YOLOJ� 3.SINIF