�� D�nyan�n derinliklerindeki alevlerden do�du. Hayal edilebilecek en garip yarat�klara ev sahipli�i yapt�. �nsanlar buraya ilk geldiklerinde d�nya �zerindeki cehennemi bulduklar�n� sand�lar. Ama buras� cehennem de�il capcanl� ya�amlar�n kayna�t�� bir pota.

�� Zaman i�inde bir adam ger�e�i g�rd� bu adam�n ad� Darwin�di. Bu �ss�z galapagos adalar�n�n bilinmezden gelip d�nyay� sonsuza dek nas�l de�i�tirdi�inin �yk�s�d�r.10 Mart 1535 y�l�nda panama piskoposu ve arkada�lar� panamadan Peru�ya seyahat ediyordu. Ama r�zg�r durdu�unda g��l� ak�nt�lar kontrol� ele al�p onlar� rotan�n d��na savurdu ve sonunda piskopos ve adamlar� karay� buldu. Hem kara hem de �zerindeki yarat�klar cehennemden ��km�� gibi duruyordu. Panama piskoposu ve arkada�lar� kurtulmak i�in dua ediyorlar ve r�zg�r geri d�n�yor. Bunun �zerine piskopos ve adamlar� g�rd�klerini k��da d�kt�ler ve galapagos ke�fedildi. Piskopos ve arkada�lar�n�n bu yer kar��s�nda neden deh�ete d��t��n� ilk bak��ta anlamak kolay. Denizden ejderhalar geliyor deniz iguanalar� s�r�nerek karaya ��k�yorlar. Kaplumba�alar yeti�kin bir adam kadar a��r. Devasa g�vdelerinde hi�bir �ey yemeden i�meden bir y�l boyunca onlara yetecek kadar ya� depolaya biliyorlar. Hamb�lt ak�nt�s� etkisini kaybettikten sonra yerini kuzeyde gelen s�cak ak�nt�ya b�rak�r. Daha �ok farkl� galapagos ortaya ��kar galapagosta bahar. Ya�mur k��k ku�lar� da ortaya ��kard�. Her yer onlar�n c�v�lt�lar� ile doluyor. Bu d�nyada ilk bak��ta g�r�lenden �ok daha fazlas� var. Ve Galapagos �un bu parlak y�z� y�llarca gizli kald�.� Daha sonra 1500 y�llar�n�n sonunda biri onlar� haritaya yerle�tirdi. Sadece on iki basit i�aret ve bir isimle. Fregatlar korkusuzluklar� ile bilinirler. Ama �st�nl�kleri her zaman onlar�n yarar�na de�ildir. E�er denize ini� yaparlarsa uzun kanatlar� tehlikeli �l�� de �slanabilir. Her dal��ta bo�ulmay� g�ze al�yorlar. Koloni i�inde erkekler s�ra d�� boyun kemerlerini �i�iriyor. �zerlerinden ge�en di�iler i�in kar�� konulmaz olmaya �al��yorlar.

�� Galapagosa gelen daha sonraki insan dalgas� gelip ge�en gemileri ya�malamak i�in de�il adadaki zenginlikler i�in geliyorlard�. Bu ekvator �zerindeki en zengin denizlerden biridir. �nsanlar galapagosa geldik�e daha anla��l�r hale geldi. Her biri kendi ismini ald� baz� b�lgeler yine cehennem say�ld�. Galapagos adas�nda gen� ve duyarl� Darwin. Okuduklar�ndan ve deneyimlerinden ald�� ilhamla gen� ve yarat�c� g�zlerini bamba�ka bir galapagosa a��yordu. Darwin yepyeni bir yer ke�fediyor. Burda s�rekli olarak yeni adalar do�uyor ve her y�l yava��a birka� cm hareket ediyorlar. Adalar yolculuklar�na devem ederken de�i�iyor ve cehennem g�r�n�mlerinden biraz daha s�yr�l�p baz�lar� ye�ile d�nerken di�erleri d�z ve kurak oluyor. Big�l�n u�rad�� k��k adalar biri ayn� zamanda en s�ra d�� olan� kuzey do�unun �cra b�lgesinde henovesa �ss�z �orak ve lavla kaplanm�� ve milyonlarca deniz ku�unun yuvas�d�r. U�urumun ard�nda tamda f�rt�na k�rlang��lar�n�n boyutlar�na g�re k��k yar�k ve �atlaklardan olu�an bir labirent olu�turmu�tur. Bu yerde bulunan bir k�r bayku�unun kendi ya�am�n� s�rd�rebilmesi i�in f�rt�na k�rlang�c�n� nas�l bir �ekilde avlad��n� anlatmaktad�r. Galapagos adalar� isimlerini kaplumba�alardan almalar� �a��lmamal� ��nk� b�y�k kubbeli kabuklar� ya�ad�klar� adalar�n �eklini and�r�yor. Ya�mur alan adalarda yuvarl�k kabuklu kaplumba�alar vard�r. Ya�mur almayan adalarda ise �n k�sm� kavisli bir yay �eklinde kaplumba�alar vard�r. Darwin gitti�i her yerde �rnekler toplam��t�r. Kaplumba�alar g�rm�� ama yaln�zca kubbe kabuklular� bir�ok ku� g�rm�� ama hepsinin ispinoz oldu�unu ��renememi�tir. Darwin galapagosu terk ettikten hemen sonra ger�e�i g�rmeye ba�lam��t�r. Denizde ge�irdi�i uzun g�nler boyunca adadan toplad�� rnekleri incelerken bir �rnek birden dikkatini �ekmi�tir.

�� arp�c� Galapagos manzaras�nda adalar�n s�rekli de�i�ti�ini anlayan Darwin ya�ayan canl�lar�nda bulundu�u yere g�re de�i�ebilece�ini ayn� t�r�n farkl�l�klar g�sterece�ini anlam��t�r.

��

�� A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1-Galapagos nerededir.

2-Hangi ayda galapagosu kurakla�t�ran hamb�lt ak�nt�s� etkisini kaybeder.

3-Galapagos adas�ndaki tek t�r ar�n�n ad� nedir.

4-Galapagosta ka� farkl� ispinoz t�r� vard�r.

5-Denizcilerin galapagosa verdi�i isim nedir.

6-�lk galapagosa gelenler kimlerdir.

7-insanlar� bu sulara getiren �ey nedir.

8-200 y�l i�inde ka� kaplumba�a �ld�r�ld�.

9-Darwin hangi tarihte galapagos adas�na gitmi�tir.

10-Bat�daki hangi adan�n alt�nda volkanik bir s�cak nokta vard�r.

11-Adalara hangi t�r kaplumba�alar�n ad� verilmi�tir.

12-Taklit�i ku�u Darwin ba�ka nerde g�rm��t�r.

13-Dawin hi�bir do�a bilimcinin g�rmedi�i bilmedi�i nereyi ke�fetmi�tir.

14-Darwin kendine hangi can al�c� soruyu sormu�tur.

15-Darwin hangi tarihte galapagostan ayr�lm��t�r.

16-Darwin�in dikkatini �eken hangi �rnektir.

��

� ��HAZAL SALMI�

�� E��T�M FAK�LTES� FEN B�LG�S� ��RETMENL�� 4. SINIF