Gece Avc�lar�n�n G�rme Yeteneklerinin Bilimsel A��klama 51 dk

Kuzey Botsvana. G�z�n optik merkezinde bulunan g�rme �ukurlar�ndaki koni h�creleri sayesinde g�reme yetenekleri m�kemmeldir ve ayr�nt�l� g�rebilirler. Odaklama yetenekleri m�kemmeldir. Hatta havada u�arak avlanan ku�lar�n her bir g�z�nde iki tane g�rme �ukuru vard�r. Marubu leyle�i le� art�klar�n� yemesine ra�men yiyece�ini �nce y�kar. Akbabalarda yemekten �nce y�kan�r. Akbaba karanl�k ��k�nce g�rme yetene�ini kaybeder. Bizler gece g�rmek i�in y�ksek teknolojili gece g�r�� kameralar� kullan�r�z. G�r�nt�leri g�r�nmez bir ���kla ayd�nlat�r�z. �haha kaplanlar�n�n s�r�s� ortya ��k�yor. Yukarda bir ba�ka gece avc�s� daha bekliyor. Puhular, g�zleri kafatas�n�n yar�s�n� kaplar. B�ylece gece �ok daha iyi avlanabilirler. Bayku�lar kafalar�n� 270 d�nd�rebilirler. Bunu biz yapamay�z. Denersek bile boyun damarlar�m�z kesilir ve bay�l�r�z fakat bayku�larda �ift atardamar var ve boyunlar�n� rahatl�kla �evirebiliyorlar. B�ylece �nlerindeki ve arkalar�ndaki av� rahatl�kla g�rebiliyorlar.
    �haha s�r�s� karanl�kta �ok rahat g�rebilirler. �obi nehrinin iyice karanl��a b�r�nmesini bekliyorlar. 1000 kadar bir buffalo s�r�s� nehir kenar�na su i�meye gelir. Buffalolarda gece g�rebilirler. Aslanlar�n da g�zleri gece g�r���ne uygundur. Buffalolar tehlikeyi fark edip ka��yorlar. Aslanlar taraf�ndan s�k��t�r�lan buffalo gece g�rme yetene�ine sahip fakat aslanlar kadar iyi g�remezler. Buffalolarda derinli�i alg�lama yetene�i daha yava�t�r. Buffaloyu �ld�ren aslanlar gece ya�am�na ve gece avlanmalar�na kar�� kendilerini geli�tirmi�tir. Aslanlar g�nd�zleri m�thi� g�rme yeteneklerini yitirirler. G�zlerindeki koni h�creleri artan ����a tepki g�sterir. D�nyay� yeniden renkli g�rmeye ba�l�yorlar. �ok ge�meden g�ne� ����� aslanlar�n gece g�zleri i�in fazla parlak gelmeye ba�lar. Kestirmek i�in kendilerine g�lge bir yer aramaya ba�larlar. G�nd�z g�zleri bizden iyi g�rmeyen
aslanlar hareket eden nesneleri bizden daha iyi fark ederler. Aslanlar avlanmak i�in geli�tirilmi� diyebiliriz. G�nd�z b�y�k avlar ona g�re de�il.
    Bilim, k�peklerin kedilerden daha iyi bir renk g�r��� oldu�unu ispat etmi�tir. Onlar d�nyay� mor, mavi ve ye�il tayfta g�r�rler. K�peklerin d�rb�n g�r��� uzun �al�l�klar�n arkas�ndan 1 km uzakl��� bile g�rebilir. G�zlerindeki �omak h�crelerin say�s� %80'i bulan k�peklerin gece g�r��� de iyidir. %20 oran�ndaki koni h�creleriyle de g�n �����nda bile avlar�n� fark edebilirler. Yabani k�pekler. Afrika�n�n en etkili y�rt�c� hayvanlar�ndand�r. Her be� avlar�ndan d�rd�n� alt ederler. Bu tespite g�re aslanlara g�re daha ba�ar�l�d�rlar. Saatte 56 km . h�zla ko�abilirler. �ld�rme ve yeme i�lemini hemen halletmeleri gerekir. Ba�ka avc�lar gelebilir. Avlad�klar� ceylandan 10 dk. Sonra geriye birka� k�r�nt�dan ba�ka eser kalm�yor. Karanl�k bas�nca zebralar, ceylanlar korkmaya ba�l�yor. Aslanlar sezgileriyle avlar�n�n yerlerini belirler ve s�r� toplan�r. Karanl�k ��k�nce g��leri yerine gelir. Hi�bir av onlardan ka�amaz.
   Filler yavrular�na d��k�n hayvanlard�r. Gerekirse aslan s�r�s�yle y�z y�ze bile gelebilirler. Gece avc�lar� i�in avlanma g�sterisi ba�l�yor. Gece avc�lar�n�n farkl� �zellikleri vard�r. Bir Afrika mis kedisinin kulaklar� son derece iyi duyar ve g�zleri keskindir. Puhunun iki kula��n�n boyu birbirinden farkl�d�r. Kulaklar�n duyma derecesi farkl� oldu�undan puhular d��ar�daki sesleri 3 boyutlu alg�layabilirler. Hatta sadece ses yard�m�yla avlanan baz� ku�lar vard�r. Gece avc�s� olan bir di�er hayvan ise jenetlerdir. Ama onlar� izleyen bir ba�ka gece bek�isi daha var. Galagonlar�n g�z boyu ve g�z yap�lar� daha farkl�d�r. G�zleri b�y�k bir pencere gibi ���k toplar. Bu ���klar g�z�n i�inden ge�er ve �omak h�crelerindeki a� tabakaya d��er. �omaklar renkleri alg�layamad���ndan g�r��leri tek renkli olabilir. Ayn� g�z ba�ka gece g�r�� teknolojilerine de sahip. I��k optik sinirlerin yer ald��� tabakalardan ge�iyor ve daha sonra �omaklarda ����a duyarl� pigmentlere boya maddelerine �arp�yor. �omaklar� ilk ge�i�te �skalayan ���ksa yoluna devam ediyor ve tapethum ad� verilen ve ayna g�revi yapan k�sma yans�yor, �omaklar� uyarmaya gidiyor. Galagonun g�rme duyusunu �ok iyi duyan kulaklar� tamaml�yor. Bayku� kanatlar�ndaki sa�aklar sayesinde ses ��karm�yor ama galagonun g�zleri onu kurtar�yor. Gece avc�s� olan bir di�er canl� ise steatomus cinsinden bir fare. Onun d�nyay� g�r��� biraz bulan�k. Kabar�k g�zleri ona geni� bir g�r�� sa�l�yor. Bu da ona tehlikeleri fark etmesi i�in gerekli. G�zleri en k���k bir sald�r� hareketini bile alg�layacak �ekilde evrimle�mi�tir. Benekli puhunu g�zlerinde de kendine �zg� numaralar var. G�ze giren ve a� tabakaya do�ru yol alan ���k pekten denilen ve a� tabakay� besleyen bir perdeden ge�iyor. Bayku�un g�zleri ����a konilerden 500 kere daha duyarl� olan �omak h�creleriyle dolu. G�nd�z ku�lar�nda oldu�u gibi bayku�un g�z�nde de �omak h�crelerince zengin k���k bir g�rme �ukuru var. Bayku� karanl�kta av�n�n yerini hi� �a��rmadan tayin edebilir. Kedilerin g�rme yeteneklerinin arkas�ndaki s�r nedir?
    Kedilerin g�zlerinde �ok say�daki �omak h�crelerinin d���nda ����� yans�tan tapethum adl� bir zar tabakas� olduk�a geli�mi�tir. Kedilerin g�zleri insanlar�n g�zlerinden 150 kat daha fazla ���k yans�t�r. G�zlerindeki tuhaf par�lt� bunun sonucudur. Ayr�ca g�zdeki parlakl���n bir di�er sebebi g�zlerindeki rivoflavin ad�ndaki vitamindir. Aslanlar, bayku�lar ve �aprak �akallar�n�n da g�r��� de k�peklerinki gibidir. Renkleri ay�rt edebilir ve odakland�klar� �eyi ney g�rebilirler. Sauti aslanlar� dolunay varken avlanmazlar. Aslan m�kemmel gece g�r���yle gece avc�lar�n�n kral�d�r. Gece g�r��� az olan zavall�lar�n ise karanl�ktan sak�nmas� gerekiyor.

 

���

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�n da vard�r
 

 1-Avc� ku�lar�n g�rme yetene�inin y�ksek olmas�n�n nedeni nedir?���������

 2-Hayvanlar�n gece g�rmesini sa�layan h�cre hangisidir?

 3-Gece g�ren bayku�lar neyle beslenir?

 4-Kedilerin g�rme yeteneklerinin arkas�ndaki s�r nedir?

 5-Ormanlar kral� aslanlar �nlerini m�thi� g�zleri sayesinde mi kazand�?