Gece Avc�lar�n�n G�rme Yeteneklerinin Bilimsel A��klama 51 dk
Kuzey Botsvana. G�z�n optik
merkezinde bulunan g�rme �ukurlar�ndaki koni h�creleri sayesinde g�reme
yetenekleri m�kemmeldir ve ayr�nt�l� g�rebilirler. Odaklama yetenekleri m�kemmeldir.
Hatta havada u�arak avlanan ku�lar�n her bir g�z�nde iki tane g�rme �ukuru
vard�r. Marubu leyle�i le� art�klar�n� yemesine
ra�men yiyece�ini �nce y�kar. Akbabalarda yemekten �nce y�kan�r. Akbaba
karanl�k ��k�nce g�rme yetene�ini kaybeder. Bizler gece g�rmek i�in y�ksek
teknolojili gece g�r�� kameralar� kullan�r�z. G�r�nt�leri g�r�nmez bir ���kla
ayd�nlat�r�z. �haha kaplanlar�n�n s�r�s� ortya ��k�yor. Yukarda bir ba�ka gece avc�s� daha bekliyor.
Puhular, g�zleri kafatas�n�n yar�s�n� kaplar. B�ylece gece �ok daha iyi
avlanabilirler. Bayku�lar kafalar�n� 270 d�nd�rebilirler. Bunu biz
yapamay�z. Denersek bile boyun damarlar�m�z kesilir ve bay�l�r�z fakat
bayku�larda �ift atardamar var ve boyunlar�n� rahatl�kla �evirebiliyorlar.
B�ylece �nlerindeki ve arkalar�ndaki av� rahatl�kla g�rebiliyorlar.
�haha s�r�s� karanl�kta �ok rahat
g�rebilirler. �obi nehrinin iyice karanl��a
b�r�nmesini bekliyorlar. 1000 kadar bir buffalo s�r�s� nehir kenar�na su i�meye gelir. Buffalolarda gece g�rebilirler. Aslanlar�n da g�zleri gece g�r���ne uygundur. Buffalolar tehlikeyi fark edip ka��yorlar. Aslanlar
taraf�ndan s�k��t�r�lan buffalo gece g�rme yetene�ine
sahip fakat aslanlar kadar iyi g�remezler. Buffalolarda derinli�i alg�lama yetene�i daha yava�t�r. Buffaloyu �ld�ren aslanlar gece ya�am�na ve gece avlanmalar�na kar�� kendilerini
geli�tirmi�tir. Aslanlar g�nd�zleri m�thi� g�rme yeteneklerini yitirirler.
G�zlerindeki koni h�creleri artan ����a tepki g�sterir. D�nyay� yeniden renkli
g�rmeye ba�l�yorlar. �ok ge�meden g�ne� ����� aslanlar�n gece g�zleri i�in
fazla parlak gelmeye ba�lar. Kestirmek i�in kendilerine g�lge bir yer
aramaya ba�larlar. G�nd�z g�zleri bizden iyi g�rmeyen
aslanlar hareket eden nesneleri bizden daha iyi fark ederler. Aslanlar avlanmak
i�in geli�tirilmi� diyebiliriz. G�nd�z b�y�k avlar ona g�re de�il.
Bilim, k�peklerin kedilerden daha iyi bir renk g�r���
oldu�unu ispat etmi�tir. Onlar d�nyay� mor, mavi ve ye�il tayfta g�r�rler.
K�peklerin d�rb�n g�r��� uzun �al�l�klar�n arkas�ndan
Filler yavrular�na d��k�n hayvanlard�r. Gerekirse aslan s�r�s�yle y�z
y�ze bile gelebilirler. Gece avc�lar� i�in avlanma g�sterisi ba�l�yor.
Gece avc�lar�n�n farkl� �zellikleri vard�r. Bir Afrika mis kedisinin
kulaklar� son derece iyi duyar ve g�zleri keskindir. Puhunun iki kula��n�n boyu
birbirinden farkl�d�r. Kulaklar�n duyma derecesi farkl� oldu�undan puhular d��ar�daki
sesleri 3 boyutlu alg�layabilirler. Hatta sadece ses yard�m�yla avlanan baz�
ku�lar vard�r. Gece avc�s� olan bir di�er hayvan ise jenetlerdir.
Ama onlar� izleyen bir ba�ka gece bek�isi daha var. Galagonlar�n g�z boyu ve g�z yap�lar� daha farkl�d�r. G�zleri b�y�k bir pencere gibi ���k toplar.
Bu ���klar g�z�n i�inden ge�er ve �omak h�crelerindeki a� tabakaya d��er.
�omaklar renkleri alg�layamad���ndan g�r��leri tek renkli olabilir. Ayn� g�z
ba�ka gece g�r�� teknolojilerine de sahip. I��k optik sinirlerin yer ald���
tabakalardan ge�iyor ve daha sonra �omaklarda ����a duyarl� pigmentlere boya
maddelerine �arp�yor. �omaklar� ilk ge�i�te �skalayan ���ksa yoluna devam ediyor ve tapethum ad� verilen ve
ayna g�revi yapan k�sma yans�yor, �omaklar� uyarmaya gidiyor. Galagonun g�rme duyusunu �ok iyi duyan kulaklar�
tamaml�yor. Bayku� kanatlar�ndaki sa�aklar sayesinde ses ��karm�yor ama galagonun g�zleri onu kurtar�yor. Gece avc�s� olan bir
di�er canl� ise steatomus cinsinden bir fare. Onun
d�nyay� g�r��� biraz bulan�k. Kabar�k g�zleri ona geni� bir g�r�� sa�l�yor. Bu
da ona tehlikeleri fark etmesi i�in gerekli. G�zleri en k���k bir sald�r�
hareketini bile alg�layacak �ekilde evrimle�mi�tir. Benekli puhunu g�zlerinde
de kendine �zg� numaralar var. G�ze giren ve a� tabakaya do�ru yol alan ���k
pekten denilen ve a� tabakay� besleyen bir perdeden ge�iyor. Bayku�un g�zleri
����a konilerden 500 kere daha duyarl� olan �omak h�creleriyle dolu. G�nd�z
ku�lar�nda oldu�u gibi bayku�un g�z�nde de �omak h�crelerince zengin k���k bir
g�rme �ukuru var. Bayku� karanl�kta av�n�n yerini hi� �a��rmadan tayin
edebilir. Kedilerin g�rme yeteneklerinin arkas�ndaki s�r nedir?
Kedilerin g�zlerinde �ok say�daki �omak h�crelerinin d���nda
����� yans�tan tapethum adl� bir zar tabakas� olduk�a
geli�mi�tir. Kedilerin g�zleri insanlar�n g�zlerinden 150 kat daha fazla ���k
yans�t�r. G�zlerindeki tuhaf par�lt� bunun sonucudur. Ayr�ca g�zdeki
parlakl���n bir di�er sebebi g�zlerindeki rivoflavin ad�ndaki vitamindir. Aslanlar, bayku�lar ve �aprak �akallar�n�n da g�r��� de
k�peklerinki gibidir. Renkleri ay�rt edebilir ve odakland�klar� �eyi ney
g�rebilirler. Sauti aslanlar� dolunay varken
avlanmazlar. Aslan m�kemmel gece g�r���yle gece avc�lar�n�n kral�d�r. Gece
g�r��� az olan zavall�lar�n ise karanl�ktan sak�nmas� gerekiyor.
���
A�a��daki Sorular�n
Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�n da vard�r
1-Avc�
ku�lar�n g�rme yetene�inin y�ksek olmas�n�n nedeni nedir?���������
2-Hayvanlar�n
gece g�rmesini sa�layan h�cre hangisidir?
3-Gece
g�ren bayku�lar neyle beslenir?
4-Kedilerin
g�rme yeteneklerinin arkas�ndaki s�r nedir?
5-Ormanlar
kral� aslanlar �nlerini m�thi� g�zleri sayesinde mi kazand�?