G�NEY AMER�KA�DAK� D�NYANIN
B�Y�K �ELALELER�NDEN IQUA�U FAUNASI (60 DAK) F�LM�N �ZET�
���������������� G�r�lmeye de�er e�siz
g�zelli�i ile ya�ayan bir cenneti and�ran Iqua�u,
ba�ka yerlerde g�rme �ans�m�z olmayan �ok zengin bir faunaya
ev sahipli�i yapmaktad�r. Belgeselde Iqua�u
�elalesinin nas�l olu�tu�u anlat�lm��. Iqua�u, pek
�ok hayvana ev sahipli�i yapar. �elalenin arkas�nda kendini korumaya alan
K�rlang�� s�r�lerini g�r�r�z. Say�lar� 3000 bulan k�rlang�� s�r�leri �remek
i�in buraya ak�n eder. Akrobatik hareketler sonucu e�lerini bulurlar. Kur yapma
i�lemi sonras�nda ise beraber yuva yapmaya ba�larlar. �elalenin etraf�ndaki
ormanda ya�ayan en becerikli memelilerden olan renkli kuyruklu Kuati�ler, her y�l yakla��k alt� adet yavru do�ururlar.
Yavru kuatiler hem yiyecek bulmak, bar�nmak ve
d��manlar�ndan ka�mak i�in a�aca t�rmanmay� ��renmelidirler.� Say�lar� gitgide azalan Jaguar�lar, koruma
alt�na al�nm��lard�r. Her jaguar�n kendine �zg� benekleri var. Bu nedenle ka�
adet jaguar oldu�u bilinmektedir. Iqua�u�da �zel bir
ku� t�r� olan �Snail Kite�, ya�amakta ve bilim
adamlar�nca koruma alt�na al�nmaktad�r. �Ayr�ca suyun kalitesi ve temizli�i ile ilgili
bilgi sa�layan Kayman�lar, kirlilikten �ok �abuk
etkilenirler. Ama onlar i�in en b�y�k tehlike insan. �o�u kayman �zel derileri
i�in �ld�r�l�p ayakkab� ve �anta yap�lmaktad�rlar. G�ney Amerika�ya �zg�
��ng�rakl� y�lan, ��ng�rakl�lar aras�nda en zehirli olan�d�r. Zehri bir insan�
bile �ld�rebilir. Iqua�u nehir kenarlar�nda �ok nadir
bulunan reng�renk kelebekler, say�lar� azalm�� olan su samurlar�, b�y�kl���
insan eli ile ayn� olan bir Tarantula, K�z�l Ba�l�
Sarma ve Tucon ku�u burada ya�ayan faunan�n
di�er elemanlar�d�r. Bu renkli ya�ant�ya ve g�r�lmeye de�er e�siz manzaralara
bizde e�lik ediyoruz.
Yakla��k
120 milyon y�l önce Süper K�ta Pancian�n k�r�lmas�yla
Afrika ve Güney Amerika ortaya ç�km��t�r. Daha sonra sertle�en kayalar mükemmel
bazalt yüzeyleri olan büyük kayalar� olu�turmu�tur.
Bu kaya �guaça �elalesinin a��nd�rmas�yla �ekillenmi�tir. Bazalt
sert bir kaya oldu�u için a��nmas� da zordur. A��nd�rd���nda da ard�nda 82 m’yi bulan uçurumlar b�rak�r. Uzunlu�u 2,5 km’yi bulan Iguaçan�n at nal�
�eklindeki �elaleri Viega’dan üç kat daha geni�tir.Ya�mur zamanlar�nda hergün kenarlar�nda akan su Londra’ya 1 y�l su ihtiyac�n�
giderecek kadar çoktur.
�elale çevresi birçok canl�ya bar�nak
olu�turur. Koyu renkli k�rlang�çlar burada bar�n�r. Sudan yap�lm�� duvar onlar�
dü�manlar�ndan korur.�elalenin etraf�nda ya�ayan
hayvanlar suyla ba�a ç�kma yollar� buluyor. A�açl�klar içinde memeli grubu
renkli kuyruklu kuatiler ya�ar. Her y�l yakla��k 6
yavru do�ururlar.
Jaguarlar da burada ya�ayan ba�ka canl� grubu.
Ba�ka yerde görme �ans� bulamad���m�z birçok hayvan burada bar�n�yor. 1980’li
y�llarda Iguaça’ya Dünya Miras� statüsü verildi.
Ancak yöre halk� taraf�ndan zaten iyi biliniyordu.
Say�lar� 3000 i bulan k�rlang�ç türleri
üremeleri için buraya ak�n eder. Ku�lar burda kendilerini kar�� cinse be�endirmeye çal���rlar. Bu kayal�klarda tutunmak için
uygun yer bulabildikleri için buray� tercih ediyorlar.
�elalenin arkas�nda jaguarlar ya��yor.
Ara�t�rmac�lar jaguarlar� ara�t�r�yorlar. A�açlara kamera ba�layarak
resimlerini çekiyorlar. Yap�lan ara�t�rmaya göre jaguarlar yava� yava� yok oluyorlar. Avc�lar kürkünden faydalanmak amac�yla
avlad�klar� için say�lar� azal�yor.
�guaça’da özel bir
ku� türü var. Salyangozla beslenir. Suyun kenar�nda ya�arlar. Ya�mur
zaman� yakla�t��� zaman �elale
çevresinde bir hareketlilik olur.K�z�l ba�l� sar� asma
ku�u yuvas�n� haz�rl�yor.
Di�i ve
erkek ku�lar birlikte yuva yap�yor. Bir a�aç üzerinde birçok yuva yap�l�yor.
Toplu ya�ad�klar� için yavrular daha güvenilir ortamda oluyorlar.
K�rlang�çlar yuva yapmak için kayalardaki
çatlaklar� seçerler. �elaleden bitki, yosun toplayarak yuva yaparlar.Yuvaya tek yumurta b�rak�rlar. Dü�manlar�ndan uzak oldu�u için fazla yumurta
yapmalar�na gerek yok.
Çok nadir bulunan kelebekler burada bar�n�r. 800
çe�it kelebek çe�idi oldu�u dü�ünülüyor. Nehir kenar�nda �slak zemin üzerinde
bulunurlar.
Su samurlar� da nehirde ya�ayan di�er
canl�lard�r. Eskiden burda dev su samurlar�
ya�ad���na dair bilgiler var. Biyologlar bunu ara�t�rmak için nehirde ara�t�rma
yap�yorlar. Ancak herhangi bir delile rastlam�yorlar.
1)
Iguaça’daki kayalar nas�l olu�mu�tur
?
2)
Hangi canl�lar �elalede bar�n�rlar ?
3)
�elale niçin k�rlang�çlar için
tercih edilir ?
4)
�elale çevresindeki do�al ortam�
korumak için nas�l önlem al�nm��t�r ?
5)
Jaguarlar� bekleyen tehlike nedir ?
6)
Iguaça’ya kaç y�l�nda dünya miras� statüsü verildi ?
7)
Efsaneye göre buran�n di�er ad� nedir ?
8)
Nehirde yap�lan ara�t�rmada su
samurlar� ile ilgili herhangi bir bilgi elde edildi mi ?
9)
Hangi ku� çe�itler burada burada bulunuyor ?
10)
Güney Amerika ve Afrika yakla��k kaç
y�l önce ve nas�l olu�mu�tur ?
11)
Ormanda ya�ayan kuatiler nas�l ya�arlar ?
12)
Kaç çe�it kelebek ya��yor
?
13)
K�z�l ba�l� ku�lar yuvay� nas�l yaparlar ?