�������������������������������������������� Firavun I. Ramses�in Hayat�

�� Yirmi y�ll�k kaz�lar sonucu, kutsal kitapta ad� ge�mesine ra�men yeri bilinmeyen ve sadece efsane oldu�una inan�lan Ramses' in �ehri bulunmu�tur.

�� Yahudiler hakk�nda kutsal kitapta M�s�r da onurland�r�lan konuklar �eklinde s�z edilmesine ra�men Firavun onlara kar�� tavr� ac�mas�z bir �ekilde y�n de�i�tirmi�tir Firavun., �brani kad�nlar�n�n do�urdu�u b�t�n erkek �ocuklar�n�n �ld�r�lmesine dair emir vermi� ve biri hari� �ocuklar�n hepsini �ld�rtm��t�. �ld�r�lmekten kurtulan �ocuk Musa'yd�. Musa'n�n annesi, Musa'y� bir sepet i�in koyarak onu Nil' b�rak�r ve Musa ak�nt� ile beraber Pi Ramses �ehrine kadar ak�nt�yla s�r�klenerek Firavun krall���na ula��r. Onun �ocuklar�yla beraber bir M�s�r prensi olarak b�y�r.

��� Bir M�s�rl�n�n, bir Yahudi'ye i�kence yapt���n� g�ren Musa buna dayanamayarak M�s�rl�y� �ld�r�r. Bunun �zerine Fraundan ka�arak M�s�r' � terk etmek zorunda kal�r. Sina ��l�ne gelen Musa burada evlenerek, �obanl�k yapmaya ba�lar.Burada k�rk y�l boyunca basit bir ya�am s�rer.Bir g�n tanr�n�n mele�i ona yanan bir �al�n�n ard�ndan g�r�n�r. Tanr�, Ona yanan �al�dan seslenerek' Seni Fraun ' a yollayaca��m benim halk�m olan �srail o�ullar�n� M�s�rdan ��kar' dedi. B�ylece, M�s�rdan ��k�� �yk�s� ba�lam�� oldu. Ara�t�rmac�lar yapt�klar� �al��malar sonucu, bu yanan �al�n�n Aziz Kempt Manast�r�nda oldu�unu tahmin ediyorlar.

��� Musa, Firavun ile kar��la�t���nda halk�n�n �zg�r b�rak�lmas�n� istedi. Fakat Ramses bundan hi� etkilenmemi�tir. Bunun �zerine Musa asas�n� yere att� ve asa y�lana d�n��t�. Bunun �zerine Ramses' in b�y�c�leri de ayn� �ekilde kar��l�k verdiler. Musa'n�n y�lan� bu b�y�c�lerin y�lanlar�n� yutmas�na ra�men Ramses bundan hi� etkilenmedi. Bu olay�n ard�ndan kutsal kitapta ge�en on felaket ba�lad�. Etopya' da kutsal kitapta ge�en ve ilk felaket olana sa�anak temmuz ya�murlar� ba�lam��, verimli topra�� a�a��lara �ekmi�tir. Bu toprak Nil' i kirletmi�, suda ki bal�klar�n �l�m�ne sebep olmu�tur. Ya�anan ikinci felakette ise Nil'de ki kurba�alar karaya ka�t�. Bunun sonucu olarak suda sinekler ve tatarc�klar art�. B�ylece ���nc� ve d�rd�nc� felaketlerde ba�lad�. Su basan topraklarda �arbon salg�n� boy g�sterdi. Bunun akabinde be�inci ve alt�nc� felaketlerde ya�and�. �nsanlar berbat deri hastal�klar�na yakaland�. Yedinci felakette ise a��r� �ekilde ve b�y�kl�kte dolu ya�arak ekinleri k�r�p ge�ti. Sekizinci felakette ise yo�un �ekilde �ekirgeler �remi�tir. Dokuzuncu felakette ise �ekirgeleri �n�ne kat�p s�r�kleyen kum f�rt�nalar� ba�lam��t�r. Onuncu felaket ise ilk do�an o�ullar�n �l�m�ne sebep oluyordu. Yahudilere kap�lar�n� koyun kan� ile boyanmas� emredilerek bu felaketten kurtulmalar� sa�lan�lm��t�r.

��� Ara�t�rmac�lar Ramses' in onuncu felakette �len o�lunun Amon Helhe�pet olup olmad���n� ara�t�r�yorlar.Yap�lan baz� �al��malar sonucunda Amon Helhe�pet ' in �ocukken de�il de 30'lu ya�lardayken �ld��� d���n�l�yor.

��� Ramses geleneksel Set bayram�nda kendini tanr� olarak ilan etti ve b�y�k o�lunu da yard�mc� kral olarak atad�. Kendisi tanr�, o�lu krald�.

��� Ya�anan on felaketin ard�ndan Ramses, Musa'n�n halk�n� al�p M�s�r'dan gitmesine izin verdi. Fakat o�lu bunu kabul etmeyerek sava� arabalar�yla onlar�n pe�ine d��t�. K�z�l Deniz yak�nlar�nda onlara yakla�t�lar. Bu s�rada g�kten bir ate� s�tunu indi ve b�ylece Firavun durmak zorunda kald�. Musa asas� ile K�z�l Denize doku ve deniz ikiye ayr�ld�. �braniler buradan ge�erek kurtuldu. Ate� setti ortadan kalk�nca Firavun ordusu da onlar� takip etti ve son �brani de ge�tikten sonra deniz birle�erek Firavun ordusunu adeta yuttu.

��� Kahire m�zesindeki Ramses' in mumyas�nda yap�lan �al��malarda 90 ya��nda �ld��� belirlenmi�ti. Bunun i�in �branileri kovalayan Ramses olamazd�. O�lu Amon Helhe�pet olma ihtimali �zerine ara�t�rmac�lar �al��malar yapm��t�r. Amon Helhe�pet 'in �l�m�ne dair, ba��nda bulunan bir k�r��a g�re d���n�ld���nde bu k�r�k ya sava�ta ya da K�z�l Deniz de bu darbeyi ald��� d���n�lebilinir.

��� Ara�t�rmac�lar, K�z�l Deniz'in yanl�� terc�me edildi�ini asl�nda kutsal kitapta ge�en yerin Saz Deniz'i oldu�unu s�yl�yorlar. Buna g�re �branileri takip eden Amon Helhe�pet batakl��� ge�emeyip �braniler taraf�ndan �ld�r�ld�.

��� Yap�lan kaz�larda bulunan d�rt kafatas� �zerinde �al��malar yap�lm��t�r. Bu �al��malar sonucunda Ramses' in b�y�k o�lu olan Amon Helhe�pet 'in kafatas�na ula��lmaya �al���lm��t�r. Ramses ile benzerlikleri ile Amon Helhe�pet olabilecek kafas� bulunmu�tur. Bulunan kafatas� yeti�kin ya�ta �ld���n� g�steriyordu. Buda Amon Helhe�pet' in �ocuk ya�ta �lmedi�ini g�steriyordu. Buna g�re onuncu felakette ge�en, ilk �ocuk tanr�n�n eli ile �lecek ibaresi yanl�� yorumlanm�� olabilece�ini g�sterir. Burada ki 'tanr�n�n eli' ibaresi, onun el�isi arac�l���yla anlam�na geliyor ise �branileri takip eden Firavun, K�z�l Deniz de de�il Musa ile sava�arak �ld���n� g�sterdi�ini savunuyor ara�t�rmac�lar.

��� Ramses 150 �ocu�u ve 200 kar�s�ndan daha uzun ya�ad�. 90'lar�ndayken �ld�. �lk kar�s�n�n �erefine 10 Fraun daha Ramses ad�n� alm��t�r.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1.      Yahudi olan Musa nas�l Firavun' un o�lu olarak b�y�d�?

2.      Musa neden M�s�r� terk etmek zorunda kalm��t�r?

3.      Musa�ya ilk vahiy nas�l gelmi�tir?

4.      Yanan �al� nerede bulunmaktad�r?

5.      Yahudiler 10. Felaketten nas�l korunmu�lard�r?

6.      Ramses g�c�n� ve kibrini hangi tap�nakta g�stermi�tir?

7.      Ramses ne zaman kendini tanr� olarak ilan etmi�tir?

8.      Firavun ve ordular� nerede ve nas�l yok olmu�lard�r?

9.      Ramses� in ka� �ocu�u ve ka� e�i vard�r?

10.   Firavun�un �brani kad�nlar� ilgilendiren emri nedir?

11.   Ramses �ehri ne kadar s�rede bulunmu�tur?

12.   Ramses ka� ya��nda �lm��t�r?

13.   En b�y�k o�lu kimdir?

14.   Musa ka� y�l M�s�r�dan uzak kalm��t�r?

15.   Musa M�s�rdan ka�t�ktan sonra neden geri d�nm��t�r?

16.   Ramses� in �ehrinin ad� nedir?

17.   Musa M�s�r�dan ka�t�ktan sonra nereye gitmi�tir?

18.   Ya�anan ilk felaket nedir?

19.   Ramses� in mumyas� hangi m�zededir?

20.   Felaketler s�ras�nda meydana gelen salg�n hastal�k hangisidir?

21.   Amon Helhe�pet kimdir?

22.   Amon Helhe�pet� e ait oldu�u d���n�len kafatas�nda ki k�r���n nas�l meydana gelmi�tir?

23.   Musa�n�n ald��� emir nedir?

24.   Ramses hangi e�inin �erefine on firavuna daha Ramses ismini vermi�tir?

���������������������������������� �������������������������������������������������������Zehra Semiz������������� �����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������

������������������������������������������������� ����������������������������������������07010002003 / 5. S�n�f

����������������������������������������������������������������������������������������� E�itim Fak�ltesi Biyoloji ��retmenli�i��