Uzay F�rt�nalar� Gezegenimizde Ger�ekle�seydi Nas�l Bir D�nya Olurdu

�� Uzay F�rt�nalar� Gezegenimizde Ger�ekle�seydi Nas�l Bir D�nya Olurdu? 45 dk� ��

D�nyam�z�n baz� yerleri a��r� hava ko�ullar� olan s�cak noktalarla kapl�d�r. D�nyada milyarlarca dolar hasara yol a�an ve y�lda 12000 insan�n �l�m�ne yol a�an f�rt�nalar ve tayfunlar bu olaylara neden olmaktad�r. Evremizde d�nyadan �ok daha b�y�k �l�ekte hava ko�ullar�na sahip gezegen ve g�k cisimleri vard�r. Uzay f�rt�nalar� tan�d�k gibi g�r�nseler de boyut ve g�� bak�m�ndan �l��lemezler. G�ne� sistemine do�ru hareket edersek bu hava gittik�e k�t�le�ecek. G�ne� sistemindeki ke�ifteki ilk durak Sat�rn gezegeninin Titan ad�ndaki ay�, burada s�cakl�k �ok fazla d��k oldu�u i�in suyu grafit gibi dondurabilir. Burada sar� ya da turuncu renklerinde metan sis ve bulutlar� olu�uyor. Bu bulutlar d�nyam�z �zerinde olsayd� su i�erikli ya�mur damlalar� yerine metan i�erikli f�nd�k b�y�kl��nde damlalar�n ya�mas� ka��n�lmaz olurdu, bu da insano�lu i�in facia olurdu ��nk�; hem f�nd�k tanesi kadar ya�murun h�zl� ya�mas� �l�mlere neden olurdu hem de ya�mur damlalar� metan i�erikli oldu�u i�in bir kibritin bile �ak�lmas� halinde �ok b�y�k patlamalar meydana gelirdi.2005 y�l�nda Titan��n foto�raf�n� �eken uzay arac� kedi t�rmalamas� gibi g�r�nt�lerle kar��la�t� ve bunu ara�t�ran bilim adamlar� bunlar�n dev boyutlardaki kum tepeleri oldu�unu belirttiler ve bunlara benzer daha k��k boyutlu kum tepelerinin d�nyada oldu�unu buldular.��

Ke�ifteki 2. Dura��m�z J�piter gezegenidir. J�piterdeki k�rm�z� leke 500 km h�z�ndad�r ve 5. Dereceden bir kas�rgadan 2 kat daha h�zl� ve �iddetlidir. K�rm�z� lekenin bir an i�in d�nyada olu�tu�unu d��n�rsek d�nya �ok k�sa bir s�re i�inde yerle bir olur. J�piter deki f�rt�nalar girdap �eklindedir ve bunlara benzer girdaplar d�nyada baz� okyanuslar alt�nda meydana gelmektedir. G�ne� sisteminin bir ba�ka gezegeni olan Sat�rn de ise dev f�rt�nalar olup �ok �iddetli �im�ekler �ak�yor. Bilinen en g�k g�r�lt�l� f�rt�nalar bu gezegende ger�ekle�iyor. Sat�rn f�rt�nalar� 3000 kmlik bir alanda aylarca s�rebilir. Bu gezegendeki �im�ekler D�nyadakinden 10.000 kat daha g��l�d�r. G�k g�r�lt�leri ise 10.000 ton teneke patlamas�n�n yan�nda duruyormu� gibi �iddetli bir sese sahiptir ve D�nyadaki �im�ekler Sat�rn de meydana gelen �im�eklerin yan�nda k��k bir k�v�lc�m gibidir. Uran�s gezegeni g�ne� sisteminde bilinen en so�uk gezegendir. Uran�s gezegeninin sahip oldu�u so�uk D�nyay� bir anda dondurabilecek g��tedir.Nept�n gezegeni �ok g��l� r�zg�rlara sahiptir bu r�zg�rlar saatte 2000 km h�z�ndad�r. D�nyadaki f�rt�nalar Nept�n�deki r�zg�rlar�n yan�nda hafif bir esinti gibi kal�r.��

D�nyada meteoroloji havay� g�nler �ncesinden tahmin ediyor. D�nyam�z g�ne� sisteminde iklimi en karma��k olan gezegendir.

��

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.��

1. D�nyadaki ya�mur damlalar�n�n yere d��me h�z� Titandaki ya�murlar�n h�z�ndan neden b�y�kt�r?��

2. Titandaki kum tepelerinin �e�itli �ekillerde olmas�n�n nedeni nedir?��

3. K�rm�z� leke nedir?��

4. K�rm�z� lekenin h�z� ne kadard�r?��

5. En so�uk gezegen hangisidir?��

6. Y�zeyinde g�ller olan g�k cismi hangisidir?��

7. Uran�s gezegeni nas�l bir iklime sahiptir?��

8. �iddetli g�k g�r�lt�lerinin oldu�u gezegen hangisidir?��

9. Titandaki bulutlar�n renginin sar� ile turuncu olmas�n�n nedeni nedir?��

10. Meteoroloji nedir?��

�� Song�l BA�I� Fen Bilgisi ��retmenli�i 4. S�n�f