EVREN�N
�L�M� �LE �LG�L� TEOR�LER�N B�L�MSELL�KLE �RT���MLER� 47 dk
Bu filimde evrenin �l�m� ile ilgili teoriler bilimsel
delillere dayanarak anlat�lmaktad�r. Ve ayr�ca Karanl�k madde ve kara delikler
aras�ndaki olas� ili�ki anlat�lmaktad�r.
Bu g�ne kadar evrenin �l�m� ile ilgili teoriler temel olarak
iki k�s�mda ele al�n�r. Birincisi b�y�k ��k�� teorisi: t�pk� uzaya g�nderilen
ve yak�t� bitince birden yere �ak�lan bir roket gibi anla��labilir. Bilim
adamlar� evrenin s�rekli geni�ledi�inin fark�ndalar ve onlara g�re s�rekli
b�y�yen bu evren s�rekli �i�irilen bir balon gibi bir g�n muhakkak patlayacak.
Bilim adamlar� evrenin geni�ledik�e h�z kazand���n ke�fetti ve bu ke�ifle
evrenin sahip oldu�u ola�an enerji bitti�inde evrenin bir den ��kece�i ileri
s�r�lmektedir. Nitekim bilim adamlar� �imdilerde evrenin geni�leme h�z�n�
bulmaya �al���yorlar. ��nk� bu hesapland���nda evrenin ne zaman ��kebilece�i
bulunabilir. Baz� bilim adamlar� evrenin geni�leme h�z�n� bulabilmek i�in s�f�r
kilometrelik h�zla h�zlanmaya ba�layan ve s�rekli h�z� artan bir araban�n
arkas�nda bulunan boya tabancas� sayesinde fikir sahibi olabiliyorlar. Birer
saniyelik aralarla boya f��k�rtan bu tabanca ba�lang��ta az mesafelik
aral�klarla boya f��k�rtmakta fakat daha sonra araba h�zland�k�a bu mesafe
artmaktad�r. Bilim adamlar� bu sonu�lardan elde edilen verilere dayanarak
grafik olu�tururlar ve bu grafikleri yorumlayarak bir sonuca ula�maya
�al���rlar. Burada bilim insanlar�n�n en zorland��� nokta ise ba�ka yerlerden
gelen ���nlar�n ger�ek ula��m zamanlar�n� hesaplayabilmelerinin zor olmas�
��nk� �����n k�rk ya da daha fazla olan bir ula��m an� i�in ne kadar b�k�lmeye
u�rad��� bilinmemektedir.
�kinci bir teori ise b�y�k donmad�r. Bu teoriye g�re evren
s�rekli b�y�d��� i�in �s� kayna�� y�ld�zlar gezegenlerden uzakla�acak ve buda
gezegenlerde so�umaya neden olacakt�r. Bu so�umalar sonucu her taraf buz
tutacak ve canl�l�k yok olacakt�r. Bu olaylardan milyarlarca y�l sonra d�nya
ebediyen d��ecek ve her �ey yok olacakt�r.
Baz� bilim adamlar� bir y�ld�z �l�m� sonucu meydana gelen
kara delikler gibi b�y�k delikler gezegenlerin i�ine al�naca��n� ve bunun
sonucunda da her taraf�n yok olaca��n� ileri s�rmekteler. Ama zaten �uan bir�ok
y�ld�z �lmekte veya yeniden do�maktad�r. Dolay�s� ile bu teori pek i�e
yaramamaktad�r.
Bu filimde ayr�ca Hooble uzay teleskopunun b�y�k faydalar�
da anlat�lmaktad�r.
A�A�IDAK�
SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR
1. Evren nas�l yok olabilecek?
2. B�y�k patlama halen devam ediyor mu?
3. Karanl�k madde ne i�e yarar?
4. Evrenin geni�leme h�z� art�yor mu?
5. Evrenin geni�leme h�z� nas�l
hesaplan�r?
6. Hooble uzay teleskopunun bir
foto�raf�nda ka� gezegen mevcuttur?
7. Karanl�k maddenin yeri tespit edilebilir
mi?
8. I����n h�z� nas�l hesaplan�r?
9. B�y�k patlamadan arta kalan �s�
farkl�l�klar� nas�l hesaplan�r?
10. Ka� y�lda Andromeda
galaksisine ula�abiliriz?
11. Karanl�k madde ve karanl�k enerji
aras�ndaki ili�ki nas�ld�r?
Salih G�LEN Biyoloji E�itimi Y�ksek Lisans ��rencisi 2009 (Fen Bilgisi ��retmeni)