EVREN�N
��LEY��� KUANTUM VE MATEMAT�K
Evren
b�y�leyici ve �a��rt�c�. Y�ld�zlar�n devasal patlamalar�nda ufac�k
par�ac�klar�n garip hareketlerine kadar. �nsan gelece�i bizim evreni nas�l
�al��t���n� anlamam�za ba�l�d�r. Evren nas�l i�liyor.? G�ne� radyoaktif ortam sa�na�� p�sk�rt�yor. Bu atomlar karars�zd�rlar. Radyoaktif
par�ac�klar�n ne kadar h�zl� bozuldu�unu bilmek n�kleer enerji, t�p, silahlar
i�in kritikdir. N�kleer bozulmalar�n d�� bir etki
taraf�ndan etkilenmeyece�i kuantum mekani�inin n�kleer fizi�inin o kadar farkl�
a��s�ndan temel te�kil ediyor ki evrenin kavray���m�zda de�i�iklik yaratacakt�r.
Radyoaktif bozulma g�ne� patlamalar�nda etkilemekle kalm�yor. Radyoaktif par�ac�klar�n
de�arj� d�nyan�n g�ne�e ne kadar yak�n oldu�una ba�l� olarak de�i�iyor gibi
g�r�nmekteydi. D�nya g�ne�e yakla�t�k�a radyoaktif par�ac�k olu�umu da artmaktad�r.
Radyoaktif patlamalar, g�ne� patlamalar�n�n nezaman olaca�� konusunda tahmin
etme �ans� yaratmaktad�r. B�y�k bir g�ne� patlamas� d�nyan�n uydusundaki 3000
uydusunu silip s�p�rebilir.
Bir
anda interneti, cpsr, radyo, televizyonu telefonlar�, elektirik �ebekelerini
kontrol eden sistemleri kaybedebiliriz. Bir patlaman�n olaca��n� bilmek k�resel
bir k�yameti engelleyebilir. Kuantum mekani�inin garip d�nyas�n�n
derinliklerindeki en ufak �l�ekli varolu�tu. iki farkl� kural ayn� anda
i�lemekte ve onun derinliklerine indik�e evrenin nas�l i�ledi�i de�il acaba
herhangi bir �ey ger�ek mi sormak zamanda kal�yor. Kuantum mekani�i d�nyay� de�i�tirdi.
Kuantum d�nyas�nda hi�bir �ey mant�kl� de�ilmi� gibi g�z�k�yor. Kuantum fizi�i
par�alanamayan kanunlar� test ediyor. Atom alt� par�ac���n� inceleyen kuantum
fizi�i d��ar�da ya�ad���m�z fizi�e ayk�r� hareket etmektedir. E�er kuantum
fizi�ini ��zebilirsek i�inde ya�ad���m�z bu evreni de ve s�rlar�n� da ��zebiliriz.
Kuantum fizi�i ile ger�ek oldu�unu zannetti�imiz hi� de ger�ek olmayabilir.
Hepimiz devas� bir var olu�un i�indeyiz ama bunu bunu
g�rememekteyiz. Biz sadece �zerinde oldu�umuz k�sm�n� g�rmekteyiz. Kuantum fizi�inin
�ift yar�k deneyinde fotonlar bir dalga halinde hareket ediyor. Ama bu maddeyi
tan�mlamak i�in yetmez. Ayr�ca madde bir par�ac�k gibi de davranabilir.
Do�an�n
sonsuza dek bir gizem i�inde kalacak bir farkl� kurallar dizisi izledi�ini
g�r�yoruz. Paris laboratuar�n da yap�lan bir �al��ma silikon damlalar� �zerine
olan �al��mada silikon damlalar�n�n hareketleri sonucu kuantum fizi�ine benzer
�zellikler g�stermi�tir. Pilot dalga kuram�yla da madde hem par�a hem de dalga �zelli�ini
ta��maktad�r. Yani s�rekli par�ay� kontrol eden bir dalgan�n var oldu�u s�ylenmektedir.
Eistein E.m.c.2 form�l�yle de anl�yoruz ki madde
kendisiyle beraberde bir enerji ta��yor bu y�zden g�ne�ten gelen ���klar�
enerjileriyle ile beraber kendimiz de hissediyoruz. K�tle ve enerji asl�nda
ayn� �eylerdir. G�ne�in merkezin de k�tle enerjiye d�n���r. Ve hissetli�imizde odur.
Do�ada bulunan be�inci enerji olan karanl�k enerji asl�nda her yerde var olan
ama varl���n� hissetmedi�imiz enerjidir. Bu karanl�k enerji bulundu�umuz
�evreye g�re kendini de�i�tirdi�i i�in onu tespit etmek imk�ns�zd�r. Buna
k�milinde denilmektedir. Bu kamilinleri hissetmeyiz,
duymay�z ama var oldu�unu biliyoruz. Belki de do�ada a��klayamad���m�z bu fizik
kurallar� beklide sadece matematik ile a��klayabiliriz. Bunuda ba�ka bir
fizik�i varolu�un i�inde matematikle a��klayabilece�ini ortaya atmaktad�r.
A�A�IDAK�
SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR.
1.)
Yarat�l���n b�t�n�n� birbirine
ba�lay���n� ve ger�ekli�ini g�rebilirliyiz?
2.)
Evrenin i�leyi�i hakk�nda bir bilgi elde
edebiliriz miyiz? Bilgi elde edebilirsek bu nas�l olabilir?
3.)
�Radyoaktif maddenin bozulmas� s�z konusu
olabilir mi? Kuantum fizi�ini ele alarak a��klayabilir miyiz?
4.)
Evrenin engin karanl���nda onun en a��k
do�rular�n� a���a ��karabilir miyiz?
5.)
Kuantum fizi�inde madde dalga ve
par�ac�k karakterleri birliktemi hareket eder? (birliktemi ya�ar)
6.)
Ger�ekten kuantum d�nyas�n� anlayabilir
miyiz?
7.)
Kuantum d�nyas� bizim modern d�nyada
bize kazan�mlar� oldu mu? Olduysa nas�l olmu� anlatabilir miyiz?
8.)
�Kuantum fizi�i ile evrenin i�leyi�i birbirinin
ayn�s� m� i�leyi�leri yoksa bir birine tezat m� d���yorlar? Bunu a��klay�n�z?
9.)
Ger�ekli�in var olup olmad���n�
a��klayabilir miyiz?(�ift yar�k deneyi ile)
10.) Kuantum
yasas�nda �zg�n davran��lar g�sterilebilir mi ? Su damlac��� deneyi ile bunu
a��klayabilir miyiz?
11.) Kuantum
d�nyas�nda ger�ekli�in ger�ekten var oldu�unu ve anlaml� oldu�unu a��klayabilir
miyiz? Bir a��klamas� varsa bunu nas�l a��klayabiliriz?
12.) Kuantum
mekani�i ile k�tle �ekimini nas�l ba�da�t�r�yorsunuz?
13.) Uzay
ve zaman dengesizle�mesi olsayd� nas�l bir durum ortaya ��kard�?
14.) Karanl�k
enerjisi kuantum yasas� ile a��klayabilir miyiz? A��lanabiliyorsa bunu nas�l
a��klayabiliriz?
15.) Silikon
deneyinde yap�lan g�zlem b�y�k �l�ekli d�nyan�n kurallar�na ayk�r�l�k
g�stermektedir. Bunu nas�l a��klayabiliriz?
16.) Acaba
anlayamad���m�z bir �ekilde kuantum fizi�i i�liyordu ?(suyun dalga hareketi ile
a��klay�n)
Kuantum
d�nyas�nda madde dalga ve par�ac�k karakterleri birliktemi ya�ar?
��������������������������������������������������������������������
OYA TEKBA� FEN B�LG�S� 4.A 09010004036