���������������������� �������������������������GELECE��N ENERJ� KAYNAKLARI

���� G�ne� en b�y�k enerji kayna��m�zd�r. Yer�ekimi sayesinde �ekirde�indeki hidrojen atomlar� devaml� hareket halindedir. Bunun neticesinde helyum a���a ��kar ve olu�an �ok b�y�k miktardaki enerji en sonunda uzay� a�arak d�nyam�za kadar ula��r. Dr. Michio KAKU bir fizik teorisyeni ve ara�t�rmam�za ���k tutabilir. Bildi�iniz gibi g�ne� fotosentez yoluyla bitkilere enerji sa�lar. Hayvanlar ise ihtiya� duydu�u enerjinin �o�unu besin yoluyla al�rlar. Bir zamanlar bizimde yapt���m�z gibi ama o g�nler geride kald�. �ncelikle hayvanlar hayatta kalabilmek i�in enerji al�rlar. �nsanlar olarak biz e�lenmek, rahatlamak, pazar ak�am� bir d��ar� ��k�p dola�mak ya da kayak yapmak i�in bile enerjiye ihtiya� duyar�z. Sanayi devrimi yap�ld���ndan beri enerji ihtiya�lar�m�z tavan yapm��t�r. Bug�n yiyecekler ihtiyac�m�z olan enerjinin k���k bir k�sm�n� kar��lar. Fosil yak�tlar�n bir sorunuda gezegenimiz onlar� yeterince h�zl� �retememesidir. Fosil yak�tlarda elde etti�imiz enerjiye ula�makta art�k s�k�nt� �ekiyoruz bu y�zden yeni enerji kaynaklar� bulmal�y�z. B�t�n enerji g�ne�ten gelir ancak bunu �ok az miktarda kullan�yoruz. G�ne� 4,5 milyar y�ld�r ���ldamaya devam ediyor ve 4 milyar y�l d�nyam�z bundan yaralan�yor. Bug�n kulland���m�z k�m�r, petrol gibi yak�tlar g�ne�in enerjisi ile ya�ay�p tekrar �l�p topra�a kar��m�� organizmalardan olu�maktad�r. Bir�ok katman�n alt�nda kalarak y�ksek bas�n�la formlar� de�i�en organizmalar milyarlarca y�l sonra fosil yak�tlara d�n���rler. Alternatif enerji kaynaklar� bulmak i�in bilim insanlar� ara�t�rmalara koyulmu�lard�r. Bunun i�in en uygun yer Nevala ��l� g�r�n�yor. E�er Vigost ve meslekta�lar� en �ok g�ne� ���n�n�n d��t��� yerleri tespit edilebilirse g�ne� panellerinden �ok daha fazla fayda sa�layabilece�iz. Bunun i�in geni� alana ihtiya� vard�r. Bir�ok yenilenebilir enerji kayna��n� kullanmak kula�a mant�kl� geliyor. Burada devreye r�zg�r giriyor. Bir�o�umuz r�zg�r t�r�b�nlerini g�rm���zd�r. R�zg�r sayesinde d�nerek elektrik olu�tururlar. Meteorolog Baok Begger devreye giriyor. R�zg�rlar�n en sert nerede esti�ini ara�t�r�r. Bu sayede r�zg�r t�r�b�nlerini en uygun yere kurulabilir. Kimileri r�zg�r enerjisi ile d�nyan�n yar�s�na enerji sa�lanabilece�ini d���nenler var. Ama r�zg�r enerjisi de g�ne� enerjisiyle ayn� dertten muzdarip ve �ok b�y�k alanlara ihtiya� duyuyor. Peki, daha d�zenli enerji kayna�� bulabilirmiyiz? Sorusunu sormu�lard�r. D�nyan�n merkezinde bitmek t�kenmek bilmeyen enerji kayna�� vard�r. �ekirde�in �s�s� yakla��k g�ne�in �s�s�na yak�nd�r. Bu kaynaktan yaralanmak i�in o kadar derine inmek gerekmiyor. Sadece 3km a�a��s�nda suyun kaynama �s�s�na ula�abiliriz. Bir g�n fosil kaynaklar�m�z t�kenecek yeni alternatif enerjilere ula�mak i�in �dememiz gereken bedeli hesap etmeliyiz. Zaman ge�tik�e bu denge de�i�iyor. Elde etti�imizden fazla enerji harc�yoruz. Bitki ve hayvanlarda fazla enerji elde etmeye �al���yorlar ve t�ketici bir yap�ya sahiptirler. Bu yap� d�nyaya �ekil vermektedir. �rne�in g�velerin g�zleri etraftaki �����n tamam�n� g�recek �ekildedir. Bu y�zden kullan�lan g�ne� panelleri b�y�k �l��de ilham kayna�� olmu�tur. Di�er bir ara�t�rma ise u�aklar daha az enerji harcayarak u�abilir diyen Heyvit Lentli u�aklar�n ku�lar�n kanat ��rpmas� gibi olmas�yla enerji tasarruf edilece�ini d���nm��t�r. Yeni enerji kaynaklar�na her zaman ihtiya� vard�r. �evre bilimci �arli Houl her zaman enerji konusunda yo�unla�m��t�r. Potoriko ya�mur ormanlar�nda ormandan sa�lanan ve harcanan enerji dengesini g�zlemliyorlar. Houl ve ekibi ormandaki fotosentez ve solunum seviyelerini �l��yor. Bunlar� k�yaslayarak nerede fazla enerji oldu�unu hesapl�yorlar. Di�er bir ara�t�rmada ise tropik ya�mur ormanlar�nda yaprak ta��yan kar�ncalar�n enerji kayna�� yine yapraklard�r. Bu enerjiyi elde ederken bizimle ayn� zorluklar� �ekerler. Kar�calar toplad�klar� yapraklar� hemen yemiyorlar bu yapraklar�n �zerinde mantar olu�mas�n� sa�l�yor. Bu mantarlar �ekere d�n���yor ve enerji elde etmi� oluyorlar. Ara�t�rmac�lar kar�ncalar�n bu enerjiyi nas�l �retti�ini ara�t�r�yorlar. Ama�lar� bunlar� nas�l yapt���n� g�zlemleyerek nas�l etanol �retebiliriz. Y�ksek miktarda etanol �retmek i�in �ok miktarlarda sebzeye ihtiya� olacakt�r. Etanol umut vadeden bir yak�t t�r� ama daha fazla enerji a���a ��karan bir yak�t olabilir mi? Petrol gibi. Do�a bize ba�ka �ekillerde yard�m edebilir. Luiz yeni bir teknoloji �zerinde �al���yor. Temelini de eski bir teknoloji olu�turuyor. Ad� yapay yaprak olan bu fikir bitki yapra��n� taklit etmektir. G�ne�ten al�nan enerjiyi fotosentez ile i�leyerek saf ve temiz bir enerjiye d�n��t�rmek. Bu yak�t� depolayarak kullanabiliriz. Luiz �in yapt��� yapay yaprak ayn� ger�e�i gibi �al���yor. G�ne� enerjisini kimyasal enerjiye �evirip depoluyoruz. Luiz burada �ekerin de�il hidrojenin pe�indedir. G�ne� ile su gibi t�m insanlarca bilinen iki malzeme yap�s� sayesinde kimyasal yak�t �reterek herkesin ihtiya� duydu�u fosil yak�t olu�turulabilir. �ster r�zg�rlar� kontrol etmek olsun, ister bitkilerin h�crelerine ula�mak ya da g�ne� ���nlar�n� kullanarak kimyasal enerjiyi yak�ta �evirmek olsun gece g�nd�z ihtiyac�m�z olan yenilenebilir enerji kaynaklar� etraf�m�zda yer almaktad�r. Yeterince kaynak ay�r�rsak elde edilen enerjiyi rahat bir �ekilde kullanabiliriz. �htiya� duydu�umuz enerji �o�u zaman yan� ba��m�zdad�r.

 

 

��������������� �����A�A�IDAK� SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR.

 

���������� 1. En b�y�k enerji kayna��m�z nedir?

��������� 2. G�ne�in �s�s�ndan d�nyam�z bu enerjiden ka� y�ld�r yararlan�yor?

���������� 3. Hayvanlar ihtiya� duydu�u enerjiyi nas�l al�rlar?

��������� 4.Fosil yak�tlar�n bir sorunu da nedir?

���������� 5. B�t�n enerji nerden d�nyaya gelir?

�������� ��6. G�ne�ten �ok eskiden beri gelen enerji hangisidir.

���������� 7. Enerji ak�mlar� baz� yerlerde daha yo�un olmas� neye g�re de�i�ir?

����� �����8. Nevala ��l�nde bir metre kareye ka� watt enerji d��er?

���������� 9. R�zg�r t�r�b�nleri ne i�e yarar?

���������� 10. R�zg�rlar nas�l olu�ur?

��������� 11. R�zg�r t�r�b�nlerinin her biri ka� eve enerji sa�layacak kapasitededir?

��������� 12. Hidroelektri�in g�c� d�nya elektrik g�c�n�n% ka��n� kar��lar?

���������� 13. D�nyan�n merkezindeki �s� yakla��k ka� dereceye ulam��t�r?

���������� 14. Jeotermal enerji nas�l elde edilebilir?

���������� 15. Hangi hayvan�n g�zleri kullan�lan g�ne� panellerine ilham kayna�� olmu�tur?

���������� 16. Bitkideki sel�loz g�revi nedir?

���������� 17. Etanol ger�ek fosil yak�tlardan verimli bir enerji kayna��m�d�r?

�������� ��18. Bir koloni y�lda ka� kg yaprak t�ketebilmektedir?

���������� 19. Ara�t�rmac� Luiz� in deneyinin amac� nedir?

���������� 20. Dr. Michio KAKU gelecek ile ilgili d���ncesi ne y�ndedir?

������������������������������������������������������������������������������ AM�NE �ZT�RK FEN B�LG�S� 4.A 09010004050