����������������������
��������������������������������������� ����������������������GELECE��N
TEM�Z ENERJ� ALTERNAT�FLER���
�������������������������������������� Pistlerde
ve otoyollarda bulunan arabalarda kullan�lan fosil yak�tlard�r. Ge�mi�ten
g�n�m�ze kadar s�re gelen bu fosil yak�tlar�n�n t�kenmeye ba�lamas�yla insanlar�
ba�ka enerji kaynaklar� arama �aray���na
y�neltmi�tir.20.yy �n b�y�k bir b�l�m�nde enerji r�yas�n�
ya�ad�k� . K�m�r ,do�al gaz,petrol gibi
bol ve ucuz yak�tlar� �sanki �hi� bitmeyecek gibi kullanmaya ba�lad�k.Bir�ok
uzman kazan�labilir petrollerin �o�unun t�ketildi�ine inan�yor.Elimizde kalan
do�al gaz ve k�m�r�n de git gide bitece�i ve fiyatlar�n artaca��n�n
ka��n�lmazd�r.Fosil yak�tlar bizi� maddi
y�nden etkiledi�i gibi sa�l���m�z� da tehdit etmektedir.��
�������������������������������������� Japonya�daki bilim insanlar�
g�ne�in her zaman� ayd�nlatt��� bir yere
g�ne� panelleri yerle�tirmek istiyorlar; d�� uzaya �. Uzaydaki be� kilometre karelik d�zenekten
enerji ���nlayarak �eyrek milyon kadar eve elektri�in sa�lanabilece�i
s�ylenmektedir� . Avusturalya
�yer kabu�una batm�� gibi
g�r�n�yor.Burada s�n�rs�z bir jeotermal kayna�� kullan�lmay� bekliyor.New York
�ehrinde binden fazla eve enerjisi verme potansiyeline sahip su alt� t�rbinleri
kurarak Do�u Nehri�nin �gel git
ak�nt�lar�ndan istifade ederek elektrik elde ediliyor.Bu teknolojideki sorun �u
ki hala geli�tirilmekte oldu�udur.Bu durum �enerji ihtiyac�m�z�n sadece� bir k�sm�n� kar��layabilmektedir.Fosil
yak�tlar olmadan �enerji ihtiyac�m�z�
kar��lamak hi� de kolay de�ildir .Kaliforniya merkezinde bulunan Ulusal� Ate�leme Tesisi�nde son elli y�ld�r �zerinde
�al���lan N�kleer F�zyon projesiyle enerji elde edilmek isteniliyor.N�kleer
F�zyon, G�ne� �enerjisiyle ayn� enerjiyi
�retmektedir.G�ne�,D�nya�n�n bir milyon kat�d�r.G�ne��in �ok g��l�� �olan yer�ekimi� H atomlar�n� �yle bir kuvvetle birbiriyle
�arp��t�r�l�yor ki �atomlar �s� formunda
ortama b�y�k bir enerji b�rakarak birle�iyorlar .E�er G�ne��in bir dakikada
�retti�i t�m �s�dan faydalanabilseydik,D�nya�ya bir milyon y�l yetecek kadar
enerji verebilirdi. Fakat bu imkans�z ��.Bunun d���nda D�nya�da kendi minyat�r G�ne��imizi
in�a edebiliriz.Bu amaca y�nelik ara�t�rma ekibi dev bir ad�m �zerine
�al��malar yapmaktad�r.
������������������������������������� End�stri
k�m�rle ba�lam�� ve elektrikle devam etmektedir.Elektrik enerjisinin ilk
g�nlerinden bu yana �ok b�y�k yol ald�k; fakat prensip ayn�.Tek yapmam�z
gereken bir tekerle�i d�nd�rmektir.D�nen tekerlek �t�m enerji sisteminin kalbidir.Tekerli�i
d�nd�rmek i�in hangi enerji kayna�� kullan�rsak kullanal�m hemen hemen �sonu�
ayn�d�r;do�al gaz, k�m�r�..vb .Kayna�� ne olursa olsun umursad���m�z tek �ey
evimizde ve i�yerimize gelen enerjidir.Evimize ve i�yerlerimize gelinceye kadar
onlarca hatta binlerce km�lik enerji a�lar�nda bizim
�ebeke diye adland�rd���m�z bir yolla olmaktad�r.�ebeke uzmanlar� g�n�n �retim
ve t�ketim dengesini kurmaktad�rlar.
����� ���������������������������������R�zgar enerjisi D�nya�da en �ok b�y�yen
enerji end�strilerinden bir tanesidir.2009�da �in , Almanya,ABD�nin ard�ndan
d�nyan�n en b�y�k �3.r�zgar enerjisi
haline geldi.�in r�zgar enerjisi alan�na yat�r�m yapmaktad�r.Son 5 y�l
i�erisinde y�ll�k r�zgar enerjisinden ��rettikleri enerji miktar�n� 2�ye katlad�lar.Ama
�ebeke uzmanlar� r�zgar t�rbinleriyle enerji eldesine
pek s�cak bakmamaktad�rlar.��nk� onlara g�re r�zgar varsa enerji vard�r r�zgar
yoksa enerji� yoktur.R�zgar ne kadar
g��l� olsa da �evremizdeki tek kaynak de�ildir. �evremizde bir s�r� enerji
kayna�� var �;� fakat r�zgar� �benzin depolar�na dolduramay�z ya da
televizyonun fi�ini g�ne�e takamay�z .Yenilenebilir enerjiyi bir forma
d�n��t�rmek zorunday�z .D�nyadaki enerjilerden a��k ara ile en g��l�s� G�ne��tir
ve ondan faydalanman�n birden fazla yolu var.G�ney �spanya�da� G�ne� ���nlar�n� takip eden y�zlerce ayna
var. Bu aynalar G�ne� ���nlar�n� 150 m uzunlu�undaki bir kulenin depo suyuna
odaklanmakta ��. Her bir ayna depo suyunun s�cakl���n� sadece
�birka� derece art�rabilmektedir.Fakat
bunlar�n 600 tanesini bir noktaya odaklad���m�zda s�cakl�k 500 derecelere
f�rlamakta. Daha sonra bu suyu buhara �evirmek ve bu buhar�n t�rbinlere basmak
ve tekerlekleri d�nd�rmek �elektrik �retmek
i�in yeterlidir.G�n�m�zde G�ne� paneli ile 15.000 eve �enerji �retiyor. Avrupa� da bu yol
kullan�larak G�ne� enerjisi� ile enerji
elde etmek i�in enerji santralleri kurulmu�tur.Bu santral Avrupa�da ticari
ama�l� kurulan ilk santraldir.Fakat g�venilir bir yol de�ildir.��nk� hava
durumuna� ba�l�d�r.�spanya�da G�ne�
enerjisini yakalay�p ve biriktirebilen b�y�k bir santral kuruldu..�spanya�daki
G�ne� enerjisiyle enerji elde etmek i�in aynalarla ���nlar yard�m�yla �s� elde
ediliyor.Bu �s� b�y�k depolardaki tuz yard�m�yla so�utularak,saklanmaktad�r. Bu
enerji g�nler sonrada kullan�labilmektedir. Yenilenebilir kaynaklar kontrol
edilmez ise geriye hi�bir �ey kalmaz.
������������������������������������� ABD�de
ya�ayan Jusber ad�ndaki bir ki�i bir zeytin
fabrikas�nda enerji elde etmek i�in �nce aynalarla G�ne� enerjisini kullanarak
elektrik elde etmi�tir .Fakat g�ne�ten faydalanamad�klar� zaman zeytin
�ekirdeklerini yakarak enerji elde etmeye �al��m��lard�r. B�ylece zeytin
�ekirdeklerinin �ok iyi �G�ne� enerji
tutucu oldu�u ��ke�fedilmi�tir .
���� �������������������������������ABD��de yap�lan bir araba yar���nda
yenilenebilir enerjiyle �al��an bir ara� yar��a sokulmu�� ;fakat benzin ile �al��an�� ara� galip gelmi�tir .Buna ra�men� yenilenebilir yak�tlar� piste ta��yanlar
i�inse ikincilik bir galibiyettir .
����������� ��������������������A�A�IDAK�
SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR.
���������������������������������������������������
���� 1-G�ne� panellerini kurmak isteyen �lke
hangisidir?
���� 2-�in G�ne� panellerini nereye kurmak
istiyor?
���� 3-Yerkabu�una batm�� gibi g�r�nen �lke
hangisidir?
���� 4-Avusturalya�da
en �ok bulunan enerji kayna�� hangisidir?
���� 5-New York�ta sualt� t�rb�nleri
nerede kurulmu� ve �al��ma prensibi nas�ld�r?
���� 6-Ate�leme Tesisi hangi �lkede kurulmu�?
����� 7-Ate�leme Tesisi�nin kurulma amac�
nedir?
����� 8-N�kleer F�zyon ne demektir?
����� 9-G�ne� ,yakla��k D�nya�n�n ka� kat�d�r?
���� 10-Ka��nc� y�z y�lda elektrik kullan�lmaya
ba�lanm��t�r?
����� 11-�ebeke nedir?
����� 12-�ebeke uzmanlar�n�n g�revi nedir?
����� 13-D�nya�n�n en b�y�k r�zgar enerji
�reticileri hangi �lkelerdir?
����� 14- R�zgar d���nda �evremizde bulunan
yenilenebilir enerji kaynaklar� nelerdir?
����� 15-Yenilenebilir enerji kaynaklar� her
durumda kullan�labilir mi?
����� 16-Yenilenebilir enerji kaynaklar�n�n en
g��l�s� hangisidir?
����� 17-G�ney �spanya�da kurulmu� olan enerji
santralinin �al��ma prensibi nas�ld�r?
���� 18-Avrupa�da G�ne� enerjisinden
yararlanarak kurulmu� olan ticari ama�l� enerji santrali nerededir?
���� 19-D�nya�n�n en b�y�k G�ne� enerji
santralinin ad� nedir ve nerede kurulmu�tur?
���� 20-Zeytin �ekirdeklerinin yak�lma amac�
nedir?
���������������������� ������������������������������������������������������������������������������������BEYHAN G�LTEK�N FENB�LG�S� 4.A