Ekmek (Un+Tuz+Su) �retiminin Tarih�esi ve Bug�n� 45 Dakika

�� Ekmek hayat kayna�� k�zarm��, f�r�nlanm��, ha�lanm�� d�nyan�n yar�s� i�in besin kayna��d�r.Ekmek iki mucize bile�en; su ve un �ok farkl� �ekle ve tada d�n��ebilir.Beyaz ekmek Birle�ik devletler de halen ilk s�ra da yer al�r.Ekme�e ilk zamanlarda pan poh ve pov gibi isimler verilmi�.Her k�lt�r�n kendine �zg� ekme�i vard�r.Ekme�in hikayesi bundan yakla��k 10000 y�l �ncesi birisinin logas�n� ate�in yan�nda unutarak sert bir krepe d�n��mesiyle ba�lad�.Orta Do�u da ba�lad� M�s�rl�lar b�ylece krakerin yolunu buldular.Ekmek �lkenin para birimi haline geldi.

�� Eski yunanl�lar 70 �e�it ekmek pelistidliler ve beyaz ekme�e farkl� bir lezzet katmay� sa�layan ilk insanlar olarak kaydedildiler.Wonoler Breod �lkenin en b�y�k f�r�n� olan Amerikan�n en �ok satan markas� 25 i a�k�n �BC 155 bin den fazla markete g�nderiliyor.�BC�nin en modern f�r�nlarda �retilen ve en son teknolojisinin �retimi kullan�l�yor.3 kat� uzunlu�unda beyaz unla dolu her birinin 68 ton kadar al�yor.Hafta da 382 bin ton kadar al�yor.haftada 382 bin ton un i�letiyor.Ekmek yap�m� ba��ndan sonuna 6-6.5 saat s�r�yor.�nce �eker maya ve un kar��t�r�l�p s�nger denilen 450 kiloluk bir top haline getiriliyor.Maya 3 saat i�inde hamurun ham�n� 2 kat�na ��kar�yor.S�nger b�y�k bir kar��t�r�c� ile kar��t�r�l�yor.Hamur katk�lar� ve koruyucu enzimler k�f �nleyici ek malzemeler el ile ekleniyor.

�� 1941 de Birle�ik devletlerin yetersiz beslenmenin sonucunda hastal�� engellemek i�in g�da �reticilerinde 8B� vitamini eklemelerini talep etti.Hamur sonraki a�amada 3.5 saat sonraki hareket ederek insan eli de�meyecek yar� dolu ekmek ve nemli ekmek haznelere getirilir. Hamur kabard�k�a maya g�revini yapm�� oluyor.Hamurun i�indeki maya h�creleri burada ki �ekerlerle beslenip canlanmaya ba�l�yor.Bu etkile�imin yan �r�nleri CO2 hamurun kabarmas�n� sa�l�yor.Ekme�in pi�irilmesi i�in yakla��k 53 metre uzunlu�unda ve i�inde 8 b�l�m var.Ortalama 18 ile 18.5 dk pi�iriliyor.Bu a�amadan sonra 90 derecelik s�cakl�k dilimlerinden paketlenen �nce 28 derece de so�utulmas� laz�m erkenden paketlenmesi kabu�unu bozar ve k�flenmesini sa�lar.Son paketleme a�amas�nda dilimler paketleyerek raflara konur.Sar� k�rm�z� ve mavi balonlar�n ad� ile Wonder Bread amblemi haline geldi.Birle�ik Devletlerinde tarlalar�n b�y�k bir b�l�m�ne bu�day ekilir.Her bu�day tanesi 3 k�s�mdan olu�ur.Kepek denilen d�� k�s�m ya�dan ve minerallerden olu�an ana �ekirdek ve bitki bu�day embriyosu ni�astadan olu�an besin sa�layan besi dokusudur.Amerika da ki en modern de�irmen Konsasta dak eyalet �niversitesi Halvas de�irmeni burada ��retmen ve ��renciler son de�irmencilik teknolojisiyle �rnekler yap�l�yor.

�� Bu merdaneler bu�day tanelerini �ekirdekten besi doku par�alar�na ay�r�yor.Par�ac�klar eksi y�kl� hava ile �st kata ta��y�p titre�en ele�e konuluyor.Burada k��k g�zenekli bir s�r� s�zge� var.kepek par�alar� ve ya�l� bu�day par�alar� �st k�s�mda eleniyor, daha k��k besi dokular alta d��yor.Bir tarafta b�y�k kepek par�alar� �teki tarafta temiz un bulunur.Yani bu kar��m ile en k��k par�ac�k unla en b�y�klerini ay�rd�k.Bu�day�n i�inde Glikotein maddesi gaz� i�inde saklayabiliyor.Hamurun kabar�p g�zel �ekil vermesini buna bor�luyuz.Mayalanm�� kokmu� hamur adam� �arp�yor �ok g��l�.

�� Boniolin ek�ili f�r�n ekme�i en az 160 y�ld�r ayn� ana ekme�in mayas� kullan�l�yor.Ek�i ekme�in yap�l�� 1940�l� y�llara kadar gidiyor.Ek�ili ekmek ek maya istemiyor.��nk� sanfranksiyon yerel spor mayalar� ile canl� kal�yor.Lui Poster mayan�n tek h�creli bir organizma oldu�unu ke�fetti.1959�a kadar gizemini korudu.Mayay� ekmekten ay�rmay� ��rendi.Ev mayalar� k��k par�alara d�n��p yava��a kurutulabiliyor.�o�u ticari f�r�n konsantre maya kullanmas�na kar��n Sanfransisko�nun ek�i hamuru halen eski usul yap�l�yor.Koku�mu� mayalanm�� ana hamurlar adam� �arp�yor.

�� Turistler ek�ili ekme�i yemek i�in g�n boyu s�ra bekliyorlar.Boudinin hikayesi, �o�u insan maden bulmak i�in geldi.�lk zamanlarda Fransisko�da 70 f�r�n ekme�i vard�.Bouidi onlardan biriydi.Bouidin �ehirde en aral�ks�z i�leyen f�r�n.F�r�na girecek ekme�in �izilmesi i�indeki ho� bir g�r�nt� verdi�i gibi i�indeki gazlar� bo�alt�yor.200-250 derece f�r�na at�l�r ve buharla�mas� gerekir.Buhar vermezseniz gri g�r�n�r.Bu�day seven Avrupal�lar m�s�r ekme�inin k�z�l dereli ekme�i diye adland�rd�lar.Bu s�cak sulu m�s�r ekme�i tarihi ku�aktan ku�a�a de�i�iyor.S�cak-sulu m�s�r ekme�i y�ksek s�cakl�kta pi�iriliyor.Amerikal�lar�n tercihinde ilk ekmek yass� mayas�z ve yuvarlakt�.Eski yunanl�lar buna pide derdi.G�n�m�zdeki birle�ik devletlerde pide sandvi� ekme�i olarak g�ze �arp�yor.Yar�m tam hamurun i�leme ba�lamas� ile i�e ba�lan�yor.

�� En iyi f�r�nc�lar 3 y�lda bir Pariste yar��malar yap�yorlar.�d�l i�in 20 �lke yar��yor.Ekmek yap�nca g�rsel bir ��lende yaratmak zorunda.80000�den fazla seyirci yar��may� izlemek i�in gelir.J�ride ekmekteki tazeli�e sanatsal �zelliklerine bakarak puanlama yap�l�r.2002 de ki yar��may� kazand�lar.Amerikal�lar ise son zamanlarda iyi i� ��kard�lar.G�m�� alt�n madalya kazand� ve Amerikal�lar f�r�nc�lar�n f�r�nc�l��n� geli�tirmesinde �nc�l�k ediyor.

� A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Film �zetinin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1-�lk ekmek yap�m� nas�l ve nerede ba�lad�?

2-Amerika�n�n en �ok ekmek satan markalanm�� f�r�n� ismi nedir?

3-Wonder Bread amblemi hangi renklerden olu�ur?

4-Dilimlenmi� ekme�in daha uzun s�re bayatlamadan kalabilmesinin nedeni nedir?

5-Bu�day tanesi ka� k�s�mdan olu�ur.Faydalar� nelerdir?

6-Birle�ik devletlerin yetersiz beslenmeden dolay� g�da �reticilerinden hangi vitamini eklemelerini talep etti?

7-Glikotein maddesinin hamura sa�lad�� etki nedir?

8-Ek�ili ekme�in anavatan� nedir?

9-Spor mayalar�n�n sa�lad�� yarar nedir?

10-Mayan�n tek h�creli bir organizma oldu�unu kim ke�fetti?

11-Kaynar suda pi�irilen tek ekmek hangisidir?

12-Ksistsol say�lan ve rahibeler taraf�ndan yap�lan ekmek hangisidir?

�� SONG�L AKAG�ND�Z

�� B�YOLOJ� ��RETMENL�� 3.SINIF

��

�

��