D�NYADAK� VE UZAYDAK� FIRTINALARIN
B�L�MSEL A�IKLAMALARI
Atmosferin belli bir tabakas�nda s�cakl�k fark�ndan
kaynaklanan bas�n� dengelemeden dolay� atmosfer olaylar� olu�ur. R�zgar,
havan�n yer de�i�tirmesi ile olu�an do�al bir olayd�r. S�cakl�k fark�ndan
kaynaklanan y�k�c� r�zgarlar�n hortum, f�rt�na ve kas�rga gibi t�rleri vard�r.
B�y�kl���, olu�ma �ekli ve y�k�c�l���na g�re farkl� isimlerle an�l�r. R�zgar�n
y�k�c�l��� en fazla olan� f�rt�na, kas�rga ve hortum denen hava olaylar�d�r.
Genelde bu hava olaylar� okyanuslarda veya okyanusa k�y�s� bulunan karalarda
g�r�l�r.
����������� Kas�rga, �ok geni� bir alan� etkiler
ve �ok uzun s�rer. Ani s�cakl� farklar�ndan dolay� olu�an dev hortumlard�r.
Kas�rgalar�n �nceden tespit edilmesi m�mk�nd�r. Fakat baz� kas�rgalar aniden
ortaya ��kabilir. Erken uyar�, sa�lam yap� malzemesi ve s���naklar insanlar�
kas�rgalar�n yarataca�� tahribatlardan koruyucu etki yarat�r.
����������� Hortumlar, f�rt�na esnas�nda
g�r�len, aniden olu�an ve k�smi b�lgeleri etkileyen afetlerdir. Hortumlar�n
�nceden tespit edilmesi m�mk�n de�ildir. Hortumlar�n etrafa savurdu�u par�alar
�imdiye kadar bir�ok can alm��t�r.
����������� Erken uyar�, sa�lam yap�lar,
s���naklar vb. tedbirler r�zgar�n etkisini en aza indirmenin en ge�erli
y�ntemleridir. Temelde ayn� olsa da hava olaylar� b�t�n gezegenlerde farkl�
�zellikler i�erir. Bilim adamlar� y�ld�zlardan gelen radyasyonu �l�erek
gezegenlerin atmosfer s�cakl���n� �l�ebiliyorlar. Mars�n y�zeyinde bulunan toz
tabakas� r�zgar esti�inde toz f�rt�nalar�na d�n���r. Ven�s�te havan�n
s�cakl���n�n 450 derece oldu�u bir gezegendir.Nept�n de saatte bin yedi y�z
kilometre h�zda esen f�rt�nalar mevcuttur. G�ne� patlamalar� y�ksek enerjili
f�rt�nalara neden olabilmektedir.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar�n� Bu Filmde Bulabilirsiniz: