Bu film de d�nyan�n olu�umu ve bug�ne kadar ge�irdi�i ya�am
s�re�leri ele al�nm��t�r.
Bilim adamlar� d�nyan�n ne t�r evrim ge�irdi�ini hesaplamak
i�in �ncelikle d�nyan�n ya��n� hesaplamalar� gerekiyordu. Ve yakla��k iki y�z
y�ldan beri bilim adamlar� bununla u�ra��yorlar. �lk u�ra��y� verenler biraz
�ans�zd�lar ��nk� kilise b�yle bir �eye izin vermiyorlard�. Ve hatta kilise
kendisi bir ya� hesaplad� tabi ama sadece kendi inan�lar� do�rultusunda. Daha
sonra hesaplama i�lemi yap�ld� fakat bu sefer de bilim insanlar� yanl��
yapt�lar. Fakat takip eden y�llarda maddelerin yar�lanma y�llar� �zelli�i ile
maddeleri birbirine d�n���m� �zelliklerini kullanarak d�nyan�n ger�ek ya��
hesapland�.
Bilim insanlar� d�nyan�n ya��n� hesaplad�ktan sonra art�k
d�nyan�n nas�l olu�tu�u ve ne t�r evreler ge�irdi�ini bulmalar� gerekiyordu.
Bilim insanlar� d�nyan�n her taraf�n� inceledikleri zaman d�nyan�n �ok �e�itli
evrelerden ge�ti�ini anlad�lar. �zellikle bulduklar� fosiller ve kaya� t�rleri
onlara d�nya ile ilgili her �eyi anlatmaya yetiyordu tabii ki bu �al��malar
halen devam etmektedir ve bu filimde de d�nyan�n ge�irdi�i evreler a�ama a�ama verilmi�tir.
B�y�k patlama ile d�nya evrendeki par�ac�klar�n birle�mesi
ile olu�tu. �lk zamanlarda s�rekli asteroit �arpmalar�na maruz kalan bir alev
topu idi. Takip eden milyar y�ll�k s�re�lerde d�nya �zerinde g�ky�z�nden gelen
asteroitler ile gelen buz par�alar� sayesinde d�nyada su olu�tu. D�nya �zerinde
devasa okyanuslar olu�tu. Sonra okyanuslar�n dibinde volkanik patlamalar ile
ortal�k k�z��t� ve karalar olu�tu. Bu karalar halen birer lav y���n� idi ama
sonra canl�l�k i�in elveri�li oldu. Tabi d�nya �zerindeki demiri unutmamak
gerekir. Yery�z�ndeki sular yo�un demirden ye�il rengine b�r�nm�� g�ky�z� ise
onca volkanik patlamadan dolay� k�z�la b�r�nm��t�. Tabi ortam� temizleyen ilk
canl�lar oldu su alt�nda magmaya yak�n yerlerde suyun �s�nmas� ile ya�ama �ans�
bulmu�lard�. Yapt�klar� fotosentez sayesinde sulardaki t�m demir oksitlenince
sular temizlenmi� oldu. Evren halen tam olarak haz�r de�ildi. Haz�r olabilmesi
i�in biraz daha zaman ge�meli idi ve biraz daha de�i�ime u�ramal� idi.
D�nya olanca h�z� ile de�i�iyordu ve derken etraf� bir buz
f�rt�nas� tuttu ve d�nya bir buz �ana��na d�n��t�. Tabi buda uzun s�rmedi
derken buzun ve okyanuslar�n alt�ndaki magmalar tekrar faaliyete ge�ti korkun�
patlamalarla d�nya yeni bir ba�lang�ca do�ru gidiyordu. Ama bu sever d�nyada
�ok daha farkl� canl�lar vard� vah�i ve y�rt�c� b�y�k c�sseli canl�lar. D�nya
yeni olu�umundan dolay� bunlar�n h�kimiyeti de �ok uzun s�rmedi. Ve derken dinozorlar�n
devri ba�lad�.
Dinozorlar�n ilk fosilleri bulundu�unda insanlar b�yle bir
canl�n�n nas�l yok edilebilece�ini merak etti ve ke�ifleri onlar� korkun� bir
ger�e�e g�t�rd�. D�nya b�y�k bir meteor �arp��mas�na maruz kalm�� ve d�nya
�zerindeki canl�lar yok olmu�tu. Bundan sonraki a�amalarda d�nya biraz daha
kendini d�zeltmi�ti ve art�k ilk insanlar gelmeye ba�lad� art�k evrenin h�kimi
onlard�. Ve halen d�nya y�zeyinin h�kimi onlar.
Peki, bundan sonra ne olacak? Bilim adamlar� bundan sonrada
d�nya nas�l olu�mu�sa o �ekilde de yok olabilece�ini ileri s�rmekteler. Yani
d�nya olu�um s�recin de �ekti�i ac�lar� bir daha �ekecek.
A�A�IDAK�
SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR
1. Gezegenimizin ya�� nas�l tespit
edildi?
2. Denizler nas�l olu�tu?
3. �lk kara olu�umu nas�l ger�ekle�ti
4. �lk canl�lar nas�l olu�tu?
5. Atmosferdeki oksijen nereden geldi?
6. Yery�z�ndeki demir nas�l izole
edildi?
7. K�ta hareketi nedir?
8. Fosiller bizim ne i�imize yarar?
9. Dinozorlar nereden geldiler?
10. Dinozorlar nas�l yok edildiler?
11. Dinozorlar adlar�n� nereden al�rlar?
12. K�m�r veya petrol nas�l olu�ur?
13. M�cevher nas�l olu�ur?
14. Granit ve Bazalt�n �zellikleri
nelerdir?
15. Tribolit nedir?
16. Starmotolit nedir?
Salih G�LEN Biyoloji E�itimi Y�ksek Lisans ��rencisi 2009 (Fen Bilgisi ��retmeni)