�������������������������������������������������������������
���Katil Balinalar
Katil balinalar yani orkalar.
Evrende insanlar nas�l ki k�talar�n hakimi ise okyanuslar�nda hakimi katil
balinalard�r. Katil balinalar �zellikle somon bal�klar�n� avlamada
uzmanla�m��lard�r. �nsanlarda bu bal�klar�n d��man� diyebiliriz. Britanya
Kolombiya�s�n�n i�lerine do�ru castin bo�az�nda
yukar� do�ru somon bal�klar�n�n en �ok kulland�klar� yoldur. Castin bo�az�na do�ru her y�l 16 bal�k s�r�s� gelir her
s�r� 20 balinadan olu�ur. Avlanmak i�in g�zleri son derece keskindir. Fakat
bazen sullar o kadar bulan�k ki avlar�na ula�mak i�in
�e�itli y�ntemler kullan�rlar. Soner sistemi dedi�imiz bir ses ��kartarak, ��kard�klar�
seslerin yank�lar�n� dinlerler. Katil balinalar avlar�n�n pe�ine s�r� halinde
de�il bireysel olarak giderler.
Britanya Kolombiya�s�ndan bir grup bilim adam� yakla��k
20 y�ld�r katil balinalar� inceliyor. John Forte ad�nda bir bilim adam� yapt���
ara�t�rmalar neticesinde �zellikle seslerinden etkilenen John, sesleri ile
sadece avlanmak de�il, ayn� zamanda birbirleri ile ileti�im kurmak i�inde
kulland�klar�n� ke�fetmi�tir. Bu sesler kendilerine �zg� lisanlar�d�r. Elbette
leh�eleri dilleri insanlar�nkinden tamamen farkl�d�r. ��kard�klar� sesler onlar
i�in �ok �nemli ��nk� ya�amalar� i�in ileti�im kurmalar� gerekir. John su alt�
mikroskobunu kullanarak her bir grubun ��kard�klar� sesleri tan�yarak onlara
harf verdi. Bu �ekilde hangi grubun �a�r� yapt���n� bulabilirdi. Yan� s�ra
fiziksel �zellikleri ile hayvan t�r�n� ve cinsini tayin edebilir. Uzun
y�zge�liler olgun erkeklerdir. Yakla��k olarak 9 metre boyunda 7 ton
a��rl���ndad�r. Katil balinalar�n s�ra d��� bir d�zenleri vard�r. Hayatlar�
boyunca annelerinin yan�nda kal�r. Bu durum kendi i�inden �iftle�ip
�remelerinden nas�l ka�t�klar� sorusunu akla getiriyor.� Cevapta castin
bo�az�nda toplanmalar�d�r. �iftle�me i�in gelen s�r� toplulu�unda �o�u
erkeklerdir. En tuhaf olarak davrand�klar� anlardan birisi s�r� i�inde farkl�
s�r�lerdeki erkekler aras�nda yap�lan seks�el durumlar. Erkeklerin �ereksiyon halinde
birbirlerinin �zerine s�rt�nmesi saatler s�rebilir. Yan� s�ra �ak�l ta�lar�na
s�rt�nmeleri de onlar� son derece rahatlat�r.�
Yaz sona erdi�inde castin bo�az�ndaki partide
sona eriyor. Norve�in bat� k�y�lar�nda daha farkl� balina s�r�leri vard�r.
Buradakilerde ringa bal�klar� ile beslenirler. Ringa bal�klar� Kuzey
Atlantik�ten koruyucu sulara do�ru uzun soluklu bir yolculu�a ��kar. Buradaki
katil balinalar da bir ekip �al��mas� ile ileti�im kurarak avlar�na do�ru
y�nelirler. Balinalar �st�ndeki beyaz benekleri ile avlar�n� korkuturlar.
Avlar�n� sert bir �ekilde hamle yaparak onlar� adeta sersemle�tirir. Katil bir
balinalar rahatl�kla 400 tane ringa bal��� t�ketebilir. Ba�ka k���k gruplar� da
sayabiliriz. Bunlarda farkl� stratejiler uygularlar. Onlar daha �ok s�cakkanl�
hayvanlar� avlamada uzmand�rlar. Deniz filleri eyl�l sonlar�na do�ru karaya
��karlar. Bunlar �remeden sora en ge� iki g�n do�ururlar. Yavrular�n� s�tle
beslerler, yavrular�n s�tle beslenmeleri yavrular i�in son derece �nemlidir. 3
hafta i�inde a��rl�klar� 3�e katlan�yor. Bu yavrular 3 hafta kadar ge�tikten
sonra s�tten kesilirler ve s�r� halinde otlak alanlarda toplan�rlar. Bu
yavrular birka� hafta i�inde y�zme tekniklerini ��reniyorlar. Hayatlar�n� devam
ettirmek i�in bu �art. ��nk� katil balinalar� ge�mek zorundalar. A s�r�s�
dedi�imiz bu s�r� grubu her y�l avlanma e�itimini al�yorlar. Yavru bir deniz
filinin s�� b�lgede nas�l avlan�laca��n� ��reniyorlar. Anneleri onlar� k�y�ya
iterek bu i�in nas�l olaca��n� onlara ��retiyor. Di�iler ve yavrular bu kumsal
e�itimine kat�labilirler. Gen�ler taklit yolu ile yeti�kinlerde egzersiz
yaparak ��reniyorlar. A s�r�s� kral penguenlerin oldu�u alana do�ru
ziyaretlerini yaparlar. Onlar i�in neslinin devam ettirdi�i �ok �nemli bir
aland�r. Buraya gelmelerindeki en �nemli nedenlerden biriside su yosunlar�d�r.
T�pk� bangura ��adalar�ndaki �ak�l ta�lar�na s�rt�nerek masaj
yapmas� gibi bunlarda su yosunlar�na s�rt�nerek s�rlar�n� ka��tarak
rahatlarlar. Bunlar katil balinalar i�in masum veya zalim nitelendirilmesi
yap�lamaz ya�amak i�in �ld�r�rler. ��
������������������� A�a��daki Sorular�n
Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.�
Mehmet Ali OKKAN
047
FEN B�LG�S� ��RETMEL���(��)