Tarihi verdi�inizde
o tarihin hangi g�ne denk geldi�ini tahmin edebiliyor.�� 25 �ubat 1993 haftan�n
hangi g�n�ne denk gelir��.Per�embe diye yan�t verir. Corrh ve Tomi beynimizin karma��k b�lgelerinin nas�l �al��t���n�
anlamaya yard�mc� olur. y�llar sonra beyninin bile ke�fedemedi�i bir yetenek ke�fetti.
Beynimiz �ok zor uyurken y�da dinlenirken bile �al���yor. Yeni fikirler d���n�yor
ve bir �eyler yarat�yor. Bilim adamlar�n�n karma��k beynimizin nas�l �al��t���n�
anlamas�na da bir yol sunuyorlar. Baz� bilim adamlar� hepimizin beyninde birbirine
benzer durumlar�n oldu�una inan�l�r. Gizil g�� becerilerini uyarmas�n�n da bir
yolu olabilir. Corch ispat etmek i�in ola�an�st�
beynini Newyorkta�ki bir �niversiteye giderek daha
iyi anlayacak. Corch herhangi bir tarih haftan�n hangi g�n�ne denk geldi�ini
saniyeler i�inde bulabiliyor. Corhc geceyi ayr�nt�yla takvimler haz�rlayarak ge�iriyor.
Yatmadan �nce roman yerine n�fus bilgilerinin oldu�u k���tlar� okuyor. Ezberimdeki
dokuz bin tane kitap var. Bence o ger�ekten harika lanky k�r ve zihinsel engelli ama bir kere herhangi bir m�zik sesi duydu mu o m�zi�i
an�nda �alabiliyor. O bu bilgilere do�du�undan beri sahiptir. Bence b�t�n sav
antlar beyinlerine y�klenmi� gibi d�nyaya geliyorlar. ��renmedikleri �eyleri biliyorlar.
Peki, Corch gibi m�thi� sav antlar bunlar� yapmay�
nas�l beceriyorlar. On y�l �ncesi kadar bilim adamlar� sadece bunu �zerinde tahmin
y�r�tebiliyorlard�. Tomi Corch y�llar sonra beynini ke�fediyor.
�zellikle takvim konusunda �ok iyidir. Tomi say�lar�
arkada�� gibi g�r�yor. Corch otizm hastal���na
yakalanm�� bir hastad�r. �ocukken okuldan nefret ederdi.7 ya��ndayken takvime
bakm�� ve takvimi kendi kendine hesaplayabildi�ini fark etti. Tomi teste tabi tutulunca e�yalar� tan�mlan�nca beynin
ba�ka b�lgeleri �al���yorlar. Beynimizi �ok iyi kullanan bir toplumuz. Ayr�ca tomi �ok iyi bir ressamd�r. Tomi mark travma ya�ayarak sanat yetene�ini ke�fetti. M�zik ve matematik insan yarat�c�l���n�n
doruk noktalar� bunlar�n y�ksek zek� �ok �al��ma ve odaklanmayla ilgilidir. Bir
�niversite ��rencisine test uygulan�r. Beynin sol yar�m k�resine manyetik
titre�imler verilerek sol tarafta d���nmeyi engellendi. Sonra testte tekrar
edilen kelimelerin tekrar edebildi�i g�r�ld�. Demek ki beynin sol taraf� sa�
tarafa bask� uygulad���ndan dolay� sav antlar gibi d���nemiyoruz. M�thi� sav
antlar do�u�tan her �eye sahiptirler. Savantlar�n �o�u beyin taramas�na
dayanamayacak kadar engelli oluyorlar. Ama Corch yinede bunu yapacak. Corch�a 4 sn de bir soru sorulacak ona soru soruldu�unda 1
saat boyunca o da cevap verir. Kendi beyninden bir gezintiye ��kar�l�r. Bu
�ekilde beynin hangi b�lgeleri aktiftir diye bak�l�r. Hareket kaslar�n�n oldu�u
yerlerde bir etkile�me olmaz ama ona bak�ld���nda o b�lgelerde �al���yor.
Ortalama bir insan onu yapamayaca��ndan herkesin yapabilece�i bir teste tabi
tutuldu�unda bunda Corch�un beyninin b�lgeleri
bizimkilerle ayn� �ekilde �al��m�yor. Beyine bak�ld���nda sol taraf dil ve
mant�k konusunda sa� taraf ise sanat, matematik ve m�ziksel yeteneklerde bask�nd�r.
Savantlarda bu b�lgeler daha etkindir. Cenin beyninde genelde sa� yar�m k�re
geli�imini sol yar�m k�reden �nce tamamlar. Bu durum sol yar�m k�renin
fonksiyonlar�n�n bozulmas�na neden olur. Testosteron hormonunun art��� nadiren
beynin zihinsel devreleriyle etkile�ir. Bu y�zden sol yar�m k�re testosteron
dola��m�na kar�� savunmas�z hale gelir. Tomi eline 5 y�l �ncesine kadar eline
f�r�a almam�� biri. Kafas� yarat�c�l�k baloncuklar�yla dolu bazen patlayacak
gibi oluyormu�. Tomi tuvaletteyken bir arkada�� kap�y� �alar ve bu durumda
kendisini zorluyor. Sonrada g��s�nden beynine kadar damar gibi bir �eylerin
kafas�na ��km�� gibi olmu�. Sonunda kusmu� rengi gri gibiydi. Hastaneye
kald�r�ld���nda beyninde iki atar damar�n patlad��� g�r�lm��. Ameliyattan sonra
yo�un bak�mda olan Tomi kimseyi tan�m�yordu. Yemek
yiyemiyor ve yemek hakk�nda hi�bir �ey bilmiyordu. �ok h�zl� konu�uyor, �iir
yaz�yor ve d��ar� ��kmak istiyordu. Ailesi delirdi�ini d���n�yordu. E�i yemek
yaparken bir k���tta �ok say�da mimik �izdi�ini g�rd�. Tominin sanatsal
��lg�nl��� t�m �evresini korkutuyordu. Tomi�nin e�i tekrardan yine �a��rd���
bir durumla kar�� kar��ya gelmi�. Alt kattaki odada dumanlar ��k�yor ve Tomi mumlar� eritiyordu. Bundan dolay� e�i ondan ayr�ld�.
Beyninde n�ron sava�� vard�. Harverd�taki bir doktor onun bu durumunu incelemi�.
Alis ile mektupla�an Tomi onun cevaplar�n� �ok be�eniyordu.
Alis Tomi i�in �ngiltere�ye gidiyor. Alis onun ene
gitti�inde ona �ok da yabanc� gelmiyor. N�rolog damar geni�lemesiyle beynin iki
b�lgesine yap�lan bask�yla aradaki denge bozulmu�. Tomi i�in bu korku hik�yesi
mutlu sonla bitmi�.
�� �Herhangi bir tarih
s�ylendi�inde o tarihin hangi g�ne denk geldi�inde s�yl�yor. Corc takvim hesaplamay� kimseden ��renmemi�tir. Bu insan
otizm hastas�d�r. Corc �ocuklu�unda takvim
sayfalar�n� kar��t�r�rken hangi tarihin hangi g�ne geldi�ini bulmu� bunun do�al
bir yetenek oldu�unu s�yl�yor. Bunun bir hesap yapm�yor. D�nyan�n en iyi takvim
hesaplay�c�s�d�r. O savantlar olarak bilinen se�kin
bir gurubun �yesidir.�� Savantlar zihinsel �z�rl� olmalar�na ra�men dehaca
yetenekleri vard�r. Ba�ka bir savant ise bir saatte
be� y�z sayfa okuyor �u an zihninde dokuz bin kitap ismi var zihninde, k�r ve
zihinsel olan ba�ka bir sav ant ise bir sefer duydu�u bir m�zi�i aniden
�alabiliyor. Bir m�zisyenin sahip oldu�u bilgilere do�u�tan sahiptir. Savantlar m�zik, sanat gibi bilgileri ��renmiyorlar do�u�tan
bu bilgilere sahip olarak d�nyaya geliyorlar. Corc bu
matematiksel i�lemleri yaparken beynin hangi b�lgelerinin �al��t���n� ��renmek
i�in corca baz� testler yapt�r�yor. Beyin taramas�
sonucunda corcun beyin b�lgeleri aras�nda �ok g��l�
ileti�imlerin ger�ekle�ti�i g�r�lm��t�r. �e�itli nedenlerle sol yar�m k�renin
az geli�mi�li�ini sa� yar�m k�re telafi eder. Savantlarda sol yar�m k�re bask�n de�ildir fakat sa� yar�m k�releri bask�nd�r buda onlar�n
daha yarat�c� olmas�n� sa�l�yor. Sol yar�m k�re hasarl� oldu�unda sa� yar�m
k�renin etkisini g�r�yoruz. Corcun di�er bir yetene�i
de bir ressam gibi ayr�nt�lara dikkat ederek geometrik �izimleri oldu�u gibi �izmesidir. Savantlar�n bu yeteneklere sahip olmas� g��l�
beyinlere sahip oldu�unu g�stermiyor aksine zay�f beyinlere sahip oldu�unun bir
g�stergesidir. Beyin hasarlardan sonra savant yetenekleri geli�mi� bir�ok insan vard�r. Tomi beyin
hasar� sonucunda m�thi� derecede savant yetenekleri
geli�mi� biridir. S�rekli yaz� yazmak istiyor ve kendine hakim olam�yordu beyni onu yaz� yazmak i�in s�rekli uyar�yordu. tominin bu sanatsal ��lg�nl���
Sosyal
�evresini zora sokmu�tur. Alis denen bir n�rolog
�zerinde hamile oldu�u iki �ocu�unu kaybetmesi sonucu ya�ad��� �z�nt� onu
s�rekli yaz� yazmaya itmi�tir bu durumu o kadar abartm�� ki bo� buldu�u her
yerde yaz� yaz�yordu bu yaz�lar�n i�eri�i basit felsefi yaz�lar�n �tesine
ge�emiyordu.
Tominin kendi derdine �are bulmak i�in d�nyan�n d�rt bir yan�na mektup yazm��t�. Bu
mektuplardan biride alisin g�nderilmi�ti. Alisin bu durumu ya�amas�ndan dolay� tominin mektubuna cevap vermi� ve onunla g�r��mek i�in yola koyulmu�tur. Tominin beyninde bir dengesizlik var bu dengesizlik ruh
halinde dengesizli�e ve yarat�c�l��a neden oluyor. Bilim adam� devrimci
teknoloji sayesinde yapt��� deneyde insan�n gizil kalm�� yetenekleri nas�l
a���a ��kartt���n� bize g�steriyor. Yap�lan ara�t�rmalar normal insan�n birer
savan olabilece�idir. �u soruyu da kendimize sormam�z gerekiyor, savant olmay� istiyor muyuz?
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�n da Vard�r
S2. Savantlarla ile normal insanlar aras�ndaki farklar nelerdir?
S3. K�ym�k
beceriler nelerdir?
S4. Beyin
yar�m k�relerinin i�levleri nelerdir?
S5.
Testosteron art���n�n y�ksek d�zeyde olmas� beyni nas�l etkilemi�tir?
S6. Beyin
hasar� yarat�c� �zelliklerini nas�l a���a ��kart�r?
S7. Normal
bir insan�n savant yetenekleri a���a ��kar�labilirimi?
S8. Savant yeteneklerini a���a ��karmak i�in nas�l bir deney
yap�l�yor?
S9. Savantlar�n Beyinleri do�u�tan m� yoksa zamanla geli�erek
mi de�i�iyor?
S10.Savantlarda beynin hangi b�lgesi daha �ok �al���r?
S11.Testesteronun beyin �zerinde ne gibi bir etkisi var?
S12.�nsan bir
trajedi ya�ad�ktan sonra ne yapabilir?
S13.Neden
savantlar�n yapt�klar�n� herkes yapam�yoruz?