�in
Seddi�nin hik�yesi Pekin�de ba�l�yor. O d�nemde �in imparatorlu�unun ya�ad���
yer yasak �ehir idi. ��nk� buras� d�nyan�n merkezi kabul ediliyordu. �mparator
da buradan cennetin alt�ndaki her �eyi y�netiyor ve t�renlerle saray�n �n�nde
toplanan y�zlerce insan, h�k�mdarlar�na sayg�lar�n� sunuyordu. �inliler i�in
t�rensiz bir devlet, b��aks�z bir sapana benzerdi.
O
d�nemlerde �in t�m yabanc� insanlara barbar g�z�yle bak�yordu. Yabanc�larla
diplomatik ve ticari ili�kilerin tamamen gereksiz oldu�u d���n�l�yordu. � Orta
Krall�k kendi kendine yeter � d���ncesi h�kimdi.
O
d�nemde Mo�ol H�k�mdar� olan Altan Han��n halk� h�l� bozk�r g��ebeli�inin
geleneksel �ad�rlar�nda ya�amaktayd�. G��ebeleri uzun k�� d�nemlerinde
kurtarabilecek tek �ey, s�n�rs�z pirince ve tah�la sahip kom�ular� �inle
ticaret yapmakt�. Bunun i�in Mo�ol g��ebelerinden bir heyet, �in imparatoruna
de�erli hediyeler sunup Altan Han��n ticari ili�ki talebini iletti. Mo�ollarla
e�it �artlarda ticaret yapma d���ncesi akla bile getirilemezdi ve imparatorlu�a
b�yle bir talep sunmak bile hakaret say�l�rd�. Bunun �zerine Mo�ol atl�lar�
imparatorlu�un kuzey s�n�rlar�na sald�rd�lar. �mparator savunmaya daha uygun
olduklar�n� ileri s�r�p generale s�n�r garnizonlar�n� g��lendirme ve ba� �ehri
uzun bir duvarla g�ven alt�na alma g�revini verdi. Bat�da en son ileri karakol
mevki kap�s� Cihanyunga kalesinin in�as�yla �in�in kuzey bat�s�ndaki giri�
tamamen kapat�ld�.
Mart
1549�da Mo�ol ordular� hasar vermelerine ra�men bu duvar� ge�emedi. Mo�ol
ordular� da�lar�n unutulmu� bir k��esinde ve k���k birliklerle savunulan
ge�itten Pekin�in kenar mahallelerini yak�p y�karak �inlilerin t�ren yapt�klar�
yere ula�t�. �mparatora sava� tutsaklar�ndan biriyle tekrardan kuzey k�y�larda
ticaret merkezleri kurulmas� talebini ileten Altan Han, daha sonra adamlar�n�
geri �ekti. Birka� ay sonrada �inliler kuzey kalelerin baz�lar�na ticaret
noktalar� a�t�. Ama ertesi y�l pazarlar kapat�ld�. ��te bu y�l �in�in ve
d�nyan�n g�rd��� savunma yap�s�n� in�as�n�n ba�lad��� y�l oldu.
Pekin�in
kuzeyine do�ru k���k k�vr�mlarla ilerleyen, da� zirvelerinin do�al �izgisini
takip eden, en derin bo�azlara dalmadan �nce nefes kesici y�ksekliklere ula�an
d�nyan�n en b�y�k savunma hatt�n� in�a etmek 100 y�l s�rd�. Duvar�n in�as�nda
�nemli olan kalite, ba�ar� ve h�zd�.
Duvar�
tamamlanmas�yla finansal ve ruhani ��k��e giren Ming Hanedanl��� iki tehdit
unsuru ile yani; k�yl� asiler ordusu ve Man�u ordusuyla m�cadele i�ine
girmi�ti. �mparator �lm��t�. Asilerin lideri yasak �ehrin kontrol�n� ele
ge�irmi�ti. Ming Hanedanl���n�n generali ise isyank�rlara kat�lmay� red ediyor
ve hanedanl��� kurtarma d���ncesinde idi. Bunun �zerine asilerin lideri generalin
babas�n� esir alm��t� ve generalden ba�l�l�k yemini istiyordu. 27 May�s 1644�te
Ming Hanedanl���n�n generali kalenin kap�s�n� i�galci Man�u ordular�na a�t�.
Generale g�re, ejderha taht�nda bir k�yl�n�n oturmas�ndansa imparatorlu�u
Man�u�nun y�netmesi daha iyiydi. Man�u ordular� isyank�rlar� yasak �ehirden
��kar�p Orta Krall��� y�netecek yeni bir hanedanl�k kurdular.
Y�zy�llar
sonra Avrupa�dan �in�in g�r�n�r ve g�r�nmez duvarlar� zamanla ��kt�. �in Seddi
Orta Krall��� d��manlardan koruyamad�. Baz�lar� duvar� kaba kuvvetle a�t�.
Baz�lar� a��k yollar bulup a�t�. Yine de duvar �in�in ulusal simgesinin bir
g�c�.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar�
Filmin Ayr�nt�lar�na Vard�r.
�
1-
�in Seddi hangi krall��� korumak i�in ve nerede
in�a edilmi�tir?
2-
�in Seddi ka��nc� y�zy�lda in�a edilmi�tir?
3-
�in Seddi�nin in�as�nda �nemli olan unsurlar�
nelerdi ve i��ilerin �o�u kimlerden olu�uyordu?
4-
�inliler yabanc� insanlara kar�� ne g�z�yle
bak�yordu?
5-
�inlilerin geleneksel olarak zafer t�renleri
yapt�klar� yerin ad� nedir?
6-
Cengiz Han�dan sonra surlar� olan yerle�ik �ehri
kuran ama halk� g��ebe hayat� ya�ayan ilk Mo�ol lideri kimdir?
7-
Altan Han g�nderdi�i Mo�ol el�ileriyle �in
imparatorundan ne talep etmi�tir?
8-
Ba� �ehrin savunma g��leri kumandan� olarak kim
atanm��t�r ve g�revi nedir?
9-
Garnizon kaleleri ne ama�la in�a edilmi�tir ve
bug�n ne ama�la kullan�lmaktad�r?
10-
�inlilerin nerelerde ticaret noktalar� a�t�,
a��lan bu pazarlar ka� y�l a��k kald�?
11-
Asilerin lideri kimi esir alm��t�r ve Ming
Hanedanl��� generalinden ne t�r bir ba�l�l�k istemi�tir?
12-
�in imparatoru Mo�ollar�n yapt��� bask�na kar��
ticari ili�ki kurma ya da silahl� m�cadeleyi kabul etmeyipte neden savunma
karar� alm��t�r?
13-
27 May�s 1644�te Ming Hanedanl���n�n generali,
hanedanl���n kale kap�s�n� neden Man�u ordular�na a�m��t�r?
ZUHAL
KAYAR
Fen
Bilgisi ��rt. 4.S�n�f / 032