D�nyadaki en k���k canl�dan en b�y���ne kadar b�t�n canl�lar birbirleriyle ileti�im halindedirler. �leti�im y�rt�c� hayvanlara kar�� korunmak, e� ve yiyecek bulmak i�in tasarlanm��t�r. �yi bir ileti�im ya�am ile �l�m aras�ndaki fark� belirler. Hayvanlar�n ileti�im kurabilmelerinin farkl�, �a��rt�c� bir�ok farkl� yolu vard�r. G�rsel, kimyasal, vokal ve i�aretler bu ileti�im yollar�na �rnektir. �leti�im 150 milyon y�l �nce ilk defa ortaya ��kan canl�lar i�in bile evrimsel bir g��t�r. Buna en b�y�k �rneklerden biri de kar�ncalard�r. Kar�ncalar i� birli�i i�erisinde ve yorulmadan �al���rlar. Kar�ncalarda emir zinciri bulunmaz ve bir patron yoktur. Kar�ncalar ileti�imi, v�cutlar�nda bulunan basit kimyasallardan olan hidrokarbonlar sayesinde sa�larlar. Kar�ncalar hidrokarbonlar sayesinde birbirleriyle etkile�irler ve enteresan bir �ekilde patron olmadan bile ne yapacaklar�na karar verebilirler. Kimyasal ileti�im sa�layan canl�lara ba�ka bir �rnek bakterilerdir. Bakteriler ileti�imi kimyasal molek�l salg�layarak sa�larlar. �leti�im kurduklar�nda beyaz bir ���k ��kart�rlar. Bu ���k milyarlarca bakterinin bir araya gelmesiyle beyaz su denilen olguyu meydana getirirler. Buradaki ama� bal�klar�n dikkatini �ekmek ve onlar�n v�cutlar�na yerle�ebilmektir. Bilim insanlar� beyaz suyun ileti�imin ilk �rne�i oldu�unu savunurlar. Kimyasal ileti�im ba�ka canl�lar taraf�ndan da rafine bir �ekilde kullan�lm��t�r. Sincaplar buna �rnektir. Sincaplar�n geride b�rakt��� koku, y�lanlar�n onlar� bulabilmeleri i�in GPS niteli�indedir. Bu koku sayesinde y�lanlar sincaplar�n yuvalar�n�n nerde olduklar�n� rahat�a bulabilirler. Sincaplar bu kokunun y�lanlar taraf�ndan alg�lanmamas� i�in farkl� yollar denerler. Y�lanlar�n ��kard��� derinin kokusunu kendi v�cutlar�na i�leyip y�lan� aldatma yolunu kullanabilirler.
����������� Canl�lardaki ileti�im yollar�na ba�ka bir �rnekte sestir. Sesle ileti�im kurma yolunu kullanan canl�lardan biride bal�klard�r. Bal�klar bu ileti�imi �iftle�mek i�in kullan�rlar ve di�ileri kendilerine �ekmeyi sa�larlar. Balinalarda bu ileti�im t�r�n� kullan�rlar. Farkl� bir ileti�im yolu da vokal ileti�imdir.bu ileti�ime �rnek kurtlard�r. Kurtlar bir arada kalabilmek ve birbirlerini bulabilmek i�in ulunurlar. Ulumay� g��l� ve tehlikeli g�r�nmek i�inde yaparlar. �ay�r k�stebekleri karma��k ileti�im sa�layan canl�lara �rnektir. �ay�r k�stebeklerinin d��manlar� fazla oldu�u i�in her bir d��man i�in ayr� mesajlar� vard�r. Bu mesajlar birbirlerine yak�nd�rlar fakat mesajlardaki k���k bir anla�mazl�k onlar� av olmaya iter.
����������� D�nyan�n en karma��k ileti�ime sahip canl�lar� insanlard�r. Bu karma��k ileti�im yolu dildir. �nsanlar dilleri sayesinde bu kadar ileriye gitti�i s�ylenir. �nsanlardaki ileti�ime benzeyen en belirgin canl�larda maymunlard�r. Dil �e�itli evrimler ge�irerek g�n�m�ze kadar gelmi�tir. Hangi bask�lar atalar�m�z�n dili geli�tirmesine neden oldu? Bu bir adaptasyon muydu? D��man d�nyaya birlikte kar�� durmak i�in miydi? Bu sorular �zerinde bilim adamlar� sadece tahminler y�r�t�yor. Sonu� olarak ileti�im en k�����nden en b�y���ne kadar b�t�n canl�lar�n ya�amda kalabilmeleri i�in g��l� bir stratejiye sahip olmalar�n� sa�lar.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
��������������������������������������������������������������������������������
04 Sinan BA�AR
�������������������������������������������������������������������������������
Fen Bilgisi ��retmenli�i-4 2009