B�ceklerle Tedavi ve S�tmaya Neden Olan Sivri Sine�in Hayat D�ng�s� 24 Dakika

Sineklerin larva formu olan kut�uklar�n modern t�pta kullan�ld��n� ��renmek �a��rt�c� gelebilir. Antibiyotikler i�e yaramad�� zaman etkili bir se�enek olu�turuyorlar. Do�ada kurt�uklar ��r�yen etle besleniyorlar. ��te bu y�n�yle insanlar�n tedavisinde kullan�lmaya hak kazan�yorlar. Etin �ld�� iyile�medi�i ��r�d�� yaralar� tedavi etmek �ok g�� bir i�tir. Pek �ok bakteri modern t�bb�n antibiyotiklerine gittik�e daha �ok kar�� koymaktad�r. Ancak kurt�uklar i�in bu ortam idealdir. Yiyecekleri bellidir sadece �l� dokuyu yerler canl� olan doku ve ete asla dokunamazlar. Doktorun b��a�� daima �l� dokuya ula�amaz. Uzansa da canl� dokudan temizlerken canl� k�sm�ndan bir par�a kesip atabilir. Bu mini cerrahlar�n hassasiyeti ve se�ici olu�lar� onlar� m�kemmel bir tedaviye d�n��t�r�yor. Yararlar� �l� dokular� yok etmeleri ile bitmiyor; devaml� hareket etmeleri kabuk dokusu olu�umunu h�zland�r�yor. Salg�lar� yaray� dezenfekte ediyor. Yemekleri bitince de kendi kendilerine d��yorlar. Ba�ar�s� kan�tlanan bu ila�lar daha ucuz olup pek �ok modern y�ntemden de daha verimli bir y�ntemdir. Bug�n binlerce doktor re�etelere kurt�uk yaz�yor.

B�cekleri beslemek i�in insan kan� kullan�l�yor. Sinekleri daima evlerden uzak tutmay� �al��r�z. Elbette bunun bir sebebi var; sinekler hastal�k yayar. Ate�li tifo, t�berkiloz, �arbon, c�zam ve kolera sineklerin yayd�� hastal�klardan yaln�zca bir ka��d�r. Tropik iklimden buzullara kadar her yerde ya�arlar. Do�urgan olduklar�ndan bu ha�erelerden ka�mak zordur. D�nya da bilinen 85 bin sinek t�r� bulunmaktad�r. Her y�l bir milyon insan s�tma y�z�nden hayat�n� kaybetmektedir.

Genellikle sivrisineklerin ayak bile�ini �s�r�ld�� d��n�l�r. Ama Dr. Break ve ekibi bileklerimizi sevmedi�ini sadece bilek hizas�nda u�up avland��n� ve beslendiklerini saptam��. Yani kendimizi y�kseltirsek daha da �nemlisi oturdu�umuz evin taban�n� bir metre kadar y�kseltirsek �s�r�lma �ans�m�z %92 ile %97 aras�nda azalacakt�r.

Sadece di� sinekler �s�r�r. ��nk� sivrisinekler kanla beslenmezler. Yavrular�n� b�y�tmek i�in insan kan�n� kullan�rlar. Bitkilerin �zsuyu temel g�da maddesidir. Midelerinin ayr� bir b�l�m�nde emdikleri kan� saklar. Yumurtlarken de onu kullan�rlar. A��z b�l�m� karma��kt�r. Bir par�as�n� derimize saplar, ba�ka bir par�ayla kan�m�z� emerler. Nadiren sinirlerimize denk geldi�inde sine�in �s�rd��n� hissederiz. K�lcal damar� bulduktan sonra kan� emmek i�in bir s�v� salg�larlar. ��te s�tma mikrobu v�cudumuza bu s�v�yla girer.

Tahtakurular� insan kan�yla beslenen parazitlerdir. Geceleri ��k�p uyurken kan�m�z� emerler. Birka� g�n boyunca yediklerini sindirirler. Bir kez emmeleri bir y�ll�k g�da sto�u i�in yeterlidir. Karn�n� tam olarak doyurmas� i�in tahtakurusu v�cudunu esnetir. Tahtakurular�n�n d�� iskeletleri serttir. Z�rhl� plakalar�n�n aras�ndaki yumu�ak b�l�mleri y�z�nden �izgiliymi� gibi g�z�k�r. C�zzam ve humma gibi pek �ok hastal�klar�n ta��y�c�s� olarak d��n�lmektedir. Ama asl�nda bu hastal�klar� insanlara ge�iremezler. Ba��n�za gelebilecek en k�t� sonu� bol bol ka��nmak olacakt�r.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�ndad�r.

Anofeles arobiyenses t�r� sivrisinekler nerede �rer?
Antibiyotikler neden i�e yaram�yor ve i�e yaramad�� durumda tedavide ne kullan�l�r?
S�tma mikrobu v�cudumuza nas�l girer?
S�tma hastal��n� %92 ila %97 oran�nda ila� kullanmadan azaltman�n y�ntemi/ yolu nedir?
Sineklerin larva formu olan kurt�uklar�n yararlar� nelerdir?
Tahtakurusunun v�cudu neden �izgiliymi� gibi g�z�k�r?
Sineklerin yayd�� hastal�klardan birka� tanesini s�yleyiniz?

Kadir G�KPINAR E��T�M B�YOLOJ� 5. SINIF