>
���������������������������� ��������������������������������������������������������Ay'�n
Gizemi, �nsanlara Ve D�nyam�za Etkileri 45 Dakika
������
Gizemli oldu�u kadar bizim ya�am�m�zda do�rudan ba�lant�l�. O bizim en
yak�n kom�umuzdur. Parlakl���yla bizleri insanl���n ba�lang�c�ndan beri etkisi
alt�na alm��t�r. Fakat ona yak�ndan bakmak g�n y�z�ne bilinmeyen bir�ok �eli�ki
ve gizemi ��kar�yor. Bu g�n�n her saniyesinde d�nyay� do�rudan etkileyen bir
g��t�r. Merak uyand�ran ve etkileyici bir g��t�r. Baz�lar�na g�re o olmasayd�
ya�ad���m�z d�nya asla evrimle�memi� olacakt�.
�
�������
Ay tekinsiz bir yerdir insan bak�� a��s�na g�re oras� gizemli bir
yerdir. Ay 4 milyar y�l�n�n 3 �n� volkanik patlamalarla ge�irmi� bir uydudur.
20 Temmuz 1969 Niwn Anstrong ay y�zeyinde yapt��� ini�lerinden hemen sonra
tarihin en k���k ad�mlar�ndan birini at�yor. Ona g�re ke�fetti�i alan di�er
alanlardan daha parlak bir aland�r. Ona g�re bu alanda belli belirsiz bir
floresan mevcuttur. G�n�m�zde hala kimse bu �����n kayna��n� bilmiyor. Bilim adamlar�
ve uzmanlar bu bilinmeyen olay�n ay y�zeyindeki tr�b�lans alanlar� olabilir
kan�s�na var�yorlar. Bunlar atmosfer trib�lans� y�zeyinden olu�mu� olamaz.
�������� Aya h�zl�ca �arp�p ayd�nlanmas�na yol
a�an k���k meteor ta�lar� bulunur. Muhtemel a��klamalardan biri de ay y�zeyinde
meteor �arpmas� sonucu devasa kraterlerin a��ld��� ortaya ��kan b�y�k toz
bulutlar�n�n krater �evresinde k���k bir da� olu�turdu�u y�n�ndedir. �Toprak kaymalar� ile de�i�en bu durum krateri
yok ediyor. Bu da hen�z bilinmemektedir.
������� Ay volkanik olarak aktif olmasa bile
baz� astronomlar bu ���nlamalar�n volkanik d�nemden kalma k���k gaz patlamalar�
oldu�unu d���n�yorlar. Ay�n bilinmeyen de�i�kenleri gizemini hala koruyor. Dolunay�n
d�nya �zerinde yaratmakta oldu�u etkiler teyit edilmesi daha zor durumlard�r.
Uydumuzun insan zihni ve bedeni �zerinde b�rakt��� etkiler pek �oktur. Ay
gezegenimizin %70 ini kaplayan okyanuslar� etkilemektedir. Yani insanlar�n da
bedenlerinin %70 i sudan olu�tu�u bilindi�ine g�re ay�n insanlar �zerinde
benzer bir etkisi bulunmaktad�r.
����� Uydumuz 8 farkl� �eklin g�zlemlendi�i bir
s�re�ten ge�er. Aya aitmi� gibi g�rd���m�z ���k asl�nda g�ne�ten gelen �����n
yans�mas�d�r. Ay g�ne�ten tam olarak ���k ald���nda ay� dolunay olarak g�r�r�z.
Ve ay d�nya �evresinde d�nd�k�e ���yan yan� daha az g�r�yoruz ve karanl�k
taraf� daha fazla g�r�yoruz. Ay d�nyan�n d�n���n� yava�lat�rken d�n�� �eklimizi
de istikrarl� k�lmaktad�r. Bu da iklimleri ve okyanus gelgitlerini d�zenler.
�����
Ay dolunay safhas�na ula�t���nda bir gezegen g�r�nt�s� olu�turur. Ay d�nyan�n
di�er y�r�ngesi ile senkronize bir d�n�� ger�ekle�tirdi�inden daima ayn�
taraf�n� g�rm�� oluyoruz. Bulundu�umuz yerden ay�n yaln�zca bir y�z�n�
g�rebiliyoruz. Ay daima bizden y�r�ngesel olarak uzakla�maktad�r. Her y�l
bizden birka� cm uzakla�maktad�r. �u anki uzakla�ma oran� y�lda 5cm dir. Bunu olu�ma
nedeni ise ay�n d�nya �zerinde olu�turdu�u gelgit bozukluklar�d�r. Ayn� zaman
da d�nyan�n aya g�re y�r�ngesinde daha h�zl� d�nmesidir. Ay� �ekim g�c� asla
ara vermez. G�n�n birinde ay tamamen d�nyan�n �ekim etkisinden ��km��
olacakt�r. Bilim adamlar�na g�re bu s�re yakla��k olarak 50 milyar y�ld�r. Ay
konusunda hala yan�t bulmayan �ok say�da soru vard�r. Bu gizemler her zaman
bunun bir par�as� olmu�tur. Onun t�m s�rlar�n� hi�bir zaman bilemeyiz.
A�a��daki
Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1.Ay�n
d�nyam�za uzakl��� ka� km�dir?
2.Ay
konusunda ortaya at�lan teoriler nelerdir?
3.Aydaki
ayd�nl�k k�s�mlara ne ad verilir? Ve bunlar nelerdir.
4.Ay�n koyu
renk k�s�mlar�na ne ad verilir? Ve bunlar nelerdir.
5.Ay�n koyu
renk k�s�mlar� ay�n y�zde ka��n� kaplamaktad�rlar?
6.Ay
insanlar� hangi alanlarda etkilemi�tir?
7.Ay ve
g�ne�in ikisinin birden d�nyay� �ekmesi sonucu d�nyada hangi olay meydana
gelir?
8.Ay
olmasayd� d�nyam�z bundan nas�l etkilenirdi?
9.Ay�n
y�r�ngemiz �zerindeki �ekim etkisi ortadan kalkarsa ne olur?
10.Ay�
g�nd�z vakitleri de g�rebiliyoruz bunun nedeni nedir?
11.Aydaki
karanl�k ve ayd�nl�k b�lgelerin olu�turmu� oldu�u varsay�lan insan y�z�ne
benzetilen �eklin a��z, burun ve g�z �ukurlar�na ne ad verilir?
12.Dolunay
insanlarda ne gibi etkiler yarat�r? Bunlar nelerdir?
13.Ay
tutulmas� s�ras�nda dolunay renginin de�i�mesinin nedeni nedir?
�Tahir
�G�T E��T�M B�YOLOJ� 3.SINIF�� 2010���������������������������������������������������������������������������������������������