�� Astrobiyolojik Kan�tlara G�re D�nyadan Ba�ka Uzayda Olas� ve De�i�ik Ya�am �ekillerinin Evrimle�ebilece�i Olabilece�i Yerler Var M�?

    Bu belki de gezegen bilimin kutsal hik�yesidir. Evrende yaln�z m�y�z? Bu cevaplayabilece�imiz en b�y�k sorulardan biridir. Asl�nda elimizde bir ya�am tan�m� yok.Ama onu ke�fetti�imde bilece�im hayal bir�ok de�i�imlerden ge�ebilir. San�r�m en iyi yani ba�ka yerlerde bulabilece�imiz �e�itliliktir. Yoksa d�nyan�n d���nda bir hayat var m�? ����r a�an bu Astrobiyolojik alan�n�n �yeleri s�rmekte olan bu gizemli ��zmek i�in g��lerini birle�tiriyor. Evren, Astrobiyolojik ya�am evrenimizde nadiren mi g�r�l�yor. Yoksa galaktik bir hayvanat bah�esi olan uzay her �e�it canl�yla m� dolu. Herkesin uzayl�larla ilgili bir belli bir bak�� a��s� vard�r. B�y�k g�zl�, k���k burunlu, k���k gri adamlar olmalar� bekleniyor. Belki ama �yle sanm�yorum uzak gezegenlerde hayat belki b�cek g�zl� mikroplar ya da maltalatozu gibi bilimsel, galaktik deniz canavarlar�ndan olu�uyor olabilir. Di�erleri ise biyolojik bir makine kar���m� olan sperme tik organizmalara ev sahibi yap�yor olabilir. Kalabal�k uzay fikri ile ba�a ��kman�n yolu kendi gelece�imiz ile ilgili olas�l�klar� d���nmek gerekir. Belki makine destekli insanlar, �imdi makine ile kar��m�� oldu�umu hissedebiliyorum.Yani her yere g�t�rebilece�im diz�st� bilgisayar�m var sanki beynimin ���nc� yar�s� gibi� V�cudum bile diz�st� bilgisayar kullanabilen bir insan halini al�yor. Evrenin canl�larla dolu olmas� muhtemel olsa da elimizde bir kan�t yok o y�zden onlar� ar�yoruz. �� uzayl� aramaya geldi�inde gezegen bilimci ve m�zisyenler ba�ka telden �al�yorlar. D�nya d��� ya�amda m�zik ve m�zi�e benzer bir �ey var m�? Merak ediyorum. M�zik temelde dalga ve ritimden olu�ur bu bir anlamda evrenimizin do�as�d�r. B�t�n o titre�imlerde, dalgalarda, ritimlerde belli bir m�zikalite vard�r. Farkl� bilim adamlar�yla konu�tu�umuzda astrobiyolojinin de�i�ik y�nlerini bulursunuz.Fakat belli bir konuda fikir birli�i vard�r Astrobiyolojik alan�nda ba�ka yerlerde ya�am araman�n temelinde ya�am�n d�nyada nas�l evrimle�ti�ini bulmakt�r. D�nyada hayat�n nas�l ba�lad��� anlamakt�r. D�nyada ya�an�labilir y�r�nge alan�ndad�r. G�ne�te yeterince olabilmemiz gereken uzakl�ktay�z. B�ylece okyanuslar�m�z buharla�m�yor. S�cakl�klar�m�z �ok s�cak yada �ok so�uk olmuyor. Atmosferimizde oksijen oldu�u i�in nefes al�p verebiliyoruz. D�nya her �e�it canl� i�in kozmik bir cennet alan�d�r. Bakteriler gibi tek h�creli organizmalarda, insan gibi �ok h�creli b�y�k memelilere kadar ya�amlar�n s�rmektedirler. Gezegenimizin ya�am� ortak bir mikro bir alandan geldi�ine inan�lmaktad�r. Yakla��k olarak 34 ile 38 milyon y�l �nce nas�l ortaya ��kt���n�n gizemini korumaktad�r. Bunun cevab�n� ara�t�rman�n bir yolu da antik ta�lar� incelemektir.Burada mikroplar�n ya�am�na dair izler bulunabilir. Bat� Avrasya b�lgesinde ki parla b�lgesinde ki gezegenimizde ki eski kayalara ev sahibi etmektedir. Burada ki kaya�lar yakla��k 3,5 y�l ya��ndad�r. D�nya gezegeni yakla��k olarak 4,6 ya��ndad�r. Ancak �zg�n y�zeyinin birka� k�sm� levha tektoni�i ve erozyonlarla a��ld�. Stramatolit ad� verilen kaya�lar 3,5 milyar y�l �nce canl� fosillerden olu�mu�tur. Stramatolit kaya�lar mikro organizmalardan olu�mu�tur. Stramatolitler deniz dibinde uzun bir s�re sonra olu�an ve �e�itli �ekiller alm�� kaya� t�rleridir. Stramatolitler canl� de�ildir, ama canl�lar taraf�ndan olu�mu�lard�r. Antik Stramatolitlerin i�inde korunmu� fosille�mi� mikroplar bulunur. Antik Stramatolitler hayat�n kan�t�d�r. Ancak Olfud K�ba�da ki Stramatolitlerin biyolojik oldu�unu ke�fetti. Olfud gezegenimizdeki ya�ama dair en eski kan�tlar� bulmu� olabilir. Bu Stramatolitler d�nyadaki ya�ama dair ikna edici en eski kan�tlard�r. Stramatolitlerin sadece s�� su ortamlar�nda g�rebiliyoruz bu fosille�mi� ekosisteme ve insano�lunun en eski atas� olabilece�ine g�z atmam�z� sa�l�yor. Astrobiyolojideki geli�meler ve teknikler sayesinde d�nyadaki ya�am en az 343 milyon ya��ndad�r. D�nyan�n tarihi ile ilgili ilk yar�m milyar y�l ile ilgili herhangi bir jeolojik kan�t yoktur. Bu y�zden bir�ok �ey eksik durumdad�r. Fosil kan�tlar�nda olmayan �ey d�nyan�n nas�l �ekillendi�idir. Biz insanlar y�ld�z tozunun soyundan geliyoruz. 4.6 milyar y�l �nce y�ld�zlar g�ne� sistemi �ok b�y�k gaz bulutlar� olu�turdular. Gaz bulutlar� birbirine yap��an toz par�ac�klar�n� olu�turdular. Sonunda asteroit ve kuyruk y�ld�z� denilen ta� ve buzdan olu�an b�y�k kaya par�alar� haline geldiler. Y�llar boyunca bunlar �arp��arak gezegeni olu�turdular ve tabi d�nyay� da. Bu a��r bombard�manda d�nya �ok s�cak ve zehirli sularla kapl�yd�. Ancak bu de�i�kenler s�ras�nda okyanus diplerinde hayat ba�lam�� olabilir. Baz� hipotezlere g�re hayat hidro termal bacalar�n etraf�nda oldu�u y�n�ndedir. Astrobiyoloji i�in as�l soru cans�z maddeyi canl� maddeye �eviren k�v�lc�m nerde olu�tu�udur.Ya�am�n ba�lamas�yla ilgili bir�ok teori vard�r. Buna g�re ilk ya�ama yol a�an organik madde ve d�nyadaki y�ld�r�m bo�almas�yla ��retilmi� olabilir. Alternatif ba�ka bir teori ise, hayata yol a�an organik maddeler d�nyada yarat�ld� ya da d�nyaya geldi. �rne�in: kuyruklu y�ld�zlar organik maddenin kayna�� olabilir. May�sta gelen meteorlar asteroitler organik kayna�� olabilir. As�l ham madde d��ar�dan geldi. Hayat burada ba�lad�. D�nyada ki b�t�n hayat i�inde karbon, oksijen, hidrojen ve nitrojenle birlikte 2 d�zine ba�ka bir oldu�u temel yap� ta�arl�ndan olu�mu�tur. Esas �zelliklerin karbon ve su oldu�u biliniyor bilim adamlar�n�n d�nya d��� ya�ama bulabilmeleri i�in en iyi �ans�n g�ne� sisteminde ki gezegenlerinde ki karbon ve su izlerini aramak oldu�unu s�yl�yorlar. Merk�r ve Ven�s s�v� sistemi olu�turmayacak kadar g�ne� sistemine yak�nd�rlar. Mars ise g�ne�e yak�n d�rd�nc� gezegendir. D�nyada ki en erken ya�amla ilgili kan�tlar mars da ki ara�t�rmalar ilgilidir. Mars�n �l�k ve atmosferin olabilece�ine ili�kin g��l� kan�tlar vard�r. Mars k�rm�z� bir ��l gibi g�r�n�yor mars�n y�zeyine yak�n k�sm� su olabilir. Bu bir ya�am belirtisidir. Mars da bulunan bir�ok mineral g�ney Kaliforniya eyaleti olan les�n� �evresinde yap�lan ara�t�rmada var oldu�u kan�tlanm��t�r. 2006 y�l�nda NASA�n�n arac� mars kesifi k�rm�z� gezegenine ula�m��t�r ara� mars i�inde yo�unla�t�r�lm�� ke�if spekt�rm�yle donat�lm��t�r. Ara� g�r�nebilir ve k�z�l �tesi ���kla su izlerini arayacakt�r. D�nyada yap�lmakta olan kar ara�t�rmalar�nda �ayet hayat ya�an�labiliyor olmas� kan�tlan�rsa, Mars da ki so�uk kar k�tlelerinin oldu�u noktalarda ya�am olabilece�ini s�yl�yorlar. Baz� bilim adamlar� biyolojik �e�itlilik i�in levha tektoni�inin gerekli oldu�una ve devasal soy t�kenmelerine kar��n savunma sa�lad���na inan�l�yor. Levha kaymalar� k�talar� olu�turdu. Kaya par�alar� bir�ok t�r evrimle�emezdi. Levha tektoni�ini atmosferde ki kimyasal maddeleri d�n��t�rerek d�nyada ki ortalama s�cakl��� sa�lamaya �al���yor. Levha tektoni�i olmasayd� d�nyada ki istikrar olmazd� NASA�n�n 2003 de ki Sat�rn �de ki yapt��� �al��malarda metan ve eten gazlar�n oldu�u s�ylenmi�tir. Astrobiyolojinin alan� geli�en teknoloji ile birlikte kapsam�nda artm��. Bilim adamlar�n�n yapm�� oldu�u �al��malarda saman yolu galaksisinde bile 50 milyar belki 60 milyar d�nya benzeri gezegen oldu�u tahmin ediliyor. Yani evrende d�nya benzeri sonsuz say�da gezegen vard�r. Bu gezegenlerde hayat i�in ya�am elementleri olup olmad���na dair �n�m�zde ki 20 y�l kadar �al��malar s�recektir. 3,4 milyar y�l �nce gezegenimizde ki tek ya�am tek h�cre mikrobik organizmalard�r. Ancak bu ilkel ya�am g�ne�ten enerji ald�k�a klorofil ad�nda ki ye�il pigment �retti. Bu da fotosentezi sa�lad�. Yani karbondioksit ve suyu enerji ye �eviren at�k �r�n olarak da oksijen �reten kimyasal bir s�re�tir. Tek h�creli organizmalar evrimle�erek Siyano bakterilere d�n��t�. Siyano bakteriler okyanusa ve havaya bol derecede oksijen sald�lar. Ya�am�n �e�itlenmesiyle birlikte insan olu�mu�tu. E�er fotosentez olay� ger�ekle�meseydi atmosferde oksijen olmazd�. Yani oksijen d�nya i�in biyo g�stergedir. Ger�ekte di�er gezegenlerde ya�am olsa d�nyada ki gibi mi olacak� Gezegenimizde ki t�m ya�am DNA i�eriyor. DNA hayat�n �o�almas�n� ve dallanmas�n� sa�l�yor �zellikle ya�am a�ac�n�n yarat�lmas�d�r. Peki, DNA alternatifi olabilir mi?

 

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�n da vard�r

1-       M�zik temelde neden olu�ur?

2-       Atmosfer de ya�am�n s�rmesini sa�layan organik bile�ik hangisidir?

3-       Stramotolit kaya� ilk olu�umu ve ortaya ��k��� nas�l olmu�tur?

4-       D�nya yakla��k olarak ka� ya��ndad�r?

5-       D�n ya nas�l olu�maya ba�lad�?

6-       Ya�am dair en eski kal�nt�lar hangileridir, bu kal�nt�lar nas�l meydana gelmi�tir?

7-       D�nya d��� ya�am� bulmam�z i�in ara�t�rmas� gereken yerler neresidir?

8-       D�nyada ki k�talar nas�l olu�maya ba�lad�?

9-       Levha tektoni�i neden d�nyada var da; ba�ka karasal gezegenlerde yok?

10-   Ya�am�n olu�mas�nda ki ilk y�llarda oksijen �retip havada da��tan h�creli canl� hangisidir?