Araba Kazalar�ndan ��kart�lan Dersler ve S�r�c�leri Direksiyondan Kald�rmak Olas�m�

 

D�nya �ap�nda her g�n yakla��k 2 bin ki�iyi �ld�r�yorlar ve her y�l 30 milyonun �st�nde insan� yaral�yorlar. Her 24 saatte 120 Amerikal� yollarda �l�yor. 1 y�l i�inde ise �o�u insan�n kaza diye adland�rd��� olay y�z�nden kay�plar ve par�alanm�� hayatlar ya�ayacak. Her y�l 42 bin Amerikal� �ld�r�l�yor. Fakat yoldaki s�r�c�lerin say�s�yla k�yasland���nda �lenlerin say�s� hi� bu kadar d���k olmam��t�. Otomobil �l�mlerindeki bu ciddi d���� ara�t�rmalar�n ve geli�tirmelerin bir sonucu. Bunlar daha g�venli yollara daha h�zl� acil yard�ma ve tabi ki daha iyi daha iyi arabalara yol a��yor. Yine de insan evriminde ki hi�bir �ey bizi kaza s�ras�nda olu�an g��lere kar�� haz�rlam�yor.

�nden ger�ekle�en kazalar saniyenin onda biri kadar bir zamanda ger�ekle�iyor. Her kazada bakmak istenen 3 fakt�r bulunur. Bir fakt�r s�r�c�d�r. Bu en belirgin fakt�rd�r. Ayr�ca arac�n kendisi ve �evrede etkilidir. Ya�mur gibi k�t� hava ko�ullar� kazaya sebebiyet verebilir. Ara�lar�n s�r�c�leri s�r�� �ekillerini de�i�tirme e�iliminde de�ildir. Ara�lar�n durma mesafelerinin de�i�ti�ini bilmeden h�zlar�n� korurlar.

Kazalar�n nedenleri nerdeyse s�n�rs�z. Baz� nedenler di�erlerinden daha s�k g�r�l�yor. 2001 de yakla��k 13 binki�i h�z y�z�nden �l�rken geri kalan 17 bin �l�mse alkolle ilgili �arp��malara dayand�r�ld�.

Bir darbe s�ras�nda insan v�cudu cehennemi bir g�ce maruz kal�r. Kemerini takmam�� olan72 kilolukbir s�r�c� saatte sadece 48 km/h h�zla �arpsa bile yer �ekiminden 45 kat daha fazla bir g��le kar��la��r. Kemiklere par�alayacak 4 tonluk bir g��le direksiyona ve g�sterge panosuna �arpar.

Belgelere ge�en ilk araba kazalar�ndan biri 1771 y�l�nda idi. Buhar g�c�yle �al��an bir arac� olan Nicolas Joseph arabas�n� tu�la bir duvara �arpm��t�. 19. Yy da nerdeyse arabalar seri �retim hatt�ndan ��kar ��kmaz kazalar ba�lad�. Araba �reticileri o tarihlerde arabalar�n g�venlik �zelliklerine pek dikkat etmiyordu. Araba par�alar� k�r�ld���nda par�alara ayr�lan tahtadan ve k�r�ld���nda eti yaran camlardan olu�uyordu. �l�mle ger�ekle�en ilk kaza 1899 y�l�nda New York ger�ekle�ti.

1920 lerde end�stri ara�lar� daha g�venli yapacak ilk ad�mlar� att�. Bug�n kullan�lanlara benzeyen 4 tekerlekli hidrolik frenlerin kullan�m�yla s�r�c�ler azay� �nlemek i�in arabay� h�zla durdurabilecekti. Otomobil �reticileri araba g�vdelerinde tahta kullanmay� da b�rakt�. Bunun yerine daha sert bir �ey se�tiler so�uk ve sert �elik. 1927 de Ford lamine g�venlik cam�n� tan�tt�. �arpt���n�za par�alara ayr�lmas�n� engelleyen plastik vard� bu cam�n i�inde.

Bir kazada her zaman 3 tane �arp��ma olur. �lk �arpan ara�t�r. Arac�n kendisi bariyere bir a�aca ya da ba�ka bir araca �arpar ve durur. �kinci �arpan i�indeki ki�ilerdir. Araban�n i�indesiniz ve durman�z gerekiyor. 3. �arpansa i� organlar�n�zd�r. Bu organlar�nda bir �ekilde durmas� gerekir.

Sonunda arabalara emniyet kemer konuldu. Bunlar�n ilki 1952 y�l�nda oldu. Maalesef v�cudun �st k�sm�n� tutam�yordu. S�r�c� veya yolcu kemerin �st�nden�ne do�ru h�za e�iliyordu.Sonra ki 10 y�l boyunca b�t�n �reticiler 3 noktal� emniyet kemerini benimseyecekti. Etkili olmalar�n�n ard�nda ki s�r darbe an�nda ki kemerin rahat ve gev�ek olmas�n� sa�layan mandall� �arkl� mekanizma. Fakat kemerlerin her zaman bir kusuru var. Etili olmalar� i�in tak�lmalar� gerekiyor.

1970 lerin ba��nda yeni teknoloji test edilmeye ba�land�. Darbeyle a��lan hava yast�klar�. Maalesef yast�klar �ylesine h�zl� �i�iyorlard� ki bazen kad�nlar� ve �ocuklar� �ld�rebiliyordu. Sonra ki 30 y�l boyunca otomobil �reticileri hava yast�klar�n� geli�tirmeye denedi. Yine de en yeni teknolojiler en ba��ndan beri ordayd�. Komik ama aradan 30 y�l ge�mesine ra�men tekrar ayn� y�ntemi uygulamaya ba�lad�k.

1980 lerin y�llar�n ortas�nda s�r�c�ye daha fazla kontrol yetene�i veren ABS fren sistemi geli�tirildi. Kazadan hemen �nce s�r�c�ler frene basarlar. B�ylece ara� kontrolden ��kar. ABS sistemi ise fren bas�nc�n� azalt�r ve d���r�r. B�ylece tekerlekleri kilitlemeden ve arac� yoldan ��karmadan maksimum fren miktar� uygular.

 

���������������� A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r

 

1-Otomobil kazalar�ndaki �l�m oran�n�n azalmas�n�n nedeni nedir?

2-�nden ger�ekle�en kazalar saniyenin ka�ta biri kadar bir zamanda ger�ekle�iyor.

3-Her kazada bakmak istenilen ka� fakt�r bulunur? Bu fakt�rler nelerdir?

4-Belgelere ge�en ilk araba kazas� ne zamand�r?

5-�l�mle ger�ekle�en ilk araba kazas� ne zaman ger�ekle�mi�tir?

6-Ara�larda ilk hidrolik fren ne zaman kullan�lmaya ba�land�?

7-G�n�m�zdeki araba kazalar�nda camlar�n da��lmamas�n�n nedeni nedir?

8-Bir kazada ka� tane �arp��ma vard�r? Bunlar nelerdir?

9-�lk emniyet kemeri ne zamankullan�lmaya ba�land�? Eksikli�i neydi?

10-Hava yast���teknolojisinin art�lar� ve eksiler nelerdir?

11-Hava yast��� ne zaman geli�tirilmi�tir?

12-ABS fren sistemi nas�l �al���r?

�������������������������������������

S�NAN D�NDAR � 08010004005

FEN. B�L. ��RT. 4. SINIF