�� ANNE KARNINDA YA�AMA YOLCULUK - 2

�� ift yumurta ikizleri birbirlerine ters duruyor kavga ediyor gibi g�r�n�yorlar. ��kizlerden biri di�erinin kafas�n� tekmeliyor. �Bu hareketlerden g�r�nd�kleri kadar sald�rgan de�illerdir asl�nda. Bunun sebebi birbirlerine yak�nl�klar�n�n bir sonucudur. �kizlerin tekme atmalar�n�n sebebi bacaklar�n� �al��t�rmak i�indir. Di�er ikiz hayatla ilgili ilk �nemli dersi al�yor. Bu ikizler y�zlerini korumak i�in ellerini kullan�rlar. Bu ikizler kazaya sebep olabilirler. Tek yumurta ikizleri ki�iliklerimizi, yeteneklerimizi, hatta zek�m�z� nas�l �al��t�raca��m�z konusunda harika bir f�rsat sunuyor biz. Hamileli�in 26. haftas�nda bebe�in g�zleri a��l�r. G�z kapaklar� ilk kez aralan�r. Baz� bilim adamlar� bebeklerin o d�nemde g�rebildi�ini d��n�r. Bebekler anne karn�nda karde�lerinin �eklini alg�layabilirler. Tek �ocuklarda g�r�nt� s�n�rl� ancak ikizlerde ��k geldi�inde g�rebilirler.26 haftada i� ve orta kulak art�k i�levsel hale gelir. Ceninler annelerinin kalp at��lar�n� duyabilirler ayr�ca amniyotik s�v�n�n hareket sesini duyabilirler. Bunun d��nda d�� d�nyadan gelen bo�uk sesleri duyabilirler. �kizler do�um kilolar�n�n � ��zler ve d�rd�zler ise 26. Haftada do�um kilolar�n�n 1/3 kadard�r. Ceninlerin bu s�rada beyinleri m�thi� bir �ekilde geli�iyor. �ift yumurta ikizlerinde farkl�l�klar g�r�l�r bu farkl�l�klar�n neyden kaynakland�� tam olarak bilinmiyor. Ancak benzerlikleri payla�t�klar� genlerden kaynaklan�yor. �rne�in:� �zde� bedenlere sahip olurlar. Tek yumurta ikizleri �zde� beyinlere sahip olurlar. Ancak t�m �zellikleri kal�t�msal de�ildir. �ki yumurtada geli�en ceninlerin genlerinin yar�s�n� payla��yor. �ift yumurta ikizlerinde zek� d�zeyleri genellikle farkl�d�r. Son zamanlarda yap�lan ara�t�rmalar tek yumurta ikizlerinin de zek� d�zeylerinin farkl� oldu�u g�r�ld�. B�t�n tek yumurta ikizleri ayn� amniyonu ta��r. Dolay�s�yla ayn� besin oksijeni kullan�rlar. �al��malar farkl� eteneyi kullanan bebeklerin zek� d�zeyleri ayn� eteneyi kullananlara oranla daha farkl� oldu�unu g�steriyor. �kizlerin ald�� besin ve oksijen zek�lar�ndaki geli�imlerinde de�i�imlere yol a��yor. Bu arada ayn� eteneyi kullanmak zorluklara yol a��yor.

Hamileli�in 28 Haftas�: Doktorun �zellikle dikkat etti�i �ey g�bek kordonu. G�bek kordonu kal�n ve dayan�kl�d�r.2 atar ve 1 toplardamar birbirlerine �yle sar�lm�� ki ne d��mleniyor nede dolan�yor. G�bek kordonlar� bebe�in bo�az�na dolansa bile besin vermeye devam eder. amniyon s�v�s�n� payla�an ikizler i�in bu kordon daha b�y�k bir tehlike olu�turur. Tek yumurta ikizleri birbirlerinin kordonuna dolan�p kendilerine y�da ikizlerine besin ve oksijen gelmesini engelleyebilir. Ayn� amniyon s�v�s�n� kullanan bebeklerin sezeryanla do�malar�n�n sebebi kordon dolanmas�n� engellemektir. Do�um �nceki haftalarda bebekler alabildi�ince kilo al�r. Ne kadar iri ve g��l� olurlarsa o kadar sa�l�kl� olurlar.7 aydan itibaren ceninler do�acaklar� kiloyu al�rlar �zellikle d�rd�zler. �deal bir �ekilde hepsi ayn� oranda geli�ti ve hepsi ayn� say�l�r. Tek yumurta ikizlerinin %5 ile %38 oran�nda aralar�nda dengesiz kan dola��m� olur. Bu dengesizlik kalp ve damarlara a��r� kan y�kler. Ceninlerden bir kalp yetmezli�inden �lebilir. Di�er cenin kan yetmezli�inden (anemiden) �lebilir. Bu t�r durumlar hamileli�in orta d�nemlerinde g�r�l�r. Endoskopik lazerler kullan�larak bir ikizden di�erine kan ak�� durdurulabilir.

Parmak u�lar�m�z geli�irken damarlar�m�zdan kan al�r. Bu onlar� �i�irir. Parmak u�lar�m�zda helezon denilen �ekil al�r. Bu helezonlar sa� i�aret parma��m�zda �ok belirgindir. Soldaki i�aret parma��m�zda daha az say�da helezon bulunur. Bu �ekiller ilerde kalp sa�l��m�z�n nas�l olaca��n� g�sterir.

Hamileli�in 30. Haftas�nda kirpik gibi ayr�nt�lar olu�ur. Tek bebeklerde tek bir hedef vard�r b�y�mek. �o�ullarda ise bu durum farkl�d�r. Yer kalmad�� i�in sava� halindedirler. Hemen ��kmak isterler. Hamileli�in 32. Haftas�nda ise tek bebekler i�in daha do�um i�in zaman var. �o�ullarda ise art�k yer kalmad�� i�in tehlike ba�lam��t�r. �o�ul gebeliklerde mutlaka t�bbi m�dahale �artt�r. Sezeryan �nerilir. Sebebi kordon dolanmas�n� engellemektir. Do�um i�in ge�en zaman anne ve bebe�i tehlikeye sokmamaya dikkat edilmelidir.Bunun i�in �o�ullarda s�re �ok uzun tutulmaz..Do�umdan sonra bebeklerin akci�erleri tam geli�medi�i i�in belirli bir s�re kuv�zde tutulur bebekler.Geli�memi�� lkelerde �ocuklar�n �s�nmalar� i�in yan yana b�rak�rlar.

�� ��A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1)�ift yumurta ikizlerinin sald�rgan hareketlerinin sebebi nedir?

2)�kizler korunmak i�in nas�l hareketler yaparlar?��

3)Tek yumurta ikizlerinin bize sundu�u en g�zel f�rsat nedir?

4 )Hamileli�in 26. Haftas�nda bebeklerinde ne gibi de�i�imler olur?

5))Bebekler ka��nc� haftadan sonra g�rmeye ba�lar?

6)Bebekler 26. Haftada hangi sesleri duyabilir.?

7)tek yumurta ve �ift yumurta ikizleri aras�nda ki farkl�l�klar nelerdir?

8)Tek ve �ift yumurta ikizlerinde ne t�r benzerlikler var?

9)Tek yumurta ikizlerinin ayn� besin ve oksijeni kullanmas�n�n sebebi?

10)�kizlerin zek�lar�nda ki geli�melere sebep olan etmenler nelerdir?

11)Kordonun cenin i�in tehlikeleri nelerdir?

12)Ayn� amniyonu kullanan ceninlerin sezeryanla do�malar�n�n sebebi?

13)Kan�n dengesiz da��l�m�n �ocuklar �zerinde etkisi zararlar�?

14)Kan yetmezli�inde ortaya ��kan hastal�klar?

15)Helezon nedir?

16)Helezonlar en fazla nerde bulunur?

17)Helezonlar�n g�revleri nelerdir?

18)Hamileli�in 30. Haftas�nda bebeklerde ne gibi de�i�imler olur?

19)Tek ve �o�ul gebeliklerde farkl� zamanlarda do�um yap�lmas�n�n sebeb�?

20)�o�ul gebeliklerde sezaryan se�ilmesinin sebebi?

�� MERCAN KARAKOYUN

�� E��T�M FAK�LTES� FEN B�LG�S� ��RETMENL�� 4.SINIF