�������������������� �����ANNE KARNINDA YA�AMA YOLCULUK- 1�� (60 DK)

�������������� ������������������������������������������

Sperm yumurta ile birle�iyor ve ya�ama do�ru mucizevi bir yolculuk ba�l�yor, ama bu vakada cok s�ra- d��� �eyler oluyor,d�llenen yumurtaikiye ayr�larak tek yumurta ikizlerini olu�turuyor sonra her iki yumurtatekrar ikiye ayr�l�r. Yakla��k 64 milyonda bir ger�ekle�en bu olaya Tek yumurta d�rd�zleri olay� deniyor.Devrim niteli�inde ki yeni tekniklerle �zel d�rd�zlerin ba�tan sona geli�meleri ve insan �remesinde ki son mucize inceleniyor,�o�ul do�um mucizesi. Normal sa�l�kl� bir erkekten kad�nabir birliktelik sonunda yakla��k 300 milyonsperm geciyor ve yumurtlama d�nemindeher kad�ndagenellikle bir yumurta olu�ur.O yumurtaya ula�anilk sperm yar��� kazan�r.Yumurtaya girdikten sonra baban�n DNA� s�n�n� ta��yan spermin ucu ve annenin DNA� s�n� ta��yanyumurta �ekirde�i sentrozom denen ince liflerle birle�tirilir.�ki DNA grubu birle�ir ve hamilelik ger�ekle�ir. Bu yeni bir insan ya�am�n� ba�latan ilk h�cre olacakt�r.�lk birka� saat icinde d�llenen yumurtan�n d�l yata�� borular�ndan rahme do�ruyolculu�u ba�lar.Bir g�n sonra ilk b�l�nme ger�ekle�ir.�kinci g�n ikiden d�rde ��kan yumurta say�s�, ���nc� g�n sekiz olur be�inci g�n ise cenin art�k Blastokist tir . alt�nc� g�n ise blastokistnihayet yumurta kabu�undan ��kar ve rahmin duvar�na yap���r yerle�meye ba�lar ileriki 39 hafta boyunca orda b�y�yerek �nce embriyoya sonra cenine, daha sonra tam geli�mi� bir bebe�e d�n��ecek.Ama �ok nadiren ikiy�z ellide bir oranda yumurta ola�an �st� bir �ey yapar ikiye ayr�l�r, kendini �o�alt�r ve iki ayr� d�llenmi� yumurta olu�ur.�� Ayr� ama �zde� bunun nedeni hen�z ��z�lemedi. Belki bunun sebebi yumurtalar�n kendi yap�s�ndand�r. Ayn� yumurta ikizlerinin b�y�k k�sm� �reme d�nemine yeni girmi� veya �reme d�nemi bitmek �zere olan kad�nlarda g�r�l�r. Baz� bilim adamlar� ileriki ya�larda kad�nlar�n yumurtalar�n�n daha g��s�z ve b�l�nmeye daha m�sait oldu�una inan�yor. Kesin olarak bilinen tek bir �ey var oda gebeli�in ilk 14 g�n�nde olmazsa daha sonra olmuyor. ��Tek yumurta ikizlerinin muhtemelen bir�ok �zelli�i birbirine benzer ama yinede %100 benzemezler. Bilim adamlar� bu y�zden �zde� ikizler demeyi tercih etmez, onun yerine tek yumurta ikizleri demeyi tercih ediyorlar. Tek yumurta ikizleri �o�unlukla ayn� cinsiyete sahip olurlar ama �ok az say�da da olsa k�z-erkek olmas� �a��rt�c�d�r. ��Anne karn�nda bebeklerin her biri ayr� kesede geli�ir. ��Ama baz� ikizler ayn� d�� zar� payla��r.Bebekler geli�irken yer ve anneden gelen besin icin yar���rlar. Buna ra�men aralar�nda sa�lam bir ba� kurarlar.

����������� Bir bayanda her iki yumurtal�kta iki yumurta olu�abiliyorve bu yumurtalar�n her biri farkl� spermlerle d�llenmi� olabiliyor. Ayn� g�n ger�ekle�en �ift gebelikte �ift yumurta ikizleri olu�ur. Tek yumurta ikizlerinden farklar�, karde�lerinin genlerinin yar�s�n� payla�mas� ve normal iki karde�ten farklar�n�n olmamas�d�r.�� Diyer bir fark�da bu olay�n tesad�f� olmad���d�r. Ara�t�rmalar bu konuda �rk�n rol� olabilece�ini s�yl�yorlar.Do�ulu kad�nlar aras�nda 400 gebelikten birinde �ift yumurta ikizleri do�ar.Amerikal� beyaz kad�nlarda ise 88 de bir olarak g�r�l�yor. Nijeryal� kad�nlarda ise her 25 do�umdan biri kadar y�ksek bir oran.Diyer etkenler aras�nda �iftlerin ne s�kl�kta birlikte oldu�u da vard�r.7. g�n; Yumurtalar�n hepsi anne karn�nda ki yerini ald�. Annenin kan dola��m�yla etene aras�nda en �nemli ba�lant� olu�acak. 9. g�n; �ki katman birer yuvarla�a d�n���yor �stteki bo�lukta amniyon kesesi var, altta ki bo�lukta ise yumurta kesesiyer al�yor.14. g�n; Bu g�ne kadar olu�an h�crelerin hepsi ayn�d�r, bunlara k�k h�cre denir.15. g�n;Sinir h�creleri beyinle birlikte omurli�ini olu�turmaya ba�layacak.Ve cenin 3 �nemli katman�n�n olu�ma vakti geldi,d�� tabaka;deri ve sinir sistemiorta tabaka;kaslar ve kalp, son olarak mide, akci�erler,karaci�erler ve pankreas�n olu�tu�u i� tabaka.�� Birinci ay;Ceninin boyu 6 mm den k�sad�r.Anne karn�nda 6 litrelik yer vard�r.B�y�k bir karpuz kadardiyebiliriz. ����Ewrimsel geli�imin bir kal�nt�s� olarak solunga�lar� ve kuyruklar� var,bunlar 4. Hafta civar�nda geli�iyorlar ve 6. haftada yok oluyorlar.

����������� Tek yumurta ikizlerinden farkl� olarak bir olay daha ger�ekle�ebiliyor,Tekve �ift yumurtan�n bile�imi gibi, ilk �nce tek yumurtan�n d�llenmesi ve daha sonra bu yumurta b�l�nerek tek yumurta ikizleri olu�ur ,daha sonra ikinci yumurta da d�llenir ve bu �� yumurta anne karn�nda bir araya gelir.Bu olaya ���ift gebelik ��olay� denir.Olduk�a nadir g�r�len bir olay.Tahminlere g�re her 400 cift yumurta ikizlerlerden birinde bebeklerin babas� farkl�.6. hafta;Boylar� yakla��k 3 cm kadar g�z yuvarlaklar�n�n %85 i belirdi.Bu d�nemde rahim �ok say�ya dayanabiliyor.Bu g�ne kadar ki rekor 15 tir ama ancak 9�u ya�ayabilmi�tir. ���ift gebelik olaylar� y�ksek oranda�a�da� �reme tedavileri sonucu gercekle�iyor.�� Bazen kad�n cok say�da yumurta �retmesini sa�layan ila�lar al�yor,bir diyer y�ntem ise t�p bebek uygulamas�d�r.Bu uygulamada yumurtalar rahmin d���nda bir petri kab�nda d�lleniyor,sonra iki yada daha fazlas� rahme yerle�tiriliyor.�� T�p bebek uygulamas�yla ikizlerin say�s�nda%50 art�� oldu, �c�z ve d�rd�zlerde ise %400 den fazla art�� oldu.8. hafta;G�z yuvarla�� art�k olu�tu mercekte �ekillendi.Kafa en �nceb�y�yen b�l�mlerden biridir.Bedenin ��te biri kadar boyuta sahiptir.do�umdabebe�in c�ssesinin d�rt te birikadar olacakt�r.Cenin art�k k���k bir insana benziyor.9. Hafta;Beyin h�zla geli�iyor, bir dk yakla��k iki bu�uk milyon yeni sinir h�cresi olu�uyor.Do�umla birlikte 100 milyonun �st�ne c�k�yor.Kalp at��lar� artarak dk da 165�e kadar c�kacak bu ula�aca�� eny�ksekh�zd�r.T�m �o�ul gebeliklerde ihtiya� �eki�mesi ya�an�r. do�umda ikizlerden biridiyerindendahaa��rd�r. ��Bu farkl�l�klar bebeklerb�y�rkende etkisini g�steri . 10. Hafta; Geli�melerin d�rt te biri geride kald�, Genellikle 10 ile 14��nc�hafta ilk g�r�nt�leri g�rmeye gidilir.Ultrason �ok �a��rt�c� bir s�rr� da ��zmemize yard�mc� olur. ����o�umuz rahimde kiilk birka� ayl�kyolculu�umuzubir yolda�la s�rd�r�r�z, ancak do�umdan �nce yok olurlar. ��Yava��a b�z�l�yor daha sonra rahim duvar� taraf�ndan�ekiliyor, buna Kaybolan ikiz sendromu deniyor. ��Bilim adamlar�na g�resekiz insandan biri hayat�na ikiz olarak ba�l�yor ancak hen�z rahimdeykeyken yok oluyor.

��� ��������Ayna g�r�nt�l� ikizler; Her birinin �zde�g�r�ns� yerine ayna g�r�nt�leri olur.�� Biri sa� elini kullan�rken diyeri sol elini kullan�r .yumurta ge� b�l�nd���ndeolu�ur. ��Gebelikten 9 g�n sonra yumurta sol ve sa� taraf hakk�nda karar vermi�tir. ���ok nadiren de olsa organlar ters tarafta olu�a bilir.�� Mesela bir ikizin kalbi solda iken diyerinin kalbi sa�da olabiliyor.�� Bu y�zden deniliyor ki baz� solak olanlar karde�lerden hayatta kalan� olabilirler. ���Siyam veya yap���k ikizler;Bu konu ile ilgili iki teori var bunlardan birincisi;yumurta o kadar ge� b�l�n�yor ki asla b�l�nm�yor.��� Diyerine g�re ise;erken b�l�n�yor ama geli�en iki cenin bir �ekilde geri �ekiliyor ve yap���yor. ����kinci g�r�� daha yayg�nd�r bunudestekleyen ilgin� kan�tlar var;Her birimiz de yap��ma molek�lleri vard�r, bu k���k molek�ller vucutlar� birbirine kenetler.Molek�ller sadece benzerlerini �ekmeye programlanm��, kolu kola, omuzu omuza, y�z�n sa� yan�n� sol yan�na� Yap���kikizler sadece ayn� organ ile yap���r; kafa kafaya, g���s g���se, yada bellerinden birle�irler.�� �lk �� ay�n sonu;�� Ceninler ilk kez insan bebe�i gibi g�r�nmeye ba�lad�lar.Gebeli�in d�n�m noktas� da deniyor.�� �statistiklere g�re d���k tehlikesi art�k �ok az. ����reme organlar�n�n yernde bir ��k�nt� var,ama bu cinsiyet i�in kesin birip ucu de�il.�� �lk bebek hareketleri ba�l�yor.sinir a�� art�k bedenin her taraf�na ula�t�.Nedenini kimse bilmiyor ama ilk hareket edenk�zlar oluyor.�� 16. hafta;�� B�y�yen cenin vucudunu art�k cok k�vrak hareket ettiriyor.�o�ul gebeli�in diyer gebelikten fark� bu geli�en alg�lama duygusudur. 18. hafta;Ceninlerin duyular�n�n geli�ti�i d�nemdir.�� Sindirim sistemleri �al��maya ba�l�yor.Her ne kadar ihtiya�lar� olan t�m besinleri eteneden kan dola��m�nakat�lsada do�duklar� andan itibaren yutmalar� ve hazmetmeleri gerekecektir.�� Bu y�zden a��zlar�n� a�arak etraflar�nda ki amniyotik s�v�y� i�meye ba�lad�lar.�� Annenin yedi�i yiyeceklerin baz�lar�n�n tad� kan dola��m�yla eteneye sonrada amniyon s�v�ya ge�er .�� Ceninin tat alma duyusu geli�iyor,ikizler rahimde ayn� anda ayn� tad� ald�klar� i�inb�y�rkende yiyeceklerden ayn� tad�alabilirler.�� Duyular�n� kullanmaya ba�l�yorlar.Bilim adamlar� bu d�nemde birlikte oyun oynad�klar�na bile tan�k olmu�tur. 20. Hafta;Ceninler 14 cm civar�nda,annelerinin avucuna s��acak kadar ufakalar. ��Hen�z g�zlerini a�am�yorlar ama g�z yuvarla�� tamamland�.G�ze gelen ���k miktar�n� denetleyen iris olu�uyorama do�umdan k�sa bir s�re �nceye kadar g�z bebekleri g�r�nmez. Bir kad�n�n rahmi yakla��k be� bu�uk kiloluk bir cenini ta��yabilir. ��Tek cenin iki bu�uk ile be� bu�uk aras�nda,ikizler iki ile �� kilo aras�nda, ���zler ise bir bu�uk ile iki kilo aras�nda do�ar.�� D�rt ile daha fazla do�umlarda ise her biri birer kilo olarak do�ar.�� Daha uzun boylu kad�nlar daha fazla b�y�yen karn� ile daha fazla a��rl�k ta��yabilir.24. Hafta;�� Akci�erler do�duktan sonra bebeklerin nefes almalar�n� sa�layacak bir madde �retirler.�o�ul gebeliklerde neredeyse her zaman erken do�um olur. ���Yerlerinin daralmas�na ra�men ikizler ve di�er �o�ul gebeliklerde b�y�leyici bir geli�me ba�lar, Oyun oynamak.�� Bu hareketlerinden baz�lar� rahimden ��kt�ktan sonrada devam eder. ������Rahimde sald�rgan olan ikizler bunu �ocukluklar�nda da s�rd�rebilir.

 

������������������� A�A�IDAK� SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR.

 

1. Tek yumurta d�rd�zlerin hayat hikateleri nas�l ba�l�yor?

2. Normal bir erkekteki birle�me sonucu rahme g�nderilen sperm say�s� ve bir bayan da olu�an yumurta say�s�, d�llenen yumurta say�s� ka�t�r?

3. Blastokist ne zaman yumurta kabu�undan ��kar?

4. D�llenen yumurta ne s�kl�kta ve aral�kta ikiye b�l�n�r?

5. Bu b�l�nme genelde kad�nlarda hangi ya� aral���nda g�r�l�r?

6. Bilim adamlar� nicin ��zde� ikizler� de�ilde �Tek yumurta ikizleri� ifadesini kullan�yor?

7. Tek yumurta ikizleri her zaman ayn� cinsiyette mi do�ar?neden?

8. �ift yumurta ikizleri hangi olay icinkullan�lan bir ifadedir ve nas�l olu�ur?

9. �ift yumurta ikizleri ve Tek yumurta ikizleri aras�nda ki farklar nelerdir?

10. �ift yumurta ikizleri olay�n�n d�nyada ki farkl� �rklarda ki kad�nlarda g�r�lme s�kl��� nas�ld�r?

11. �lk beliren organlar hangileridir?

12. Anne karn�nda ka� litrelik yer vad�r?

13. �ift gebelik nedir?nas�l olu�ur?

14. Bir anne karn� bu g�ne kadar en �ok ka� cenin ta��m��t�r?bunlardan ka� tanesi ya�am��t�r?

15. �ift gebelik olay�n�n en genel nedenleri nelerdir?

16. Ceninnin kalp at�� h�z� hangi haftalarda ula�abilece�i en fazla h�za ula��r?neden?

17. Kaybolan ikiz sendromu nedir?nas�l ve nicin olu�ur?

18. Ayna g�r�nt�l� ikizlerin �zellikleri nelerdir?

19. Siyam, yap���k ikizler olay� nas�l ger�ekle�ir?

20. Bu konunun sebebiyleilgili teoriler nelerdir?Bu teorileri destekleyen kan�tlar nelerdir?

�����������������������������������������������������������������������������������������

�������������������������������������������������������������������� ����Mahmut ERKOL FEN B�LG�S� 4.SINIF 09010004008