Altm��l�
y�llar�n en �nemli bulu�lar�ndan olan lavr lambas�n�n
en �nemli �zelli�i ve en �nemli gizemi onu yaratan �irketin i�inde ne oldu�unu
hala a��klamamas�d�r. Lavr lambas� �irketinde
�al��anlar�n i�e al�nd�klar�nda s�rr� a��klamayacaklar�na yemin etmeleri
gizemin s�nmemesini sa�lam��t�r. ��inde tam olarak ne oldu�u bilinmemekle
birlikte iki maddenin yo�unluk olarak birbirine �ok yak�n oldu�u bilinmekte.
Bunlardan biri mumlu bir madde di�eri ise s�v� ters �evirdi�imizde ayr���yorlar
ve fark� g�rebiliyoruz. Bu devinimin anahtar� alt tarafta yer alan lambada
yat�yor. Bu lamba sayesinde mum kat�la�m�yor ve dibe do�ru ��km�yor. Is� mumu
eritiyor ve sonra genle�mesini sa�l�yor. ��inde bulundu�u s�v�dan daha az
yo�unlu�a sahip oldu�undan y�kselmeye ba�l�yor y�kselip kat�la�maya
ba�lad���nda yo�unlu�u art�yor ve al�al�yor bu i�lemler inan�lmaz g�r�nt�ler olu�turuyor.Lavr lambalar� s�cak
mumu dondurarak moda ak�m� yarat�rken altm��l� y�llarda k���k otomobiller
dikkati �st�ne �ekmeyi ba�ard�.Amerika da maket araba ��lg�nl��� iki ticari
pistte ba�lad�.1968 e gelince bu rakam 5000 gibi ��lg�n bir seviyeye
ula�t�.Altm��l� y�llar�n maket arabalar� ger�ek otomobillere benziyordu ama
maket arabalar �ok daha h�zl�yd�lar.Bu otomobiller g��lerini �stlerinde
ilerledikleri raylardan al�r. Bir motorlar� vard�r ama pil ya da g�� kaynaklar�
yoktur kumandan�n teti�i �ekilince elektrik ak�m� kaynaktan raya akmaya
ba�l�yor ve raydaki bu ak�m arac�n motoruna ula��yor.Teti�e ne kadar �ok
bas�l�rsa ak�m o derece g��lenir ve ara� o kadar h�zl� gitmeye ba�lar.Altm��l�
y�llarda bu otomobiller zirve yapt� sonra ilgi azald�.Altm��l� y�llar�n sonunda
orta ya��n ilgisini �eken iki d��meyle �al��an �izim aleti ortaya ��kt�.Bu
aletin i�inde y�n veren bir hat var ve bu hat sayesinde tozlar istenen �izginin
g�r�nmesini sa�l�yor.�ki ayr� ray sistemi ver �izilen �izginin silinmesini
al�minyum tozdan olu�an bir par�a sa�l�yor.Toz al�minyum temasa ge�ti�i her
�eye yap���r.Sa� ve sol d��meler dikey ve paralel �izgiler �izilmesini
sa�lar.Altm��l� y�llarda ortaya b�kan bir ba�ka oyuncak ise s�per z�plama
g�c�ne sahip bir toptur.S�per top zen kron ad� verilen bir maddenin 22 bin kg
bas�n� alt�nda s�k��t�r�lmas�yla yap�l�r.Bu top piyasaya s�r�ld���nde i�inde
sihirli bir madde oldu�una dair dedikodulara sebep olur.Topun i�inde poli�tadin bulunur .bu madde otomobil lastiklerinin
yap�ld��� kau�uk ve s�lf�rden olu�ur.kar���m kal�ba d�k�l�p 160 �s�t�l�r ve cm2de
500kg l�k bas�n�la s�k��t�r�l�r.bu sayede s�lf�r
molek�lleri poli�tadin molek�llerine yap���r.topun bu
denli y�kselmesi s�lf�r oran�n�n di�er maddelere oranla d�rt kat daha fazla
olmas�ndan kaynaklan�r.Ne kadar �ok s�lf�r molek�l� yap���rsa s�per top o kadar
g��l� olur.D��t��� mesafenin 92 kat�na kadar s��rayabilir.Altm��l� y�llarda
insano�lunun hedefinde ay vard� ve aydaki g�r�nt�lerin d�nyaya ula�abilmesi
i�in �zel bir kameraya gereksinim vard� altm��l� y�llarda TV Amerika�daki
evlerin y�zde doksan�na ula�t� TV etkisi 10 temmuz 1962 de nasan�n
ilk ticari uydusunu f�rlatmas�yla yepyeni boyutlara ula�t�.D�nya �zerindeki ��
istasyon d�nya y�r�ngesindeki bu uydunun yollad��� sinyalleri almak i�in haz�r
bekliyordu.bunlardan biri �ngiltere deki Goonhilly downs di�eri Main deki androver di..teres
tan�n f�rlat�lmas�ndan 15 saat sonra androver
teknisyenleri ilk denemeyi yapmak i�in haz�r bekliyorlard�.Tellstar
arac�l���yla ilk yay�n buradan ger�ekle�ti bu kumanda binas�ndan Avrupa daki en �nemli istasyon olan Glomur
bora ya yollanan bir bayra��n g�r�nt�s�yd�.Bu ola�an�st� geli�meyle global
ileti�im �a��n�n temeller at�ld�.Altm��l� y�llarda televizyon sinyallerini
yaymak i�in androver m�hendisleri yay�nlar� linklerle
birbirine ba�l�yor sonra tellstar a yolluyorlard�.Tellstar� d�nya
�evresinde elips bir y�r�ngede 965 km ile 5650 km mesafede dola��yordu.uyduda
sinyalleri alabilecek antenler vard�.Tellstar bu
sinyalleri dalga amplikat�r� kullanarak 10 milyon kat
b�y�t�p d�nyadaki istasyonlara g�nderiyordu.Bu istasyonlardaki teknisyenler
antenleri �evirerek bu ba�lant�n�n g��lenmesini sa�l�yordu.Bu d�nemdeki
antenler olduk�a b�y�k ve ta��nabilir �zellikteydi.Nedeni uyduyu takip
edebilmek i�in bir hat �zerinde hareket etmek zorunda olmas�yd� g�n�m�zde
uydular jeo senkron tekni�iyle y�r�ngede dola��yor ve
d�nyan�n d�n�� h�z�na e�it h�zda d�nd�kleri i�in bir tek noktada sabit kal�p 24
saat kesintisiz sinyal ula�t�rabiliyor.Renkli televizyonun �al��ma mekanizmas�
kanal taraf�ndan yollanan analog sinyal siyah
beyazd�r.TV de g�rd���m�z renkler TV setinin i�indeki dalga frekans�n�n
de�i�tirilmesini sa�layan bir ayg�t taraf�ndan sa�lan�r. O y�llarda renkli TV
devrim yaratt� altm��l� y�llarda Mustang adl� bir
otomobil ortaya ��kt�1964 de Ford mustang � piyasaya
s�rd�. �lk iki y�lda bir milyon adet sat�ld�. Sat�� fiyat� 2500 dolardan
ba�l�yordu. Altm��l� y�llar�n di�er bir bulu�u ise transistorlu radyonun
icad�yd�. transistor 1947 y�l�nda verimi az vakum t�plerinde kullan�lmak �zere
�� bilim adam� taraf�ndan bulundu.Transistorlu� radyolarda�
sinyaller antenden ge�ip transistora ula�mak zorundad�r.Bu noktada
sinyal y�kseltilmi� oluyor y�kseltilen sinyal hoparl�re g�nderiliyor ve burada
sese d�n��t�r�l�yor o y�llarda.Honkong ve Japonya
transistorlu radyo sekt�r�n� ele ge�irdi.1964 Newyork
d�nya fuar�nda t�keticiler gelece�in yeni icad�yla tan��t�.Bu her rakam�n bir
tu�la simgelendi�i tu�lu telefondu bir anda moda oldu.Art�k kimse �evirmeli
telefon kullanm�yordu .Saatler 300 y�l boyunca ses ��karm��t� 1960 l� y�llarda Accutron bunun �n�ne
ge�ecek bir sistem geli�tirdi ve Bulova �irketi
taraf�ndan �ne s�r�ld�.Bu sistem� saat
sanayisinde 300 y�l sonra gelen �nemli bir geli�me olarak g�r�ld�.Ondan �nce
saatler mekanikti ve i�inde bir �ark oluyordu.Bu �ark saniyede 3-5 kez
d�n�yordu.Accutron farkl�yd� saatin i�lemesi i�in
gerekli olan �ark�n yerine bir ayar �atal� kullan�lm��t�
Hareketi bu
�atal sa�lar ve elektromanyetik alan yarat�r ayar �atal� titredik�e ona ba�l�
olan k�s�m ileri geri hareket etmeye ba�lar b�ylece �ark d�nm�� olur.Bulova m�hendisleri 1953
y�l�nda elektronik saatler �zerinde �al��ma yapt�lar ve 1960 y�l�nda Accutron u t�keticisiyle bulu�turdular.�lk seride saatin
i�i g�r�n�yordu.Bu seri 4 milyon adet sat�ld�.�retimi 1977 de durduruldu.
Altm��l�
y�llar�n sonunda dev bir rock konserinin ses sistemi
Bill hanley taraf�ndan yap�ld� bu dev konserde sesin
duyulmamas� riski her alete bir mikrofon tak�larak a��ld�.60 l� y�llardan �nce m�hendisler m�zik aletlerine c�z�rt�
yapt��� i�in mikrofon takmaktan uzak duruyordu.Bu
sorun 1959 y�l�nda �� mikrofon serisinin ��kmas�yla a��ld� �nceki nesil
mikrofonlarda �ndeki ses geni� bir a��yla aksediyordu.Yeni nesil modellerde ses
daha dar bir a��yla yukardan mikrofona ula�maya ba�lad�.
Son olarak
60 l� y�llarda rock
konserlerinde sahnede ���k g�sterileri yap�lmaya ba�land�
���������������� A�a��daki Sorular�n Cevaplar�
Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1)Lavr lambas�n�n gizeminin s�nmemesini sa�layan en �nemli
�ey nedir?
2)Maket
otomobilleri ger�ek otomobillere benzemelerine ra�men onlardan farkl� k�lan
�zelli�i nedir?
3)S�per top
nas�l yap�l�r
4)H�zl� bir
�ekilde at�ld���nda �� katl� bir binan�n tepesine kadar ula�abilen s�per topun
bu �zelli�i kazanmas�nda etkili olan madde nedir?
5Renkli
televizyonun �al��ma mekanizmas� nas�ld�r?
6)1960 larda kullan�lan uydularla g�n�m�zdeki uydular aras�ndaki
farklar nelerdir?
7)Transistor
�n icad� hangi yeni bulu�lara ilham vermi�tir?
8)Saat
sanayisinde 300 y�l sonra gelen devrim nedir?
9)Accutron un �nceki saatlerden fark� nedir?
10)�lk
elektronik saatlerle ilgili �al��malar ne zaman ve hangi �irket taraf�ndan
yap�lm��t�r?
11)1960 larda verilen dev rock konserinde
sesin duyulmamas� riski nas�l a��lm��t�r?
12)��
mikrofon serisini di�erlerinden ay�ran �zelli�i nedir?
�AHVER
ERTUN�����������������������������������������
8010002035