����������� Oyuncak bir denizalt�ndan yap�lan
maketin �zerindeki oynanmayla canavar efsanesi halk aras�nda yay�lmaktad�r. Loch
Ness canavar� �ekilen iki farkl� resimle efsanele�iyor. Efsaneyi daha kal�c�
yapt�ran resmi sayg�n bir Londral� cerrah olan Robert Wilson bu efsaneye ortak
olmaya ikna ediliyor. �akalardan ho�lanan Wilson bas�na bu resmi kendisinin �ekti�ini
iddia etmeye raz� olur. Bu hile inan�lmaz bir ba�ar� sa�lad� ve Ness�inin
varl���n�n bir delili olarak kabul edildi. Hayret verici �ekilde ger�ek hik�ye
50 y�l boyunca bir s�r olarak kald�. Bu hilenin ger�ek hik�yesi k���k z�mreler
taraf�ndan biliniyordu ama asla halka yay�lmad�.
����������� Psikolog ve yan�lsama uzman� Helen
Ross bu efsanenin insanlar�n suyun i�inde normal objeler g�rd�kleri halde
canavar g�rd�klerini sanmalar�n� sa�layacak kadar g��l� oldu�una inan�yor.
Kar��lar�nda belli belirsiz bir �ey oldu�u zaman insanlar �o�unlukla ne
g�rd�klerini bilmez ve binbir �e�it garip objeler
g�rd�klerini zannederler. Bu yanan ate�in i�inde y�zler g�rmek veya m�rekkep
lekelerini yarat�klara benzetmek gibi bir �eydir. Bir �ey g�rmek i�in g�le
bakan binlerce insan i�inden bir iki tanesinin bir canavar g�rd���nden
kesinlikle emin olunmas� �a��rt�c� bir �ey de�il. Loch
Ness projesinin �yeleri gibi t�m ��pheciler Loch Ness�in kendine has topografisinin canavar g�rme iddialar�na yol a�t���
inan�l�yor. Loch Ness
ara�t�rmac�s� Adrian Shine Loch�ta g�z yan�lmalar�n� yaratan iki fakt�r�n etkili
oldu�unu ileri s�r�yor. �lk olarak Loch g�neybat� ve
kuzeydo�u r�zg�rlar�yla ayn� y�nde uzand��� i�in bir r�zg�r t�neli g�revi
g�r�yor. �kincisi ise fazlas�yla derin olmas�ndan dolay� Loch�un
sular� yaz aylar�nda asla fazla �s�nm�yor ve k�� aylar�nda fazla so�umuyor. Loch G�l� asla donmuyor. K���n nispeten �l�k olan sular
daha so�uk olan havayla �arp���p suyun �zerinde beklenmedik �lg�nlar
olu�turuyor. Yaz�n ileri d�neminde esen r�zg�rlar suyun y�zeyindeki daha az
yo�un ve daha �l�k katmanla birle�ince Sey� ad�
verilen s�rad��� bir etki uyand�rabiliyor. K�rm�z�
s�cak katman�n daha so�uk olan mavi katmanla birle�mesiyle olu�uyor. Bu kar��ma
s�reci r�zg�r�n etkisiyle ba�l�yor ve ilerleyen y�zeydeki sular� Loch �zerinde hareket ettiren bir sualt� dalgas�
olu�turuyor. S�cak katman a�a��daki so�uk katman�n �zerinden ge�erken olu�an bu
tahtevarelli hareketi insan g�z� taraf�ndan nerdeyse
g�r�lemez niteliktedir. �st katman�n boylu boyunca Loch�u
a�mas� yakla��k 30 saat al�yor. �b�r uca ula�t���nda k�y�ya �arp�p geri d�n�yor
ve bu sefer r�zg�ra kar�� yol al�yor. Suyun �st katman� taraf�ndan ta��nan bir
k�t�k r�zg�ra kar�� y�z�yormu� gibi g�r�n�yor. Bu e�siz g�r�nt�ler bir sey�e tak�lm�� olan k�t���n y�z���n� net bir �ekilde
g�steriyor. �yleyse Loch Ness�de
bir nesne g�r�p ahh o bir k�t�k diyip derken onun r�zg�ra
kar�� hareket etti�ini g�r�yoruz. Bir anda mant�ksal olarak bunun r�zg�ra kar��
hareket edebildi�ine g�re y�zd��� yani canl� oldu�u sonucuna var�yoruz. Shine k�t�klerin ve su �zerinde giden ba�ka �eylerin
g�r�n�� itibariyle canl�ym�� gibi hareket etmesinin bir�ok yanl�� canavar g�rme
raporuna yol a�t���na inan�yor. K�t�kler alt� ayr� nehirden Loc�a
ta��n�yor ve Legmiv rak�m� ad�ndaki sualt� rak�m�
sayesinde merkeze do�ru hareket ediyor. Bundan sonra k�t�k bir sey� taraf�ndan al�n�p r�zg�r�n aksi istikametinde
g�t�r�lecek konuma getiriliyor. Peki insanlar hareket eden bir k�t��� ger�ekten
bir canavar sanabilir mi? Bu teoriyi test etmenin bir yolu bir k�t��� uzunca
bir ipe ba�lay�p suda �ekmek. Canavar g�renlerin bir�o�u su �zerine ��kan
s�rtlardan bahsediyor,� baz�lar� ise
kafalar ve boyunlardan. Bu test i�in Adrian Shine rastgele bir k�t�k se�iyor. Do�ru bir ���kla ve
sudaki �alkant�yla Loch Ness
canavar�m�z t�m heybetiyle y�z�yor. G�n�m�zde canavar g�rd���n� s�yleyenler
y�zen hayvanlar� tekne dalgalar�n� b�y�k bal�klar� veya k�t�kleri g�r�yor olabilir;
fakat yinede efsane y�llard�r g�c�n� koruyor. Akdeniz Jeolojisi uzman� �talyan
Dr. Licardi Lochtaki eski
canavar g�rme olaylar�n� a��klamak i�in ba�ka bir teori geli�tirdi. Bunun daha
al���lmad�k bir kaynaktan depremlerden geliyor olabilece�ini d���n�yo. Luicipi Cardi Lochness canavar�
efsanesinin temellerini sismik aktivitenin y�zeyde bir canavar san�labilecek
�alkant�lara yol a�abilice�ini s�yl�yor. Licardi tarihi Yunan tap�naklar�n� inceliyor ve Mitolojide
Yunan, �sko� veya ba�ka bir yerin mitolojisinde g�ze �arpandan �ok daha fazlas�
olabilece�ini d���n�yor. Mitolojide tan�mlanan bir�ok yetkinin g��l�
depremlerin yaratt��� etkilere benzedi�ini g�rebiliriz. Licardi
teorilerinin yaln�zca tarihi Akdeniz y�relerine de�il ayn� zamanda suya ili�kin
efsanelere de uygulanabilece�ini d���n�yor. Baz� jeologlar 1991 de Guatalaman da ya�anan bir depremin onun bu teorisine destek
verecek kan�tlar sundu�una inan�yor. Tarihi maya medeniyetine dair kan�tlar
arayan bilim adamlar� yak�nlardaki bir g�lde �alkant�lara yol a�an bir depreme
tan�k oldular. Sismik �ok yerel efsanelerde s�z� edilen y�lanlara yak�n
benzerlikler g�steren bir dalga olu�umu meydana getirir. Licardi
Loch Ness�deki canavar
g�rme olaylar�na benzer sismik aktivitelerinin yol a�m�� olabilece�ini d���n�yor.
Loch Ness 400 milyon �nce
�sko�ya�y� meydana getiren k�talar�n �arp��mas�yla olu�an b�y�k len hatt�n�n tam �zerinde bulunuyor. Fakat suda bir
�alkant�ya yol a�t��� kay�tlara ge�en tek deprem 200 seneden fazla zaman �nce Loch Ness�de b�y�k bir depremle
sars�ld���nda oldu. O depremin merkezi 1000 milden fazla uzakl�ktaki Lizbon
Portekiz�deydi. Raporlar yakla��k bir metre boyundaki bir dalgan�n Loch �zerinde hareket etti�ini belirtiyor. �ngiliz Jeolojik
Tetkik Enstit�s�n�n ba� sismologu Login Mas�n bu teoriye ��pheyle yakla��yor.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1-Loch Ness canavar�n�n g��lenmesine yard�mc� olan canl�lar
hangileridir.
2-Loch Ness G�l� canavar� efsane mi? Ger�ek mi? Uzmanlar bu konuda
ne diyor.
3-Su alt�nda olu�an se�lerin k�t�klerin gizemli, iri, h�rg��l� yarat�klar gibi
g�r�nmesine neden olan nedir.
4-Loch Ness �zerinde canavar g�rme olaylar�n�n �o�unun do�al feromenler olabilece�i nas�l kan�tland�.
5-�ngiliz Jeolojik Tetkik
Enstit�s�n�n ba� sismologu Loch Ness
efsanesi teorisine nas�l yakla��yor.
6-Loch Ness ara�t�rmac�s� Adrian Shine Loch�taki g�z yan�lma
fakt�r�n�n ne oldu�unu savunuyor.
7-Psikolog ve yan�lsama uzman�
Helen Ross bu efsaneyi nas�l tan�mlam��t�r.
8-Loch Ness canavar�n� nas�l efsanele�ti.
������������������������������������������������������������������������
T�lay
KORKMAZ E��T�M B�YOLOJ� 5. SINIF