MAYALARDA G�NE�E �NSAN
KURBAN ETME VE �SPANYOL VAH�ET�
F�LM�N �ZET�
�
���Piskopos Landa kendi
g�r���ne g�re �eytan� �ld�rd���n� san�yordu. Landa�n�n ge�mi�i silmelerine ra�men mucize eseri d�rt el yazmas� kitap kurtulmu�tu.
Ara�t�rmac�lar, bu kitaplar sayesinde karma��k matematik� sistemini ��zebilmi�lerdi. Mayalar
gece g�ky�z�n�n hareketini binlerce y�l ge�mi�e ve binlerce y�l gelece�e kadar
hesaplayabiliyorlard�. Mayalara g�re d�nyan�n �u andaki yarat�m d�ng�s� 23
Aral�k 2012 y�l�nda sona erecekti.� G�n�m�zde onlar�n varis�ilerinin �o�u korkuyla o g�n� beklemektedir.
Maya �lkesi, M.� 1000 y�l�nda kurulmu� olmal�yd�.� 3000 y�ld�r ya��yorlar.
����� Mayalar topra�a
�ok derinden ba�l�yd�lar. Y�zy�llar sonra baz�lar� hala baz� inan��lar devam
etmektedir.� Maya Mitolojisine g�re;
tanr�lar insan� m�s�r� ve kan� kar��t�rarak yaratm��t�. Kan Maya hayat�n�n
havan�, m�s�r ise devam kayna�� haline gelmi�tir. G�n�m�zde de m�s�r Mayalar�n
en �nemli besin kayna��d�r. Ayn� zamanda m�s�ra geleneksel sayg� g�sterirler. ��ift�i olan Mayalar, g�ne�e, r�zgara, ya�mura taparlard�. Onlara g�re kan, tanr�n�n
kendisinden gelirdi ve insanlar�n kan�nda bir hediye olarak akard�. Kan� t�pk�
tanr�lara kan borcunu �der gibi geri veriyorlard�.� Bunu da insan kan� vererek yap�yorlard�.� Kan Maya halk�n�n vazge�ilmez bir par�as�
haline gelmi�tir. Bu bir t�reni tamamlayacak �ekilde bir maddeydi. T�renler bu
sayede kutsal ve ger�ek hale geliyordu. Kan ayr�ca kraliyet g�c�n� elinde
tutmak i�in �denen bir bedeldi. Bu bedeli �demekle g�revli ki�i ise;
Krald�.� �zel durumlarda Kral�n penisinin
�st derisini yar�p buradan akan kanlar� ka��t par�as�n�n �zerine ak�tmas� gerekiyordu.� Daha sonra bu ka��t par�alar� yak�l�yordu.
��kan duman�n tanr�lar� uyand�rd���na inan�l�yordu. B�ylece kral onlarla temas
kurabiliyordu.�
������� Ge�mi�lerinden
y�zy�llard�r y�z y�llard�r ayr� kalan Mayalar, 3000 Y�ll�k ge�mi�ine sahip
��kmak istiyor. �o�u antik dillerini konu�mak istiyor. Mayalar�n ya�am�
dramatik bir �ekilde de�i�mi� olabilir. Ama bunlar tarihleri antik �a�lara
dayanan insanlar� Bir zamanlar bu topraklarda geli�en uygarl���n sesleri
yank�land�. Bir �ey onlar� bir zamanlar muhte�em yerleri olan orman i�indeki
�ehirlerinden uzakla�t�rd� ve tarihlerine sahip ��kmalar�na engel oldu. Hi�bir
�ey sonsuza kadar var olamaz, her sava�� kazanm�� Uygarl�k gelip ge�icidir.
Mayalar hakk�nda en çok bilinen �ey, insan kurban etme
törenleridir. Bölgeye gelen �spanyollar, Mayalar�n bu geleneklerini görünce,
deh�ete kap�lm��lar ve buna bir anlam verememi�lerdir. Mayalara göre, Tanr� her
daim sinirlidir ve gazab�n� hiçbir zaman geciktirmez. �nsanlara ac� çektirmek
ve onlar� cezaland�rmak için çok büyük bir iste�e sahiptir. Ayr�ca güne� de her
gün do�mas� için kendisine kurban verilmesini istemektedir. Bu sebeplerden
dolay� Mayalar, kendilerini her gün Tanr�'ya ve güne�e kurban vermek zorunda
hissetmi�lerdir. Bunu da hiçbir zaman aksatmadan yapm��lard�r.
Mayalar, sava� s�ras�nda dü�manlar�n� öldürmeyip, esir
almaya çok büyük özen gösteriyorlard�. Bunun sebebi ise, yukar�da bahsetti�imiz
insan kurban etme ayinlerine her gün insan kar��laman�n, nüfusu uzun vadede
büyük zarara u�ratacak bir uygulama olmas� idi. Mayalar da, sava�lar� bu
zarardan kaç�nmak için yap�yorlard�. Sava�larda dü�man sava�ç�lar�n� öldürmek
yerine onlar� esir al�yorlar ve ileride yapacaklar� törenler için, bir nevi
stokluyorlard�.
Mayalar�n yapt�klar� tüm sava�lar� bu amaca indirgemek
belki yanl�� olur, ama sava�lar�n amaçlar�ndan birisinin bu oldu�u bir gerçek.
Mayalar�n esirleri tanr�ya kurban etmek için de�i�ik
yöntemleri vard�. En çok bilinen yöntem, �üphesiz tap�na��n basamaklar�nda
kurban�n kalbinin sökülmesi ile gerçekle�tirilen tören biçimiydi. Ama kurban
törenleri ço�u zaman daha da korkunç olurdu. Örne�in, "kana bulama
töreni" gibi. Bu törende kurban bir platform üzerine iple ba�lan�r, eline
ise kendisini savunmas� için bir topuz veya m�zrak verilirdi. Kurbana öldürücü
yaralar vermemeye özen gösterirlerdi. Çünkü bu törenin amac�, kurban�n vücuduna
ald��� yüzlerce b�çak darbesi sonucu kan kayb�ndan ölmesiydi. Kurban da
kendisini ümitsizce savunurdu. Tabii ki, en sonunda vücudunda hal kalmay�p
çöker ve bir kaç darbeden sonra can verirdi.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin
Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1-Maylar neye taparlard�?
2-�spanyollr�n Mayalar’la olan il�kisi nedir?
3- Mayalar kurban törenlerinde kurban� kimlerden
seçerdi?
4-Maya krallar�n�n mezarlar�…
5-Mayalr�n tarihlerine nas�l yorum yap�ld�?
6-Mayalar�n yok olu�u nas�l gerçekle�ti?
7-Mayalar esirleri tanr�ya nas�l kurban ederlerdi?
8-Mayalar dan önce ya�ayan
topluluklar…
9-M�s�r�n maylar için önmei nedir?
10-Mayalar da ilk zamanlarda Maya krallar� cinsel
organlar�ndan neden kan ak�t�rlard�?
Hasan ÇAP�K
(TEZS�Z YÜKSEK L�SANS)