�Wah�i
Afrika canavarlar adas� da denilmektedir. Madagaskar kabaca teksas
b�y�kl���ndedir. D�nyan�n en b�y�k 4. adas�d�r. 160 milyon y�l �nce tektonik
hareketlerden dolay� Afrika k�tas�ndan ayr�l�r. Bu ada da gece s�cakl�k s�f�r�n
alt�na iner. D�nyadaki hi�bir yere benzemez. 250 binden fazla t�rden hayvanlara
ev sahipli�i yapar. Ve bunlar�n %70� i gezegenin ba�ka hi�bir yerinde bulunmaz.
D�nyadaki bukalemun t�rlerinin yar�s� burada ya��yor. Adadaki a�a�lar�n ve
bitkilerin %80 �ni kesinlikle e�siz. Hepsi de adan�n s�ra d��� ko�ullar�n uyum
sa�lam�� vaziyete. Buradaki kurba�alar�n�
%99�u bu adan�n ya�murlar�na �zg�. Do�adaki bukalemun t�rlerinin yar�s�ndan
fazlas� bu ormanlarda ve kayal�klarda bulunur.
�Buradaki a�a�
kurba�alar� d�nyan�n ba�ka yerinde bulunmuyor. Kar�nca yedikleri i�in derileri
zehirli hale geliyor. G�ney Amerika�n�n zehirli kurba�alar�na benziyor. Yaprak
kuyruklu keko: Bu hayvan kamuflaj �ekline girerek b�t�n a�a�lar�n rengini
alabilme yetene�ine sahiptir. Yani rengini de�i�tirerek her a�aca uyum
sa�layabilir ve v�cudu bir a�c�n �zerinde kaybolacak �ekilde yass�la�m��t�r.� A�a� �zerinde nerde ise g�r�nmez haldedir.
D�nyan�n en b�y�k hamam b�ce�i bu adada bulunmaktad�r yedi(7) cm uzunlu�undaki
hamam b�ce�i karn�nda hava p�sk�rten tek b�cek t�r�d�r. Bu �ekilde (karn�nda
hava p�sk�rterek) y�rt�c� hayvanlardan korunuyor. Bu adaya �zg� ve enteresan
�zeliklere sahip binlerce hayvan bulunmaktad�r. Poliyos koenubita �r�mce�i a��n�
kullanarak �al�lara deniz kabuklar� ile s�sler ve a��rl���n� 20 kat� olan bu
kabuklar� �al�lara asar. Bu kabuklar�n i�ine yuvalar�n� yapar. �rne�in z�rafa
b�ce�i ve lemurlar bunlar sadece birka� tanesi.
Madagaskar�n bir k��esin �yle bir b�lge var ki bilim
adamlar� buran�n bir orman m� yoksa ��l m� olarak adland�racaklar�n�
bilmiyorlar. Bu y�zden dikenli orman diyorlar. Buda b�y�yen a�a�lar s�ra d���;
kimileri uzun az dall�, kimileri de uzun ve sivri dikenlidirler. Di�erleri ise
k�sa ve pek �ok dallar� vard�r. �i�mi� g�vdeleri bu kurak ortamda su depoluyor.
Bahubalar ise en garibi, d�nyan�n sekiz t�rden 6�s� burada bulunuyor ve bu
a�ac�n burada evrimle�ti�i d���n�l�yor bahubalar ba� a�a�� b�y�yor gibi g�r�n�yor
saki dev p�r�zs�z g�vdeleri �st�nde a�a� k�kleri var. Bunlar gezegende ya�ayan
en ya�l� ve en garip canl�larad�r ya�am s�releri de boyutlar� kadar g�rkemli
�o�u 500 seneden uzun s�r�yor ve t�rl� meyveleri sayesinde bu kurak ve zorlu
�evreye �ok iyi uyum sa�lam��. Her bir a�a� kurak mevsimi atlatmak i�in
yakla��k 300 litre su depolayabiliyor.�
����������� Madagaskar
s�r�ngenler i�in kusursuz bir �reme b�lgesidir. D�nyadaki 150 bin t�r burada ya��yor.
Ger�ekten garip ve ola�an �st� bir yer. Burada ya�ayan bukalemun t�r� g�zlerini
ayr� ayr� hareket ederek farl� noktalara odaklayabilir b�ylece ayn� anda iki
farl� objeye bakabilir ve g�zleri 360 derecelik bir bak�� a��s�na sahiptir bu
bukalemun t�r� av�n� g�rd���nde her iki g�z�n� de ona �evirir ve beyni ile
kesin hesaplamalar yapar. Dili av�na saniyenin 30/1000�na ula��r bu �l�mc�l
silah v�cudunun iki kat� uzunlu�una ula�abilir.�
�ndirinin sesi 1km den duyulabilir ya�amlar�n� b�y�k bir
k�sm� a�a� tepelerine ge�irirler. Bir a�a�tan di�erine 10metre mesafeden
atlayabilir.�ndriler bir �m�r boyu beraber kal�rlar
sadece e�leri �l�rlerse ayr�l�rlar binlerce y�l�k evrimle�erek kuyru�unu
kaybeden tek lemur t�r�d�r bu adada ya�ayan malagasiler iki karde�in ya�ad���na
inan�r Karde�lerden bir tanesi a��k alanda tar�m yapmay� tercih eder di�er ise ormanda
kal�r efsaneye g�re ormanda ya�ayan karde� indriye d�n���r s�ylenenlere g�re indri karde�i onu terk etti�i i�in �zg�nd�r bu nedenle
melenkolik �ark�s�n� s�yler.� Burada
ya�ayan yerlilere g�re bu hayvan� �ld�rmek yasakt�r. Madagaskar d�nyan�n en
zengin ekolojik hazinelerinden biridir. Ger�ekten s�ra d��� ve ola�an bir
yerdir.
�����������
����������� A�a��daki
sorular�n cevaplar� filmin ayr�nt�lar�nda vard�r.
1) Bahuba a�a�lar� di�er a�a�lardan farklar� nelerdir?
2) Bu ada da ya�ayan en ya�l� a�a� hangisidir?
3) Bu ada ne zaman ve nas�l olu�tu?
4) Madagaskar�a �zg� ve s�ra d��� �zeliklere sahip hayvanlar
hangileridir?
5) Bahuba a�a�lar� ne kadar kurakl��a dayanabilir ve ne kadar
su depolayabilir?
6) Bilim adamlar�n�n karars�z kald�klar� ve isim vermekten
zorland�klar� b�lge nas�l bir yerdir?
7) Bu b�lge de hangi t�r a�a�lar yeti�ir?
8) Bu a�a�lar bu ��l ortam�na nas�l uyum sa�lad�?
9) Bu adaya �zg� ka� t�r hayvan ve bitki bulunur?
10) �ndrinin melenkolik �ark�s�n s�ylemenin nedeni nedir?
11) �ndrinin insanlara benzeyen y�nleri nelerdir?
12) Karn�nda hava p�sk�rten hayvan hangisi ve ka� cm
uzunlu�undad�r?
13) Bilim adamlar� s�n�flamakta g��l�k �ekti�i hayvan�n
�zelikleri nelerdir?
14) Poliyos koenubita �r�mce�i yuvas�n� nereye ve nas�l yapar?
15) Buraya gelen insanlar 6000km�lik deniz yolunu nas�l
a�t�lar?
16) Bu sing denen kayal�klarda hangi hayvan t�rleri ya�ar?
AHMET G�LTEK�N
E��T�M FAK�LTES� FEN B�LG�S� ��RETMENL��� 4.SINIF