A dan Z ye Bak�r�n
Tarihi ve Kullan�m Alanlar�ndaki De�eri ve ��leni�i �45 dk
����������� Bak�r elektrik su
ve s�cakl��� iletir. Ta� devrinin bitimi ve bilgi �a��n�n ba�lang�c�na neden olmu�tur.
B�y�k gemilerin ana maddesini olu�turmaktad�r. Ayr�ca paslanmay� �nler. Tuzlu
suyun a��nd�rma g�c�ne dayan�kl�d�r. Suyla temas eder etmez �zerinde oksit
tabakas� olu�ur. Ticaret ve sava� gemilerinde kullan�l�r. Tersane �al��anlar�
pompalar, borular, g�vertelerdeki tuzlu su ar�tma sistemlerinde bak�r-nikel
ala��m� kullan�rlar. Bu ala��m�n %70�i bak�r %30�u nikeldir. Nikel bak�r�
sa�lamla�t�r�r ve paslanma direncini art�r�r. Bak�r sert metallerle de
kar��t�r�larak gemilerin en b�y�k ve en g��l� par�alar� olan pervanelerde
kullan�l�rlar. Bir pervane ortalama 7m geni�li�inde ve 40 ton a��rl���ndad�r.
����������� Bak�r
anti bakteriyeldir ve �zerinde mikroorganizmlar bar�namaz. Demir ihtiva etmez ve �ok �abuk tutu�abilir. Telefonda, bilgisayarda
ve v�cudumuzda da bak�r vard�r. Rengini ve �eklini de�i�tirebilir. Kolay �ekil
al�r. Eski m�s�rl�lar kazara bak�r�n i�ine kalay kar��t�rd�klar�nda bronzu buldular.Bronzun ke�fi insanl���n d�n�m noktas�d�r. Bak�r
yumu�akt� fakat bronz sertti.
����������� Bak�r�n
rafine edilmesi i�lemi de uzun ve detayl� bir i�tir. Rafine edilen bak�r %99,6 saft�r.Fakat elektrik tesisatlar� i�in yeterli safl�kta
de�ildi. Bu y�zden bak�r baz� i�lemlerden ge�erek i�indeki saf olmayan her�ey ayr��t�. Sonu�ya safl�k
%99,99 a kadara ��kar�ld�. Safla�t�rma ve rafineri i�lemi 365 g�n 24 saat
kesintisiz devam eder. 1 ton cevherden 3 kg bak�r ��kar. Bak�r %100 geri
d�n��ebilen bir metaldir.
����������� Bak�r
borular� ilk olarak M�s�rl�lar yapm�� ve kullanm��lard�r. Dev �anlarda ve milli
ikonlarda da bak�r kullan�l�r. �irketler 1842 y�l�ndan beri �an yap�yorlar.
Y�lda 250 b�y�k �an yap�l�yor. �zg�rl�k heykeli bak�rdan yap�lm��t�r fakat
i�inde ayakta durmas�n� sa�layanbir demir armat�r
vard�r. Bak�r�n �zel ye�il rengi olan patineye d�n��mesi i�in 10 y�l ya da daha fazla s�re ge�mesi gerekir.
����������� Elektronik
cihazlar�n hemen hepsinde bak�r mevcuttur. �nceden entegre devrelerde al�minyum kullan�l�rd� fakat sonralar� bak�ra bir d�n�� vard�r.
�������������� Elektri�i, suyu ve s�cakl��� iletiyor. Bedenimizi onsuz hayatta kalam�yor.
M�zi�i onumla duyuyoruz. G�zlerimiz onunla g�r�yor. Sayesinde ta� devri bitti
ve bilgi �a��na gelindi. Bu �ok y�nl� k�rm�z� metal teknolojimizin vazge�ilmez
bir par�as�d�r. Bak�r metalinin gemi yap�m�nda da �nemi b�y�kt�r. Elektrikle
�al��an gemilerde kablolar bak�rla kapl�d�r. Bu kablolar ate�leme sisteminde
kullan�l�yor. Geminin alt�ndaki boyada da bak�r kullan�l�yor. Denizden
kirlenmemesi i�in.� Geminin i�indeki
deniz suyu sistemleri i�in, borularda bak�r ala��m� ile kaplan�yor. Bu
sistemlerin paslanmas�n� �nl�yor. Bak�r, pervanedeki ala��mda da kullan�l�yor.
B�ylece kullanma �mr� uzuyor. Geminin denizle temas eden b�lgelerinde de tercih
edilen bir metaldir.� ��nk� tuzlu suyun
a��nd�rma g�c�ne dayan�kl�d�r. Bak�r su ile temas eder etmez �st�nde oksit
tabakas� olu�ur. Deniz suyu ar�tma sistemleri de bak�r-nikel ala��m�ndan
yap�l�yor. ��nk� paslanmaya dayan�kl�d�r. Bu ala��m�n % 70�i bak�r, % 30�u da
nikelden olu�ur. Nikel bak�r� sa�lamla�t�r�r. Direnme g�c�n� artt�r�r.
G�n�m�zde her yerde bak�r mevcuttur. Telefonumuzda, bilgisayar�m�zda hatta
v�cudunuzda bile bak�r vard�r. Elektrikli motor ve� borularda kullan�l�r.
����������� Bak�r insano�lunun on bin ( 10.000 ) y�l �nce ke�fetti�i ilk metallerden
biridir. �lkel insanlar ortada dola��rken metal bir par�a g�rm��ler ve �ok
kolay �ekil ald���n� fark etmi�lerdir. G�n�m�ze kadar bu metal de�erini
s�rd�rm��t�r. Bak�r %100 d�n��en metallerden biridir. Geri d�n���len bak�r
elektrik kablolar� d���nda her yerde kullan�labilir. ��nk� geri d�n���m� saf
olarak elde edilmiyor.�
Bak�r suyla temas
eder etmez üzerinde koruyucu bir oksit tabakas� olu�turuyor. Elektri�i ve
s�cakl��� iletiyor.Bedenimiz onsuz ayakta kalam�yor.
Gözlerimiz onunla görüyor.
Büyük gemilerin yap�m� için bak�r
gereklidir. Birle�ik kuvvetler donanmas�n�n en büyük ve en yeni gemisi olan
USNS LEW�S AND CLARK’�n yap�m�nda bak�r
kullan�lm��t�r. Elektrikle çal��an bu gemiler için çok büyük miktar kablo
gereklidir. Bu gemilerde kullan�lan bak�r kablolar�n uzunlu�u yakla��k
Bak�r dünyam�z� bugün ki geli�mi� endüstri
düzeyine getiren en temel unsurlardan biridir. Paslanmaya dirençli olu�u,
bakterileri öldürmesi, elektri�i ve �s�y� iletmesi d���nda güzelli�i de vard�r.
Bak�rda bizi çeken �ey rengini ve �eklini de�i�tirebiliyor olmam�zd�r. Bak�r
ayr�ca yumu�akl���yla da kendini çekici k�lar. Bak�r ke�fedilen ilk
metallerdendir. M.Ö 3000 y�l�nda m�s�rl�lar kazayla bak�r�n içine kalay
kar��t�rarak bronzu elde etmi�lerdir.
Bak�r ürünlerinin ço�u madenden ç�kan saf
bak�rla yap�lmaz. Bak�r % 100 geri dönü�ebilen metallerdendir.Yeniden de�erlendirilen bak�r elektrik kablolar�
hariç her yerde kullan�l�r. De�erlendirilen bak�r�n en çok kullan�ld��� yer
tesisat sektörüdür. Çünkü a��nmaya do�al olarak dayan�kl�d�r. Bak�r borular�n
ilk örneklerini üretenler m�s�rl�lard�r. Bak�r�n baz� patojenleri öldürdü�ü de
bilinmektedir. Bak�rdaki atomlar özel bir kristal yap� içerisinde bulunur. O
yüzden bak�r� kullan�rken bir yandan �s�tmak bir yandan çal��mak gerekir.
Bak�ra özgü ye�il renge “patine” denir. Bak�r, on y�l veya daha uzun bir sürede
bu rengi al�r. Bak�rc�lar amonyum sülfat uygulayarak patine sürecini
h�zland�rabiliyor. Bak�r�n nötr atomunda 29 elektron
vard�r. Elektri�i çok iyi iletir. Çünkü bak�r atomunun d�� k�sm�ndaki atomlar
çabucak da��l�r. Sadece gümü� elektri�i bak�rdan daha iyi iletir fakat bak�r
ucuz oldu�u için daha çok tercih edilir.
Günümüzde 400 den fazla bak�r ala��m�
kullan�l�yor. Bak�r�n yap�lan her i�te vazgeçilmez bir arac� metal olarak
kullan�laca�� kesindir. �u anda bilinen özellikleri gelecekte yeni
teknolojilerin kullan�lmas�nda öncü olacak. Bak�r� da mucizelerin aras�na
katmal�y�z.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1-) Birle�ik kuvvetler
donanmas�n�n en büyük ve en yeni gemisinin ad� nedir?
2-) Gemilerde kullan�lan bak�r
tellerin uzunlu�u kaç km dir?
3-) Pervane ala��mlar�nda bak�r
kullan�lmas�n�n sebebi nedir?
4-) Deniz suyu ar�tma
sisteminde nas�l bir ala��m kullan�l�r?
5-) Bak�r hangi özelli�iyle
gemiyi küçük tehlikeli canl�lara kar�� korur?
6-) Bak�rda insanlar� çeken
hangi özelli�idir?
7-) Bronzu ne zaman kimler
bulmu�tur?
8-) Yeniden de�erlendirilen
bak�r nerede kullan�lmaz?
9-) Bak�r borular ilk kimler
taraf�ndan üretilmi�tir?
10-) Bak�ra özgü ye�il renge ne
denir?
11-) Patine sürecini
h�zland�rmak için bak�rc�lar ne kullan�r?
12-)Günümüzde ne kadar bak�r
ala��m� kullan�lmaktad�r?
Nagihan KILIÇ E��T�M B�YOLOJ� 3. SINIF
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1-�Bak�r�n kullan�m alanlar� nelerdir?
2-�Bak�r nas�l paslanmay� �nler?
3-�Nikelin bak�ra olan faydas� nedir?
4-�Pervane sa�laml��� neden �nemlidir?
5-�Bak�r neden �abuk tutu�abilir?
6-�Bak�r ile bronzun en �nemli fark� nedir?
7-�Bak�r� safla�t�rma basamaklar� nelerdir?
8-�Bak�r� patine rengine ne kadar s�rede ula��r?
9-�Bak�r�n canl�lar�n hayat�ndaki �nemi nedir?
10-�Bak�r�n kullan�m alanlar� nerelerdir?
11-�Bak�r�n geri d�n���m� m�mk�n m�d�r?
������������������������������������������������������������������������������������� 07010002032 Muhammed ONUR YILDIRIM
������������������������� ���������������������������������� ���������������� � E��T�M B�YOLOJ� 3.SINIF