Atlas ve Cern�de Kurulan Atom Alt� Par�ac�klar� �arp��t�rma Sonucu Neler Bekleniyor Sistemde �al��an Fizik�ilerin G�r��leri Sistemin �al��ama �ekli 45 dk

 

������ Bu filmde 15 yada 20 y�l boyunca hayat�n� evrenin nas�l olu�tu�una adayan bilim adamlar�n�n ve onlar sayesin de kurulan CERN (bilimsel ara�t�rmalar merkezi)�nin yap�lan �al��malar� anlat�l�yor.

������ Fransa ve �svi�re aras�nda Avrupa N�kleer Ara�t�rmalar Kurumunun b�nyesinde b�y�k patlamay� taklit edebilecek, d�rt b�y�k dedekt�r ve de d�nyan�n en iyi bilim adamlar�

Bir araya gelerek patlamay� nas�l taklit edebileceklerini anlat�yorlar.

������ Bu filmde BHC yani b�y�k hadron �arp��t�r�c�n�n nas�l �al��t��� anlat�lm��. Teorik olarak dedekt�rler m�knat�slar ve 27 km�lik bir mesafe sayesinde protonlar h�zland�r�l�p �arp��t�r�lacaklar. Bu deneyin as�l amac�: her �ey var olmadan �nce yani; insan yokken gezegenler yokken her �ey �ok s�cakken neler oldu�unu ortaya ��karmak. Ayr�ca maddenin neden olu�tu�u, nas�l olu�tu�u ve nelerden olu�tu�unu ke�fetmek i�in deney haz�rland�.������ BHC yeri alt�nda ��nk� hem d�nya d���nda gelen ���nlar hem de kendisinin yayaca�� radyasyondan dolay� yeralt�nda kuruldu.

������ Bilim adamlar�n tahmini b�y�k patlamadan sonra her �eyin aniden so�udu�u ve so�uyan par�ac�klar�n bir araya gelerek birle�ip yeni evreni ve i�inde ki her �eyi olu�turdu�u y�n�nde.

������ Filimdeki deney ���k h�z�nda par�ac�klar�n birbirine �arp��t�r�p b�y�k bir enerji elde edip, evreni ba�ta olu�turan enerjiyi yakalamaya �al���yorlar. Bu �arp��ma i�in d�rt dedekt�r haz�rlan�yor. Par�ac�klar�n do�rultular�n� sabit tutmak i�in m�knat�slar kullan�l�yor ve tabi par�ac�klar�n h�zlanabilmesi i�in 27 km�lik bir mesafe haz�rlanm��.

������ Atlas d�rt b�y�k dedekt�rden en b�y���, dev bir dijital foto�raf makinesi gibi y�ksek ��z�n�rl�kte foto�raf �ekecek ve bilim adamlar� bu foto�raflar� kullanarak bir sonuca varacaklar. Bu dedekt�rlerin yap�m�nda �ok miktarda malzeme kullan�lm�� tabi� ki bu malzemeleri bir birine ba�lamak i�in y�zlerce kablo kullan�lm��. Bu kablolar kar��mas�n ya da her hangi bir hatada hemen bulunsun diye numara verilmi�.

������ Bu filmde bilim adamlar� Democritous, Galileo, Ruthertfort, Newton ve Einstein den bahsetmektedirler. Onlara olan bor�lar�m�z� anlat�rlar. Democritous sayesinde atomdan haberdar oldular. Galileo sayesinde teleskopu kullan�yorlar. Ruthertfort sayesinde atomun bir �ekirde�inin oldu�unu ��rendiler. Newton sayesinde yer�ekimini ve k�tleyi kavrad�lar. Ve Einstein onun sayesinde her �eyi ba�ka anlad�lar meraklar� artt� ke�if g��leri artt�, g�receli�i kavrad�lar ve enerji d�n���m�n� anlad�lar ve halen baz� �eyleri anlamam��lar� �imdi onlar� anlamaya �al���yorlar. Cern de yap�lan �al��malar�n d�nyaya bir�ok faydas� var: tv, telefon�.. ama en �nemlisi belki o zaman fark�nda de�illerdi ama interneti bulmalar� t�m d�nyada b�y�k bir fayda sa�lad�.

������� Filmdeki deney bilim adamlar� i�in meraklar� giderme arac� olacak. Evrende ka� boyut var? Ve onlar hem sonu hem de ba�� merak ettikleri i�in bu deneyi yapmak istiyorlar.

������ Bu film d�nyadaki fizik�ilerin evrenin olu�umu noktas�nda merak ettiklerine cevap bulmalar� i�in haz�rlanm�� bir deneyden bahsetmektedir.

 

A�A�IDAK� SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR.

  1. Evrenin olu�umu taklit edilebilinir mi?
  2. S�cakl���n enerji ile ili�kisi nedir?
  3. Bir proton bir saniyede 27 km�yi ka� defa dola��r?
  4. Bir g�z k�rpma ka� mikro saniyede ger�ekle�ir?
  5. Democritous neler bor�luyuz?
  6. Karanl�k madde nedir? Kara delikten ne fark� var?
  7. Par�ac�k fizi�i ne zaman ba�lad�?
  8. Bir kum tanesin de ka� tane molek�l vard�r? Bir molek�lde ka� par�ac�k bulunur?
  9. Evrende ka� boyut vard�r?
  10. Deney sonucu elde edilecek muhtemel bilgileri incelemek i�in ka� i�lemci kullan�l�yor?
  11. �nternet nas�l icat edildi?
  12. Bir elektron g�zle g�r�l�rm�?
  13. G�recilik kuram� nedir?
  14. BHC yeni tarzda atom bombas� m� yap�yor?
  15. BHC neden t�nelde yap�ld�?
  16. S�per iletkenlik neden so�ukta artar?
  17. D�nyan�n evrende bir ikizi olabilirmi?
    Salih G�LEN Biyoloji E�itimi Y�ksek Lisans ��rencisi 2009  (Fen Bilgisi ��retmeni)