Yamyamlııın
Bilimsel açıklaması
60 yıllarda Koreliler işin ceset domuz etinin kasaptan
kesildiii gibi kesilip yeniyordu. Onlar işin lezzet sevgisinin bir parçasıdır.
Korede her
yıl 200 insan gizemli bir hastalıktan öldü. Titremek anlamına gelen kuru deniyordu. kurbanları üzerinde tahripkar
etki bırakıyor. ilk septumlar kontrol edilmez,
titremelere insan organlarının tahribi bedensel ve konuşma gibi özelliklerini
kaybediyordu. başlangıç septumları ölümcül noktaya
kadar olan sır 9 aydı. Lindir Blask
ve araştırma arkadaşları kuru hastalığını hayvanlıkla iliıkilendiren ilk
insandı. hastalııa uğrayan ve yamyamlık uygulaması yapılan insanlar aynıydı.
Ama herkes yamyam değildi. Erkekler insan eti yemiyordu. kadın ve her iki kadın
ve çocuklar işin ölümcül bir gelenekti ve onlar hasta eden yamyamlık davranışı değildi.
onları hasta eden hastalık mikroplu inan eti yiyen Koreliler hastalığı
midelerine indirip hastalııa yakalanıyorlardı. Kuru uzun bir kuluçkan dönemi
vardı. 45 yıldın insan eti yemeyen Korelilerde kuru hastalığı görülüyordu. Uzun
yıllar boyunca ona yavaş virüs denildi. bulaşıcı virüsin doğası hakkın biyoloji
ve nöroloji dalındaki insanların araştırmalar sonucu ne bir virüs ne de bakteri
olduğu ortaya çıkarıldı.
1980 yıllarında kuru ile deli dana hastalığı arasında
ilişki kuruldu. çifçiler, beyin yeteneklerini
kaybettiren, titreyen ve korkunç olumlu sonuçlanan koyun ve ineklerinin
olduğunu girdiler. Kimse hangi hastalık olduğunu bilmiyordu. Septumlar kuruya benziyordu. Titremeler, kontrol edilemez
organlar, akli karmaşa bu benzerlikler aynı bulaşıcılık anlamına da geliyor.
hayvanların bilmeden hastalık bir koyun eti yemelerinden dolayı bu hastalııa
yakalanıyorlardı. 1986 yılında ıngiltereıdeki sürü sanayide bu hastalık
görüldü. insanlar işin bir tehlike yaratmadııı düşünülüyordu. Ancak bu durum
ilk insan kurbanını 1995 yılında verdiğinde durum değişti. hastalık şişedi olarak da adlandırılıyordu. kurbanın beynine
saldıran onu elek haline getiren yavaş ve karmaşık bir virüsti. insan ve
hayvandaki hastalığı anlamak işin küçük ve katil virüs tespit etmek gerekir.
yapılan incelemelerde playon olarak bilinen üğrümii
bir proteindi. yendiii zaman playonllar mideye iner
oradan beyine doğru hareket eder. Bu playonlar belli
bir proteinle etkileşime girerek onların da playonlara
dınıımesine neden olur. sağlıklı hücreler katil proteinlerin işgaline uırayarak
beyinde singer gibi delikler, ince delik sonra da ölüme neden olur. ıngiltere Papuı Weir Guineaının
korellerine, bakarak, hastalığı daha iyi anlamaya
çalıştılar. Ziyafete katılan herkesin neden neden
kuru olmadığı ilginçti. Bu insanların kuruya karşı koruyucu bir gene sahipti.
Evrim geçiren bu gen ıngilizlerin bir dönem yamyam olduğunu ortaya koyuyordu.
sonuçta ıngilizler 2000 insanın kromozomlarını inceledi kuruya karşı aynı
genetik dirence sahip olduğunu girdi.
yamyamlık kültürler arası ortak bir şey ise daha fazla
kanıt olması gerekir. bazı bilim adamları yamyamlııın dünyanın her yerinde olması
nedeniyle insan davranışlarından kaynaklandığını düşünüyor. En güçlü kanıtlar
bazıları fransaıda ortaya çıktı. marsilyanın
kuzeyinde Movlo Guery
maıaralarında 120 bin yıl öncesine ait izlere rastladı. Ablan, Defluer buradaki kazıların da Mean
dertallere ati iki kalıntı buldu. Bir el kemiii ve
kol kemiıinin küçük bir parçasıdır. Defluer ve ekibi
10 yıldır mağarayı kazıyorlardı ve 70 insan kemiıine ait parçalar buldular.
Bunun yanında geyik kemiklerine de rastladılar. mağaranın aynı yerlerinde
karıımıılardı. Defluerıe göre çıkık bir grup insan
bahar mevsiminde bu mağaraya geldi, 3 hafta kaldı bu sürede 6 insan, 6 geyik
yediklerini düşünüyordu. 2 yetişkin, 2
genç, 5-6 yaşlarında 2 çocuktu yenmişti. Geyik kemikleri ile mean detallere ati insan
kemiıinde aynı izler vardı. Defluerıde aynı çakma
taşı materyalinden bir dertalden bir geyiii kakma
taşı bııaııyla parçaladı. aynı izler ortaya çıktı. Aletler ilkeldi inanılmaz
derecede etkindi. ıncelediıi kafatasında ince derisinin soyulduıu sonra da
kasıtlı olarak dıvıldııı ve beynin yendiiini orta koyuyordu. Bu çalışmalar
yamyamlııı açıkça ortaya koyuyordu. Bunun nedeni kıtlık olamazdı. çünkü, zengin
bir ekosisteme sahiptiler. alanlarını geyik aslan gibi hayvanlarla
paylaııyorlardı av kısıtlaması yoktu mean dertaller işin. Kemikler üzerinde insan kadar varsını
kesmii ve hiçbir hata yapmamııtı ve ustaca yapmıştı. Bu müşterek bir şey
olduğunu gösterir. Yiyecek bulmaları işin baıvurdukları standart bir yöntemdi.
Bu aynı ekosistem gruplar arası bir rekabet ya da şiddetten kaynaklanmıyordu.
çünkü insanlık tarihinde ililerini ilk cenaze töreni yapanların mean dertaller içinde yaşar.
Yamyamlııın bir sevgi ayini mi ya da bir grubun başka bir grubu öldürmesi ya da
başka bir nedeni olduğu daha da tespit edilmemiı.
amerikaının güney Batısıındaki diğer bir yamyamlık çalışmasında
kemikler üzerindeki izlerin sevgiyle hiçbir ilişkisi yok. 1970 yıllarında Christiy Turner amerikanın güney Batısındaki Anasazi
barışçıl geçmişini inceleyen bilim adamı. Buradaki çalışmalarda birçok kemik
yığınlarına rastladı. bunların incelemesi sonucunda kemik üzerindeki izler, kırıklar
ve yanıkların nedeni yamyamlııa gıtırıyordu. bazı kemiklerin uç kısımlarındaki
kimyasal boyalar inan etinin boyalı kazanlarda kaynatıldııını dııındırıyordu.
yaptığı kemik hesaplamalarında 300öden fazla insan yamyamlııa kurban edilmiş.
Bu incelemelerin sonucu anazasilerin barışçıl
geçmişine ters düşmek. Turne çalışmalarını 1970 yılında yayımladı. güney Amerikada yamyamlııa karşı büyük bir direniıler karşılaştı.
Bunu kabul etmiyorlardı. Anasazilerin torunu olan Poyeblo halkı yamyamlııı kabul etmiyordu. turnerıa göre yamyamlııın açlıkla bir ilişkisi yokut. Ender bir terorizmden
kaynaklandığını düşünüyordu. 900-1300 yıllarında ıekokanya
gelişmiş bir mimarisi vardı. burası elit bir grup tarafından yınetiliyordu.
nüfusun % 5 elit grup, % 55ıi çiftçiydi. Elit grup
çiftçilerin itaat etmesini istiyorud. itaat
etmeyenlere daha fazlasını yiyecez diye tehdit
ediyorlardı. Sonra elit grup arasında çatışmalar çıktı. Bu gruptan bir kısmı
kuzeye ve güneye yıneldiler. Orada kendi iktidarlıklarını kurdu. Anagazide böyle grubun işgallerine uğramıı olabilirler. Bu
nedenle Anasazi yamyamlııın başlangıcı değil kurbanı
olabilirler.
1997 Cowboy havzasında bir ateş
çukurunda koprolide rastladı. Koprolit
kurutulmuı insan dııkısıydı. Koprolit içindeki
maddeler yamyamlııı kanıtlayan bulgular elde edebilirdi. Koproli
ile insan miyoplobin testi uygulandı. Miyoplobin insan kas dokularında bulunan bir proteindi.
Test pozitif olunca yamyamlık kanıtlandı. Anazasiler
kabul etmek zorundaydılar.
Avrupalıların yamyamlıkla birçok hikıyeleri vardı. Bu
hikıyelerde insanların parçalar ayrıldııı tabak ve çanaklarda tabaklarda
yendiiini gösteren resimler vardı. 16 ve 17. yüzyılda insan eti tıbbi olarak
kullanılıyor. Doktorun eczanesinde ilaç olarak paketlenmiı inan parçaları
bulunuyordu. Sonra hastaları bir infaz olduğunda taze sıcakkanı tabaklarına
alıyorlardı. ıvıtılmıı insan mumyaları silerlin
tedavisinde kullanıyordu.
brezilyaının en ucra yeri olan Bolivia sınırına yakın bir yerde yamyamlık uygulamasının
olduğunu düşünüyordu. Wari halkının vatanıydı. birçok
bilim adamı buraya gitti. insan etini yiyen biriyle karıılaımadılar.
aşağıdaki soruların cevapları,filmin ayrıntılarında ve izet içerisin
de vardır.
1)
Kore halkı neden ılıyordu?
2)
Kuru ile yamyamlııın arasındaki ilişki
neye göre kuruldu?
3)
yamyamlık neden kaynaklanır?
4)
yamyamlık izleri nerelerde rastlandı?
5)
yamyamlık nasıl tespit edilebilir?
6)
Kuru nedir?
7)
Kurunun belirtileri nedir?
8)
Katil virüsin işlevi nasıl gerıekleıir?
9)
yamyamlık ortak bir kültür mı?
10) Yamyamlııın
kesin sonuçları nasıl tespit edildi?
11) Neden
herkes kuruya yakalanmamıı?
12) Koprolit
nedir?
13) Koprite
uygulanan deney nasıl yapıldı?
14) Meyan
dartel aleti nedir?
15) kazı
çalışmalarındaki kemikler üzerinde nasıl izler vardı?
Saime KOŞUT Biyoloji öğretmenliii4.
sınıf I 9010002004