Kimilerin güzelliği kişinin bakış açısına
göre değiştiiine inançr. bazı küçük yüzler yalnızca annelerine şirin
gırınebilir. Kendi tırımızden olmayan bazı küçük yaratıkları şirin bulmaya
eğilim gösteririz ve onların hayata atılıı şekilleri daima ilgimizi şeker.
ızleyeceıiniz program hayvan krallııının farklı türündeki yavruların yaşam
mücadelesinin ıykısıdır. bağlarından geçen çeşitli maceralardan
gerçekleştirdiği çeşitli maceralardan gerçekleştirdiği çeşitli keşiflerden
sonra zafere ulaımalarının ve yetişkinliie adım atçılarının çarpıcı ıykısıdır.
Bir çiftlikte günün ilk işıklarıyla beraber
horoz yepyeni bir günü haber verir. Ama her yeni gün nasıl biteceıi asla
bilinmeyen maceralarıda beraberinde getirir. dünyaya gelmeninde çeşitli yolları
vardır. Her yavrunun doğumu kendine özgü sıra dışı bir öyküsi vardır. bazı
yavrular doğarken ebeveynlerinden yardım görmüyor. küçücük ve bağımsız yavrular
hayatta kalmayı tek başlarına başarmak zorunda olduklarını içgüdüsel olarak
biliyor. Yumurtadan çıkan bir kaplumbağa yavrusu annesini asla tanımaz. birkaç
dakika içinde hayat yolculuıunun ortasında buluverir kendini. Ama yumurtadan
çıkmış olmak yalnız kalmak anlamına gelmez. Baba penguen kuluçka döneminde ilk
40 gün annesi ile beraber ıstlenir. Yavrusunun hayatta kalması işin gerekirse
haftalar boyunca aşlııa soğuıa dayanabilir. Ama hiçbir hayvan memeliler kadar
yavrusuyla ilgilenmez. Dev panda yemek aramaya çıkmama pahasına da olsa
günlerce yavrusunu kucaıından indirmez. Yavru panda hayatının ilk 3 yılını
annesine başlı olarak geçirir. Bufalolar doıumundan sonra sürüye ayak uydurmak
işin yalnızca 1 kaç saat zamanı vardır. Memeliler işin doğum zor bir süreçtir.
Ama doğa işi asla şansa bırakmaz. doğum annenin, annelik duygusunu gıılendirir.
Yavrunun kendine has kokusu annenin hafızasına hemen kaydedilir. Emzirmek bu
başı arttırır. üreme döneminde bir bölgede binlerce fok balığı dünyaya
gelmektedir. Ancak doğar doğmaz kendilerini tehlikenin ortasında bulacaktır.
Her kuşaıın işte biri yaşamın ilk aylarında ölüme mahkımdur. Yavru fok balığı
binlercesinin arasında kaybolup gidebilir. Annenin hemen yavrusunu tanıması
gerekiyor. Yavrunun kendine has kokusu ve sesi vardır.
dünyanın başka yerlerinde yavrular
anneleriyle daha uzun süre kaldığı tırlerde yaşıyor. Kuzey irlanda yakınlarında
ki bir kutup ayısı son 5 ayını hiçbir şey yemeden ininde yavrularıyla
geçiriyor. Bu sürede vücut aıırlııının neredeyse yarısını kaybetmiş. Annenin
aşlııa rağmen inden çıktıktan birkaç gün daha beklemesi lazım, yavrular daha
küçük etrafa alışması lazım. Yavrular her şeyi merak ediyor. Anne tekrar
yavrularını içeri koyuyor. dünya tehlikelerle dolu bir yer. doğan yavruların
birçoğu bir yaşına gelmeden iliyor.
güney Florida da yaklaşık yarım ton
ağırlığında olan anne kaplumbağa kendi doğduıu sahile yavrularını
dünyada ki yavruların pek azının yaptığı
yolculuk Afrika fil yavrusunun yaptığı yolculuklar kadar kalabalık olabilir.
savanaıda bir yavru fil annesinin karnında geçirdiği 22 aydan sonra dünyaya
geliyor ve sürüye katılıyor. yaşamının ilk iki yılını annesinin yanından
ayrılmadan geıirmesi gerekiyor. Ancak yetiıtirilmesinde yalnızca annesinin
değil kuzenlerinin, teyzelerinin, kardeılerininde rolü olacak. attığı ilk
titrek adımlarında yetişkinlerin desteğini oluyor. Ve ailesinin bütün üyeleri
gelip ona dokunuyor. insanlar gibi fil yavruları da yaıamlarının ilk birkaç
yılını çevresindekilerin davranışlarını öğrenmekle geçiriyor.
şefkat sürüngenlerin bilinen özelliklerinden
değildir. Ama hayvanlar aleminin en soğuk kanlı hayvanları bizi çaşırta
biliyor. floridaının puslu bataklıklarında yavru Amerika timsahı 60 gün
yumurtada geçiriyor. Kabuıu kırıp dışarı çıkıyor. Anneleri onları tek tek taşıyıp suyun kenarına götürüyor ve yeni yuvalarına
taşıyor. Timsah yuvasında yaşam tehlikelerle doludur. Ama anne timsah 1 yıl
yanlarından ayrılmayıp uzaklaımayacak. Tehlikelerle dolu bu yerde yavrunun
acizliıi hayatta kalmaları işin en büyük kozlarından olabiliyor. bazı hayvanlar
gözlerini aıtıkları gibi yaşama sıkı sıkı sarılır.
şok geçmeden ebeveynlerinden ayrılacakları zamanda gelecektir. Aciz ve
tehlikeye aşık olmaları annenin, annelik duygularını pekiıtiriyor. Nerede
olursa olsun anne demek örnek olmak demektir. çiftlikte domuz yavruları
anneleri ne yaparsa onu yapıyorlar. Yemek bulupta yemek işin dişleri henüz geliımemiıtir.
Kutuplardan ekvatora kadar her yerde annenin beslenme dersleri hayatta kalma
konusunda en değerli ve en iyi bilgilerdir.
Hayvanlar aleminde en yakın akrabalarımız
bize kendimizi hatırlatacak davranışlar sergilemeye devan ediyor. Alet
kullanmak bu davranışlardan yalnızca biri. insanlarda olduğu gibi şempanzelerde
de anne ile yavru arasında güçlü bir baş vardır. şempanzeler arasında her bir
annenin kendine özgü çocuk yetiıtirme anlayışı vardır. Koruma dürtüleri şok iyi
geliıtiıinden yavrularının yanına kimin gelip gelmeyeceıini anneleri seçer.
Yavru şempanzelerden biri ilmek üzere iken annesi onu bilindik yolla ağaca
çıkarıyor. insanlarda olduğu gibi ilmek üzere olan yavrusunu son kez ipiyor.
bazı anneler yavrularını koruyabilmek işin en
tehlikeli dıımanların karşısına bile göze almak zorunda kalabiliyor. Bir kuzey
sumrusu yuvasında oturuyor. yavruları henüz uçmayı bilmiyor. Bir ayı yaklaııyor
yuvasına ve sumru uçup ayının en zayıf yerine vuruyor ve yavrularına
yaklaımasına izin vermiyor ve kazanıyor.
kaliforniyaıda ki bir başka üreme yerinde bir
denizaslanının annesi kuzeni foklar gibi besin bulmak işin gidiyor. Yavru
beklemek ve başının çaresine bakmak zorunda kalıyor. Aciz bir yavru işin
tehlike her zaman yakın bir yerlerdedir. Maalesef bu yavru martinin dikkatini
çekiyor. Ve saldırıya uğruyor. Hayatta ancak annesinin zamanında dönmesi ile
tutunabilir. Ve bir süre sonra annesi dönüyor. Ve o kadar kalabalııın içinde
yavrusunun sesini duymaya çalışıyor. Neyse ki vakit şok geçmeden yavrusunu buluyor
ve hayatta kalıyor. Ve martinin emekleri boşa çıkıyor. çinçin iş kesimlerinde
bir ormanda yavru panda çevresindekileri tanımaya çalışıyor. Emekleme
aşamasında olan bu yavru annesine olan baıımlılııı sizi aldatmasın. Pandaların
doğaları gereği yalnız yaşayan hayvanlardır.
bazı hayvanlar işin en önemli ders birbirleri
ile iyi geıinmeleridir. Babunlar hayatları boyunca gruplar halinde yaşar.
içinde bulundukları grubun kurallarına uymak zorundadırlar. Yavruların
ayrıcalıklı durumu vardır. Kurallardan muaftırlar. En azından bir süre işin her
hareketleri kurallara uygun olmalıdır. Bir dişi aslan kaplumbağayı ısırmaya
çalışıyor. anlaşılan bazı hayvanlar yavrularına bazı sosyal dengelerin ne
olduğunu ııretmiyor. Ve bazı hayvanlarda doğuştan kavgacı oluyor. Ve diğer
tirlere saldırmak işin ufak bir işarete bakıyor. Bir dişi ayı yavrusu ile kız
kardeşi eşek arisı kovanına yaklaııyor. olacakları kestirmek güç değil. Ama pes
etmiyorlar. Korkusuzca hamleleri sonuç veriyor ve yeteneklerini
geliıtiriyorlar.
Hangi hayvanın yavrusu olursa olsun oyun
içgüdüsel bir ihtiyaçtır. Oyun fiziksel becerileri geliştirmek işin önemli bir
etkendir. dayanıklılııı ve tehlike anında nasıl kaıılacaıını anlatıyor.
Yavruluk ilginç ve harika deneyimlerle dolu bir dönem. Bu dönemde atılacak her
hareket yavruyu yetişkinliie hazırlar. Kimilerine göre dünya anne babaların kol
kanat gerdiii, atılan adımların cesaretlendirildiıi her türlü tehlikeden
arındırılmıı sıcacık bir yer, korku verici karşılaşmalar ve sevecenliklerle
dolu içgüdülerle yınlendirilen ama kararlılıkla sürdürülen bir yolculuk. dünya
bütün canlılar işin ilginç tanışmalar, yepyeni keşiflerle dolu, ilginç
olaylarında küçücük yaşlarda yağanmaya başlandııı, çeşitli derslerin alındığı
ve başarıların ıdıllendirildiıi akranlar arasında çocuksu sevinçlerin yaşandığı
ve bazen bu sevincin bütün aile fertlerince yaşandığı bir yer. yetişkinliie
erişmek ister günler, ister yıllarca sırsın doğanın kanunlarına göre bir gün
her yavru korunduıu yuvasından, ininden ya da sırısınden ayrılıp kendine ayrı
bir hayat kuracak. Ve bir gün onlarında yavruları olacaktır.
aşağıdaki
soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
1-
küçük sözcüiini duyduğumuzda dudaklarımızda gılımseme belirmesinin
nedeni nedir?
2-
başkalarının yavruları neden gözümize şirin görünür?
3-
Penguenlerde yumurtanın kuluçka süresi ne kadardır?
4-
Yavru pandalar hayatlarının kaç yılını annesi ile beraber
geçirirler?
5-
Her kuşak hangi oranda yaıamlarının ilk aylarında ölüme mahkımdur?
6-
Anne kaplumbağa yumurtalarını kaç cm derinliie gümüyor?
7-
Yavru kaplumbağalar doıduklarında ne kadar bir sürede yüzeye
ııkabiliyorlar?
8-
Yavru fil annesinin karnında ne kadar bir süre kalır?
9-
Amerika timsahı ne kadar bir sürede yumurtada kalır?
10-
Hayvanlar aleminde en yakın akrabamız kimlerdir?
11-
Anne şempanze yavrularının yanına gelenleri neden seçiyor?
12-
Anne şempanze ilmek üzere olan yavrusuna ne yapıyor?
13-
Kuzey sumrusu yavrularını nasıl koruyor?
14-
Anne denizaslanı yavrusunu nasıl tanıyor?
15-
Babunlar da grup içinde kurallar var midir? Varsa yavrular bu
kurallara dihil midir?
16-
bazı hayvanlar yavrularına bazı sosyal dengelerin ne olduğunu
ııretmiyor mu?
17-
iki dişi kız kardeş ayılar eşek arisı kovanından galip ııkabiliyor
mu?
18-
Hayvanlar işin oyun nasıl bir ihtiyaçtır?
19-
Kimileri işin dünya nasıl bir yerdir?
SAMET KİİİKTORUN FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ ( A-4 )