Yavru hayvanların öyküleri

 

Kimilerin güzelliği kişinin bakış açısına göre değiştiiine inançr. bazı küçük yüzler yalnızca annelerine şirin gırınebilir. Kendi tırımızden olmayan bazı küçük yaratıkları şirin bulmaya eğilim gösteririz ve onların hayata atılıı şekilleri daima ilgimizi şeker. ızleyeceıiniz program hayvan krallııının farklı türündeki yavruların yaşam mücadelesinin ıykısıdır. bağlarından geçen çeşitli maceralardan gerçekleştirdiği çeşitli maceralardan gerçekleştirdiği çeşitli keşiflerden sonra zafere ulaımalarının ve yetişkinliie adım atçılarının çarpıcı ıykısıdır.

 

Bir çiftlikte günün ilk işıklarıyla beraber horoz yepyeni bir günü haber verir. Ama her yeni gün nasıl biteceıi asla bilinmeyen maceralarıda beraberinde getirir. dünyaya gelmeninde çeşitli yolları vardır. Her yavrunun doğumu kendine özgü sıra dışı bir öyküsi vardır. bazı yavrular doğarken ebeveynlerinden yardım görmüyor. küçücük ve bağımsız yavrular hayatta kalmayı tek başlarına başarmak zorunda olduklarını içgüdüsel olarak biliyor. Yumurtadan çıkan bir kaplumbağa yavrusu annesini asla tanımaz. birkaç dakika içinde hayat yolculuıunun ortasında buluverir kendini. Ama yumurtadan çıkmış olmak yalnız kalmak anlamına gelmez. Baba penguen kuluçka döneminde ilk 40 gün annesi ile beraber ıstlenir. Yavrusunun hayatta kalması işin gerekirse haftalar boyunca aşlııa soğuıa dayanabilir. Ama hiçbir hayvan memeliler kadar yavrusuyla ilgilenmez. Dev panda yemek aramaya çıkmama pahasına da olsa günlerce yavrusunu kucaıından indirmez. Yavru panda hayatının ilk 3 yılını annesine başlı olarak geçirir. Bufalolar doıumundan sonra sürüye ayak uydurmak işin yalnızca 1 kaç saat zamanı vardır. Memeliler işin doğum zor bir süreçtir. Ama doğa işi asla şansa bırakmaz. doğum annenin, annelik duygusunu gıılendirir. Yavrunun kendine has kokusu annenin hafızasına hemen kaydedilir. Emzirmek bu başı arttırır. üreme döneminde bir bölgede binlerce fok balığı dünyaya gelmektedir. Ancak doğar doğmaz kendilerini tehlikenin ortasında bulacaktır. Her kuşaıın işte biri yaşamın ilk aylarında ölüme mahkımdur. Yavru fok balığı binlercesinin arasında kaybolup gidebilir. Annenin hemen yavrusunu tanıması gerekiyor. Yavrunun kendine has kokusu ve sesi vardır.

 

dünyanın başka yerlerinde yavrular anneleriyle daha uzun süre kaldığı tırlerde yaşıyor. Kuzey irlanda yakınlarında ki bir kutup ayısı son 5 ayını hiçbir şey yemeden ininde yavrularıyla geçiriyor. Bu sürede vücut aıırlııının neredeyse yarısını kaybetmiş. Annenin aşlııa rağmen inden çıktıktan birkaç gün daha beklemesi lazım, yavrular daha küçük etrafa alışması lazım. Yavrular her şeyi merak ediyor. Anne tekrar yavrularını içeri koyuyor. dünya tehlikelerle dolu bir yer. doğan yavruların birçoğu bir yaşına gelmeden iliyor.

 

güney Florida da yaklaşık yarım ton ağırlığında olan anne kaplumbağa kendi doğduıu sahile yavrularını 60 cm derinliğine gümerek gidiyor. yeryüzüne ulaıabilmek işin bu yavrular 3 gün boyunca çılgınlar gibi uğraşıyor. yüzeye ııktıklarında içgüdüleri onlara ne yapması gerektiğini söyledi suya gideceklerdi. Kendi güvenlikleri işin derin sulara ulaşmak zorundalar.

 

dünyada ki yavruların pek azının yaptığı yolculuk Afrika fil yavrusunun yaptığı yolculuklar kadar kalabalık olabilir. savanaıda bir yavru fil annesinin karnında geçirdiği 22 aydan sonra dünyaya geliyor ve sürüye katılıyor. yaşamının ilk iki yılını annesinin yanından ayrılmadan geıirmesi gerekiyor. Ancak yetiıtirilmesinde yalnızca annesinin değil kuzenlerinin, teyzelerinin, kardeılerininde rolü olacak. attığı ilk titrek adımlarında yetişkinlerin desteğini oluyor. Ve ailesinin bütün üyeleri gelip ona dokunuyor. insanlar gibi fil yavruları da yaıamlarının ilk birkaç yılını çevresindekilerin davranışlarını öğrenmekle geçiriyor.

 

şefkat sürüngenlerin bilinen özelliklerinden değildir. Ama hayvanlar aleminin en soğuk kanlı hayvanları bizi çaşırta biliyor. floridaının puslu bataklıklarında yavru Amerika timsahı 60 gün yumurtada geçiriyor. Kabuıu kırıp dışarı çıkıyor. Anneleri onları tek tek taşıyıp suyun kenarına götürüyor ve yeni yuvalarına taşıyor. Timsah yuvasında yaşam tehlikelerle doludur. Ama anne timsah 1 yıl yanlarından ayrılmayıp uzaklaımayacak. Tehlikelerle dolu bu yerde yavrunun acizliıi hayatta kalmaları işin en büyük kozlarından olabiliyor. bazı hayvanlar gözlerini aıtıkları gibi yaşama sıkı sıkı sarılır. şok geçmeden ebeveynlerinden ayrılacakları zamanda gelecektir. Aciz ve tehlikeye aşık olmaları annenin, annelik duygularını pekiıtiriyor. Nerede olursa olsun anne demek örnek olmak demektir. çiftlikte domuz yavruları anneleri ne yaparsa onu yapıyorlar. Yemek bulupta yemek işin dişleri henüz geliımemiıtir. Kutuplardan ekvatora kadar her yerde annenin beslenme dersleri hayatta kalma konusunda en değerli ve en iyi bilgilerdir.

 

Hayvanlar aleminde en yakın akrabalarımız bize kendimizi hatırlatacak davranışlar sergilemeye devan ediyor. Alet kullanmak bu davranışlardan yalnızca biri. insanlarda olduğu gibi şempanzelerde de anne ile yavru arasında güçlü bir baş vardır. şempanzeler arasında her bir annenin kendine özgü çocuk yetiıtirme anlayışı vardır. Koruma dürtüleri şok iyi geliıtiıinden yavrularının yanına kimin gelip gelmeyeceıini anneleri seçer. Yavru şempanzelerden biri ilmek üzere iken annesi onu bilindik yolla ağaca çıkarıyor. insanlarda olduğu gibi ilmek üzere olan yavrusunu son kez ipiyor.

 

bazı anneler yavrularını koruyabilmek işin en tehlikeli dıımanların karşısına bile göze almak zorunda kalabiliyor. Bir kuzey sumrusu yuvasında oturuyor. yavruları henüz uçmayı bilmiyor. Bir ayı yaklaııyor yuvasına ve sumru uçup ayının en zayıf yerine vuruyor ve yavrularına yaklaımasına izin vermiyor ve kazanıyor.

 

kaliforniyaıda ki bir başka üreme yerinde bir denizaslanının annesi kuzeni foklar gibi besin bulmak işin gidiyor. Yavru beklemek ve başının çaresine bakmak zorunda kalıyor. Aciz bir yavru işin tehlike her zaman yakın bir yerlerdedir. Maalesef bu yavru martinin dikkatini çekiyor. Ve saldırıya uğruyor. Hayatta ancak annesinin zamanında dönmesi ile tutunabilir. Ve bir süre sonra annesi dönüyor. Ve o kadar kalabalııın içinde yavrusunun sesini duymaya çalışıyor. Neyse ki vakit şok geçmeden yavrusunu buluyor ve hayatta kalıyor. Ve martinin emekleri boşa çıkıyor. çinçin iş kesimlerinde bir ormanda yavru panda çevresindekileri tanımaya çalışıyor. Emekleme aşamasında olan bu yavru annesine olan baıımlılııı sizi aldatmasın. Pandaların doğaları gereği yalnız yaşayan hayvanlardır.

 

bazı hayvanlar işin en önemli ders birbirleri ile iyi geıinmeleridir. Babunlar hayatları boyunca gruplar halinde yaşar. içinde bulundukları grubun kurallarına uymak zorundadırlar. Yavruların ayrıcalıklı durumu vardır. Kurallardan muaftırlar. En azından bir süre işin her hareketleri kurallara uygun olmalıdır. Bir dişi aslan kaplumbağayı ısırmaya çalışıyor. anlaşılan bazı hayvanlar yavrularına bazı sosyal dengelerin ne olduğunu ııretmiyor. Ve bazı hayvanlarda doğuştan kavgacı oluyor. Ve diğer tirlere saldırmak işin ufak bir işarete bakıyor. Bir dişi ayı yavrusu ile kız kardeşi eşek arisı kovanına yaklaııyor. olacakları kestirmek güç değil. Ama pes etmiyorlar. Korkusuzca hamleleri sonuç veriyor ve yeteneklerini geliıtiriyorlar.

 

Hangi hayvanın yavrusu olursa olsun oyun içgüdüsel bir ihtiyaçtır. Oyun fiziksel becerileri geliştirmek işin önemli bir etkendir. dayanıklılııı ve tehlike anında nasıl kaıılacaıını anlatıyor. Yavruluk ilginç ve harika deneyimlerle dolu bir dönem. Bu dönemde atılacak her hareket yavruyu yetişkinliie hazırlar. Kimilerine göre dünya anne babaların kol kanat gerdiii, atılan adımların cesaretlendirildiıi her türlü tehlikeden arındırılmıı sıcacık bir yer, korku verici karşılaşmalar ve sevecenliklerle dolu içgüdülerle yınlendirilen ama kararlılıkla sürdürülen bir yolculuk. dünya bütün canlılar işin ilginç tanışmalar, yepyeni keşiflerle dolu, ilginç olaylarında küçücük yaşlarda yağanmaya başlandııı, çeşitli derslerin alındığı ve başarıların ıdıllendirildiıi akranlar arasında çocuksu sevinçlerin yaşandığı ve bazen bu sevincin bütün aile fertlerince yaşandığı bir yer. yetişkinliie erişmek ister günler, ister yıllarca sırsın doğanın kanunlarına göre bir gün her yavru korunduıu yuvasından, ininden ya da sırısınden ayrılıp kendine ayrı bir hayat kuracak. Ve bir gün onlarında yavruları olacaktır.

 

 

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

 

 

 

1-     küçük sözcüiini duyduğumuzda dudaklarımızda gılımseme belirmesinin nedeni nedir?

2-     başkalarının yavruları neden gözümize şirin görünür?

3-     Penguenlerde yumurtanın kuluçka süresi ne kadardır?

4-     Yavru pandalar hayatlarının kaç yılını annesi ile beraber geçirirler?

5-     Her kuşak hangi oranda yaıamlarının ilk aylarında ölüme mahkımdur?

6-     Anne kaplumbağa yumurtalarını kaç cm derinliie gümüyor?

7-     Yavru kaplumbağalar doıduklarında ne kadar bir sürede yüzeye ııkabiliyorlar?

8-     Yavru fil annesinin karnında ne kadar bir süre kalır?

9-     Amerika timsahı ne kadar bir sürede yumurtada kalır?

10-  Hayvanlar aleminde en yakın akrabamız kimlerdir?

11-  Anne şempanze yavrularının yanına gelenleri neden seçiyor?

12-  Anne şempanze ilmek üzere olan yavrusuna ne yapıyor?

13-  Kuzey sumrusu yavrularını nasıl koruyor?

14-  Anne denizaslanı yavrusunu nasıl tanıyor?

15-  Babunlar da grup içinde kurallar var midir? Varsa yavrular bu kurallara dihil midir?

16-  bazı hayvanlar yavrularına bazı sosyal dengelerin ne olduğunu ııretmiyor mu?

17-  iki dişi kız kardeş ayılar eşek arisı kovanından galip ııkabiliyor mu?

18-  Hayvanlar işin oyun nasıl bir ihtiyaçtır?

19-  Kimileri işin dünya nasıl bir yerdir?

 

SAMET KİİİKTORUN FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ ( A-4 )