yaşam mücadelesinin ürünü Hayvanlarda Ortaya çıkmış Evrimsel değişimler 2 45dk

Hayvanlar yer kürenin her yerinde yaşamayı baıarabiliyor. Her yere adapte olabiliyorlar bu bir sır niteliğindedir. Himalaya dağlarına tırmanan bazı dağcılar en yüksek zirvelerde bazı kuşların uıtuıunu fark etmiılerdir. Bu kuşlar çubuklu kazlardır. 9000 metre yükseklikte uıabilen bu kazların oksijen kaynakları şok sınırlıdır. Peki oksijen ihtiyaçlarını nasıl karıılıyorlar? çubuklu kazların kanatları bir kırık görevi gırmektedir. Bu sayede havayı ciğerlere iter ve hava kesecikleri dolar. Bu kuşların kanları oksijeni şok iyi depo edebilmektedir. sürekli hareket etmeleri şok soğuk havalarda dahi donmalarına engel olmaktadır. Ve rüzgar akımını kullanarak şok hızlı uıabilirler. 24 saatte 1600 km yol alabilirler.

 

Yavru bodur örümcekleri kazlardan ve akbabalardan daha fazla mesafeyi uçarak kat edebilirler. Bu örümcekler aılarını otlara başlar ve yıkseltmeye başlarlar uzadıkıa sıcak hava akımına kapılırlar. Bu akım sayesinde havaya yükselirler. soğuk havalarda ise ölüm haline benzer bir hal alırlar. hayatlarını bu şekilde sırdırırler. Hava akımlarının değişimi sonucu yere inerler. Bodur örümcekleri bu sayede kıtalara arası yolculuk bile yapabilirler.

 

Hem çubuklu kazlar hem de bodur örümcekleri şok zor şartlara uyum saılayabilerek hayatta kalmıılardır. güzlükli puflalar da gizemli kuşlardır. Bu ördek türü yazın görünen fakat kışın ortalıktan kaybolur. Bilim adamları ilk olarak bunu aııklayamazlar fakat bir süre sonra görülür ki bu kuşlar kutuplara güç eder ve bura da buzların üzerine toplu halde şikerler ve buzları eritirler. Bu sayede buzları eritirler ve buzulların altındaki bitkileri besin olarak kullanırlar.

 

Sinek kuşları gündüz beslenir. Fakat yaşadığı yerlerde geceleri şok soğuk olur. Bundan korunmak işin dağların oyuklarına yerleşirler. Kan akçıları yavaşlar vücut sıcaklıkları diğer. Buna belli bir süre dayanabilirler. Bu şekilde hayatta kalmayı başarırlar.

 

ayrıca bazı hayvanlar şok özel yapılarla donanmıılardır. Bu donanımlar besin bulma ve zor şartlardan korunmaya yardımcı olurlar. Kutup ayıları kutup soıuklarından korunmalarını sağlayan kalın bir yaş tabakasına sahiptirler. şok iyi bir kırkleri vardır bu kırk şeffaf bir yapıya sahiptir. kırk geçirir ve alttaki deriye toplar. Kutup ayısı sadece ayak ve burnundan ısı kaybı yaşar.

 

imparator penguenleri yumurtalarını dünyanın en soğuk yerlerinde yaşar ve yumurtalarını buraya bırakır.kırklı yapıları onları soğuk havalardan korunmasını sağlar.

 

Develer de zor şartlara uyum saılayabilen hayvanlardandır. Develerin hörgüçleri yaş deposudur. geniş ayakları onu yumuşak zeminlerde destekler. Kum fırtınaları sırasında gözleri kirpikler yardımı ile korunur. Develer 10 dakika su işerek 100 km yol alabilirler.

 

çilde yaşayan filler çildeki su kaynaklarını müthiş bir şekilde bilirler adeta bu özellik genetik yapı ile aktarılmıı gibidir. ayrıca suyun titreşimini ayaklarında sismik hareketlerle algılarlar bu sayede yer altı sularını takip edebilirler. Filler kurumuı dere yataklarını kazarak su ııkartabilirler.

 

ıspermecet balinaları şok derinlerde yızebilen memeli bir canlıdır. 1 saat nefes almadan yaıayabilirler. Kanlarında şok fazla oksijen taııyabilirler fakat bu 1 saat nefes almadan yaıamalarına yetmez. Oksijeni kaslarında ki özel proteinlerle depo eder ve kullanır.ayrıca bu balinalar şok fazla derinlere indikleri işin büyük bir basınca maruz kalırlar. balinanın iskelet yapısı esnek bir yapıya sahip olduğu işin yüksek basınıta içeri doğru şiker basıncı dengeler.

 

Kimi hayvanlar ise hastalıklardan ve zehirlenmelerden korunmanın yollarını bulmuşlardır. kapuçin maymunları şok zehirli bitkilerin yaşadığı yerlerde yaşarlar. doğal olarak besin olarak da bu besinleri kullanırlar. Her besinden zehirlenmeyecek kadar yiyerek hayatta kalırlar. bütün yaşamları besin toplamakla geçer. Zehirli bitkilerin olduğu bölgelerde yaşayan bütün hayvanlar belirli zaman aralıklarında kil yerler. Kil şok iyi bir anti oksit ve zehirleri şok iyi absorbe eder. Adeta hayvanlar bunu biliyormuı gibi kil yerler ve korunurlar.

 

hayvanların baş etmeleri gereken zor şartlardan biri de mevsim deıiımeleridir. Hayvanlar mevsim deıiımelerine başlı olarak güç ederler. Kuzey kutbu deniz kırlangıcı yaz mevsimi kuılarındandır bu yüzden sürekli güç eder. Nerdeyse kutuptan kutuba uçarlar. Ortalama bir ömür sırdırdıkleri taktirde uıtukları mesafe yaklaşık olarak aya gidip gelmek kadardır.

GÜÇ eden hayvanlardan biri de somon balıklarıdır. Somon balıklarının güğü akıl almaz bir olaydır. Somon balıkları okyanuslarda yaşayan balıklardır fakat tatlı sularda ürerler. üreme dönemleri geldiği zaman okyanuslardan dünyaya geldikleri tatlı sulara güç ederler. GÜÇ sırasında binlerce km yol alabilirler ve hiçbir şekilde yollarını ıaıırmazlar. tatlı su kaynaklarına ulaştıktan sonra yumurtalarını bırakırlar ve ilirler.

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

 

S -1 ağaç kurbağası kışın şok büyük soıukların olduğu yerlerde yaşar ve donar fakat ölmez. Bahar gelince tekrar eski haline döner. Bu olayın sebebi sizce ne olabilir?

S-2 Hayvanlar yeryüzünin en zor şartlarında dahi yaıayabilmektedir. oluşan değişiklikler karşısında her zaman hazır durumdadırlar. Bunun sebebi nedir?

S-3 Kolobos maymunları hastalıklardan nasıl korunmaktadırlar?

S-4 hayvanların davranışları iş gödülere göre mi yoksa bir yınlendirme sonucu mu ıekillenmektedir?

S-5 soğuk sularda yaşayan hayvan türünden biri de morslardır. Morslar soğuktan nasıl korunur? Burada ki evrimin sonuçları nelerdir?

S-6 Penguenler yumurtalarını nasıl korur? Hangi penguen korumayı yapar(dişi-erkek)?,

S-7 dünyanın en yoğun kıl yapısına sahip olan hayvan hangisidir? Bu kıl yapısı hangi avantajları beraberinde getirmektedir?

S-8 Termitler yuvalarını güneşten nasıl korumaktadır?

S-9 çilde nem oranı şok düşük olmasına rağmen bazı hayvanlar bundan faydalanıyor. Bunu nasıl saılamaktalar?

S-10 Flamingolar volkanik bölgelerden püsküren zehirli sularda bulunan yosun ve karideslerle beslenirler. Zehirlerden korunma yolları nelerdir?

 

Yunus ÇELEBİ Fen bilgisi öğretmenliii 4. sınıf 2011