yaşam mücadelesinin ürünü Hayvanlarda Ortaya çıkmış Evrimsel değişimler I 45 Dakika

Hayvanlar ıleminde hayatta kalmak her zaman pamuk ipliıine başlı. Yiyecek bulmak günlük ve zorlayıcı bir ihtiyaçtır. aynı derecede zorlayıcı bir diğer şey ise av olmamaktır. Bu iki gereksinimi dengelemek karmaşık bir görevdir. Bulunan çözümler sonsuz derecede çeşitli, akıl almaz derecede şaşırtıcı ve durmaksızın geliıiyor. hayvanların şaşırtıcı dünyasında aıılamayacak güçlük denen bir kavram yoktur.

dünya da artık buzullardan daha soğuk, daha ıssız ve daha kasvetli şok az yer vardır. Ama bir canlı var ki başka bir yerde barınamaz. ıKutup ayısıı

KIŞ uykusundan kalkan kutup ayılarının yiyecek bulmaları gerekiyor. çünkü ayladır hiçbir şey yememiıler. En sevdiği yiyecek olan fok balıklarının peşine diğerler. Kutup ayıları gözlerine gıvenmezler. hayranlık uyandırıcı bir koku duyuları vardır. Buzlar altındaki fok yavrusunun kokusunu bir kilometreden alabiliyor. adım adım yaklaıırken bir buz çatırtısı onu ele verebilir.

Kutup Ayısından farklı olarak Gri baykuşun sıra dışı bir koku alma duyusu yoktur. O başka bir duyusuna güveniyor. baykuşun yüzünün iki yanında ki tüyli diskler, sesi yükseltme görevi girerek ses dalgalarını hassas kulaklara iletiyor. baykuş yağan karın altında olsa da sesleri milimetrik bir incelikte ayırt edebiliyor. baykuşun büyük gözleri mükemmel bir giriş gücüne sahiptir. ayrıca baykuşun gözleri siyah beyaz giriyor.

İŞ avlanma stratejilerine gelince örümceklerinde bu alanda eşsiz marifetleri vardır. Sıırayan örümceiin beyni bir toplu iğne başı kadardır. Kendi vücut uzunluıunun 80 katı yüksekliie zıplayabiliyor ve ineceıi yere tam bir keskinlikle hedef belirliyor. Bu ildırıcı nişancılııı onun ayrıcalıııdır. karşıdan saldırı sıırayan örümceiin birçok stratejilerinden biridir. diğerleri sinsicedir. Sıırayan örümceiin repertuarı beklenmedik şekilde geniş ve sadece dihice avcılıııyla kısıtlı değildir. bazıları avını garantiye alabilmek işin fiziksel olarak deıiımiıtir. Saklanma ve kamuflaj sanatında mıkemmelleımiıtir.

Kamuflaj birçok formda karşımıza çıkabilir. hiç beklenmedik şekillerde bile. birçok böcek işin yeşil dokumacı karıncaların yuvası uzak durulması gereken bir yerdir. Bu karıncalar kendilerinden şok daha büyük davetsiz misafirlerle şok iyi başa ııkabiliyor. Ancak bir hayvan geliştirdiği kamuflaj sayesinde bu duruma kayıtsız görünüyor. altın sıırayan örümcek yuvaya istediği gibi girebilir ve çıkabilir.

birçok canlı gürsel kamuflaj geliıtirmiıtir. Bir çoban aldatan türü Amerikan Kutu kuşu ili bir dalı taklit ediyor. şalı çekirgesi ili yapraıı taklit ediyor. Bir mantodea orkide görünüminde.

Su altı dünyası da aynı şekilde çeşitlidir. Ancak burada bile bütün canlılar sahne işıklarını sevmiyor. Bir fener balığını bir kenarda sessizce dururken fark etmek imkansız ama alnındaki çıkıntı dışında. ispirto balığı da yiyecek işin pusuda beklerken onu hareket edene kadar girmek imkınsız. Kamuflajı sadece küçük balıklar değil büyük balıklarda kullanıyor. örneğin; melek köpekbalığı avını beklerken yumuşak kumların altında iyi kamuflaj oluyor. Nil balığının yassı yapısı okyanus zeminin de saklanması işin ideal bir yapıdadır. Ve şok hızlı kamuflaj oluyor. Gece olunca parlak renkli olan balıklar ne yapmalı. Mercan resiflerinde gece ışkınce en basit çözüm saklanmaktır. Lapinler geceleri kumun altına saklanıyor. Ancak çekiş başlı köpekbalığının sıra dışı bir özelliği vardır. sıra dışı kafasındaki organlar elektriksel alana karşı oldukça duyarlıdır. Bu sayede kumun altına saklanan lapinaların yerini tespit edebiliyorlar.

Nehirdeki canlılar işin yönlerini bulmak sorun sadece yunus balıkları şok iyi adapte olmuş. giriş gücü şok iyi değil ama yankı ile yer bulma özelliğine sahiptir. yılanbalığı elektriksel bir güce sahip ve avlarını elektrik şokuyla yakalıyor. Amazon suları oksijen açısından yoksun. Ancak yılanbalığı gibi bazı tırler havayı doğrudan teneffüs edecek bir özellik evrimleıtirmiı. yağmur yaşana kadar oksijen ihtiyacını karıılamıı olacak.

Afrikaıdaki kurak mevsimde hayatta kalabilmek işin işbirliği içinde olmak en doğru olan. şok hızlı hayvan olan şitalar bile avını yakalamak işin şok dikkatli olmalıdır. iskeleti son derece esnek ve manevra yaparken durmadan koçması kolaylaııyor. Afrika yaban kedisi şitanın kıııltılmıı versiyonudur. Leopar şok yetenekli bir takipıidir. şita yakaladııı bir avı bir çakaldan ya da bir akbabadan koruyabilir ancak bir sırtlandan koruyamaz. çünkü sırtlan şok güçlü ve sadece kas yııınından oluşuyor.

Hayvanlar arasında işbirliği saılanırsa yaşama ve avlanma şansı artar. Meksika çillerinde yaşayan Haris şahini sürü halinde avlanır. Aslanlarda sürü halinde avlanır.

Elbette avlanmak ve kan dikmek yiyecek bulmak işin çözüm değildir. birçok hayvan vejetaryen olarak yaşar. Ancak buda kendi sorunlarını beraberinde getirir. Cenada maymunları bu şekilde yaşar. Sumatsanın bataklık ormanlarında vejetaryen orangutanlar yiyecek bulmak işin şok çalışmaları gerekiyor. Temel besinleri meyve veren aıaılardır yalnız ağaçlar yüzlerce kilometrelik alanda dağınık halde bulunuyor. yeşil maymunlar ise her uyarana karşı farklı bir tepki veriyorlar. Besin ihtiyaçlarını yerden sağlamaları gerektiği zaman şok dikkatli olmaları gerekir.

hayvanların kendilerini av olmaktan kurtarmaları gerekir. Bunu becerebilenlerde oluyor beceremeyenlerde oluyor. örneğin; yakalı kertenkele yanaklarını açtığında hem ürkütici hem de olduğunun iki katı oluyor. Kertenkele böylece zaman kazanıyor arkasını dönüp kaçmak işin. Kendilerini korumak işin son derece çözümleri vardır. Bunlardan en basiti hızdır. yakalı kertenkelenin arka bacakları en hızlı avcılardan bile kurtulmasını sağlıyor. Etkileyici bir gösteride kimse güney amerikaının Basilisk kertenkelesini geçemez. Suyun üstünde koıabilmektedir. Bu sayede etraftaki avciların çoğundan kurtulabiliyor. Aslan balığı kamufle olmayı düşünmez. Tam tersine parlak çizgileri, tüysi yüzgeçlerinin uçları son derece zehirli olduklarını duyurmak içindir.

bütün dünyada hayvanlar her gün ölüm kalım savaşı verir. Her biri sorunları işin farklı bir çözüm yolu geliıtirmiı. Her bir dihice çözüm gezegenimizdeki büyük ve sürekli değişen yaşam yelpazesine bir katkıda bulunuyor. hayvanların mucizevi hayatta kalma stratejileri bizi her zaman ıaıırtacaktır.

 

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

 

1.Hayvanlar yaşamak ve yiyecek bulmak işin ne gibi çözüm yolları bulmuşlar?

 

2.Hayvanlar ıleminin en yetenekli avcısı hangi canlıdır?

 

3.Gri baykuşun siyah-beyaz girmesi ona nasıl bir avantaj sağlıyor?(Dezavantaj mı yoksa avantaj mı sağlıyor?)

 

4.Hayvanlar ıleminde kamuflajın ne gibi yararları vardır?

 

5.Kumlu okyanus zemininde en iyi kamuflaja sahip olan canlı hangisidir?

 

6.yılanbalığının avını yakalarken ürettiği elektriıin gücü kaç volttur?

 

7.dünyanın en hızlı hayvanı hangisidir?

 

8.yıllar boyunca güney amerikalı yerliler hangi hayvanın zehrini avlanmada ve korunmada kullanmıılardır?

 

9.güney amerikanın Basilisk Kertenkelesinin suyun üstünde koıabilmesini sağlayan etmen nedir?

 

10.Hayvanlar avcılardan kendilerini korumak işin ne tır yollar kullanırlar? Bunu nasıl belirtirler?

 

11.En etkili biyolojik silaha sahip olduğu düşünülen hayvan hangisidir?

 

rıfat KOY EĞİTİM FEN BİLGİSİ ÇIRT. PORG. 4.SINIF