1974 yılında fotoğrafıı Bob dedin tarihi bir fotoğrafa imza attı. Bu fotoğraf büyük Hawaii Adasıındaki Kilavea yanardağıdır. çektiği bu fotoğraf, 1975 yılının mart ayında, National Geographic dergisine kapak olmuştur. Bob dedin, National Geographic tarafından tekrar gırevlendirilmiı, yine oraya gidip fotoğraf çekilmesi istenmiıtir. çünkü bu yanardağ o yıldan günümüze hala faaliyeti devam eden, sınmemiı bir yanardağdır. fotoğrafıının görevi volkana çıkıp fotoğrafını çekmek ve yeteneğini kaybedip kaybetmediıini girmekti. Ama yanardağın fotoğrafını çekmek o kadarda kolay bir iş değildi. çünkü doğru zamanda doğru yerde olmak ve şartlar ne olursa olsun doğru fotoğrafı çekmek gerekliydi. Bu da ancak azimli bir çalışma sonucu olacaktı. bobı ta çalışmalarını bazen karadan, bazen denizden, bazen de havadan sırdırerek en doğru fotoğrafı bulmaya çalışıyor.

ilk ince 1975 yılında dergiye kapak olan fotoğrafı çektiği yere gidiyor. Ama gittiği yer eskisi gibi değil, çünkü o zamanlar sulak olan bu yerler, şimdilerde sadece kara parçalarından ibaretti. Bunun sebebi fışkıran lavların suya girdikten sonra donmalarıdır. ayrıca 1974ödeki lav kaynağı bir buhar kazanç halini almıştı. 1974öden beri ili olarak düşünülen bu yanardağ aslında faaliyetini hiç kaybetmemiıtir, sadece lavlar eskisi gibi zirveden dışarı çıkmıyordu. bunların kesinlikle çıktığı başka bir yer olmalıydı. çünkü lavların kuruması şok uzun zaman alıyor ve soğuması onlarca yıl sürüyordu. Lavların eskisi gibi zirveden çıkmaması fotoğrafııyı başka yerlere sırıklıyordu.

Bundan sonra bir gözlem evine giden fotoğrafıı, burada yanardağdan püsküren parçaları inceliyor. bunların içinde siyah cam ve saç kılı benzeri birçok cisim buluyor ve bunlarında fotoğrafını çekiyor. Daha sonra helikopterle dağın eteklerine bir yolculuıa çıkıp fotoğraf çekmek istiyor. Ancak bu o kadar tehlikeli bir iş ki bırakın bu lav parçalarını, lavin buhari bile helikopterin motorunu parıalayabilir. ayrıca bu buhar sülfür dioksit iıerdiıi işin de aynı zamanda zehirlidir. Lavların denize dıkıldııı yerin fotoğrafını çekmek istediğinde ise su sıcaklığı şok yüksek olduğu işin insan yanabilir. Hatta lavların tam denize dıkıldııı yerde sıcaklık 1000 derecedir. Bunun dışında başka bir tehlikesi de lavlar suya dıkıldıklerinde donmalarından dolayı aşağı doğru düşüyorlar ve su içinde çekim yapan insanı aşağıya, suyun derinliklerine itiyor. Lavlardan dolayı oluşan kayalar da yine şok kırılgan ve dayanıksız oldukları işin aşağı doğru ııkebilir ya da püsküren lavlar insanı yakabilir. Daha ince bu şekilde fotoğraf çekmek isteyen birçok kişi yanma tehlikesi geçirmiş hatta hayatını kaybedenler bile olmuştur.

sonuçta tim bu tehlikeleri göze alan fotoğrafıı 1000çin üzerinde fotoğraf çekiyor. Ama bunların yalnızca 3 tanesi seçiliyor.

1. fotoğraf, püsküren parıacıklardan dolayı Kilaveaının gücünü gösteriyor.

2. fotoğraf, lavların dağın eteklerinden denize doğru dikilirken rengarenk bir nehir gibi aktiıını gösteriyor.

3. fotoğraf ise, lavların fıskiye gibi olduğunu gösteriyor. Bu fotoğraf yayınlanıyor. Bu 1974 yılında çektiği fotoğrafa şok benziyor.

Bu yanardağ hala felaket sinyalleri veriyor. Lavların dıkıldıkleri yerde deniz kalmıyor. Ve her gün yeni karalar oluşuyor. Bu da hayatı her gün biraz daha fazla yağanmaz kılıyor ve toprağı boşuyor. Her ne kadar heyecan verici bir çalışma sahasıymıı gibi gözükse de zorlukları ve sonuçları felaket getirebilir.

aşağıdaki soruların cevapları,filmin ayrıntılarında ve izet içerisin de vardır.

1- yanardağın patlaması sonucu meydana gelen felaketler nelerdir?

2- yanardağdan çıkan sülfür dioksitin çevreye zararları nelerdir?

3- 1974ide ilk ıektikleri fotoğrafın yerine gittiklerinde neden her yer kara parçası olmuştur?

4- Bu kadar tehlikesi bir işin fotoğrafıısı olmak ister miydiniz?

5- Robin 1987 yılında verdiği tezde yanardağ ile ilgili neler söylemiştir?

6- yanardağın faaliyetinin durması neden şok zaman alıyor?

7- Lavların denize dıkıldııı yerde su sıcaklığı kaç derecedir?

8- fotoğrafıı, yanardağın fotoğraflarını çekmek işin ne gibi çalışmalar yaptı?

9- Bu işi yaparken azimli olmak ne kadar önemlidir?

10- yanardağın pıskırttııı lavların arasından ne gibi cisimler çıktı?

11- Havadan ve denizden çekim yapmanın tehlikeleri nelerdir?

12- Okyanusa dikilen lavların, su içinde çekim yapan kişi işin tehlikeleri nelerdir?

13- sonuçta çektiği ve yayınlanan fotoğraflar, fotoğrafııya göre nelere benziyor?

14- Lavların şok uzun zaman sonra durmasının meydana getirdiği zararlar nelerdir?

15- yanardağın patlamasının o çevrede yaşayan insanlara zararları nelerdir?

Nihal YOBAI Biyoloji öğretmenliii 4. sınıf