uçmanın Evrimsel açıdan Bilimsel Kurgusu 45 dakika
Evrimin en
ilham verici kazanımlarından biri uçuştaki güçtir. Binlerce kuş, böcek ve uğan
diğer canlılar gökyüzüni doldurmaktadır. Biyoloji profesörı Scatt edvardsıa göre milyonlarca yıl ince hiçbir şey uımuyordu.
küçük bir omurgasız ormanın içinde dolaıarak kendine yiyecek arıyordu. Fakat
aniden bir şey oldu ve böcekler evrimleıti. uçmak, hayvanın bedenini havaya
kaldırabileceıine ve orada kalabileceıine inanmasıyla gerıekleıir. Fosil kalıntıları,
böceklerin İŞ yüz elli milyon yıl ince aniden evrimleıtiıini göstermektedir.
ilk evrimleıen canlı türü böceklerdir. Mutasyonlar ve doğal seleksiyonlarla bir
milyona yakın böcek türü ortaya çıkmıştır. böcekler uçmada müthiş bir yeteneie
sahiptirler. avcılardan şok iyi korunurlar.
uçmak işin
havalanmak yeterli değildir. Havada kalmak işin büyük bir güç ve oksijene
ihtiyaç vardır. günümüzde uıabilen en büyük kuş türü toy kuşu Avotardodur. ilk uğan omurgalı hayvanlar pitazorlardır. Pitazorlar yirmi
iki milyon yıl ince evrimleımiılerdir.190 Tonluk Ketsa Kutulus uğan omurgalı pitazor türüdir. Bu pitazor türü varlığını yüz milyon yıl
kadar sırdırebilmiılerdir. kuşlar dinozorlardan evrimleımiılerdir.
Gezegenimizde yaklaşık on bin kuş türü bulunmaktadır. kuşlar kalıtım yoluyla
dinozorlardan tüyleri almıılardır. tüyler sadece kuşlara özgü değildir.
uçmadııı halde tüyleri olan canlılara da rastlanmııtır. Bu tüyler uçmak işin
değil muhtemelen ısı yalıtımı veya kuluçka içindir. Biyoloji profesörı Ken Dail, kuşların uçma
yeteneklerini yavaşça kazandıklarını ileri sırmektedir. kuşlar zamanla yırtıcı
canlılardan korunmak işin gökyüzüne yınelmiılerdir. Brandon jacksonıa göre Terapot dinozorlar eğimli yüzeylere
tırmanarak uçma yeteneğini kazandılar. kuşların ataları Yerapot dinozorları idi. Brandon, yaptığı deneyde eğimli
yüzey arttıkıa kuşların yürümek işin kanatlarını daha sık ve hızlı
ıırptıklarını girmiştir. uğan diğer bir canlı türü yarasalardır. Yarasalar
karanlıkta yönlerini bulabilmek işin çevrelerine sesler gündererek cisimlerden
yansıyan seslere göre hareket ederler. yarasaların dışında balina ve yunus
balıkları bu sistemi geliıtirmiılerdir.
aşağıdaki soruların cevapları Filmin
Ayrıntılarında vardır.
1)
Hayvanlar neden uçmaya ihtiyaç duymuılardır? onları uçmaya zorlayan
sebepler nelerdir?
2)
ilk uğan organizma türü hangisidir? Bu canlı türü nasıl evrimleımiıtir?
3)
tim zamanların uıabilen en büyük hayvanı hangisidir? günümüzde bu canlı
türü yaşamını sürdürüyor mu?
4)
kuşlar hangi organizmalardan evrimleımiılerdir?
5)
kuşlar uçarken yönlerini nasıl bulurlar?
6)
Pitazorlar hangi tır canlılardır? Kemikleri eden boşluklu yapıdadır?
7)
Yarasalar uçma yetisini nasıl kazanmıılardır?
8)
Ekolokasyon nedir? Ekolokasyonu hangi tır
canlılar kullanır?
06 dinçer KÜÇÜK
Fen Bilgisi 4 2009