Tek Yumurta ıkizlerinin
ızgınlıklerinin Ortaya çıkışına Etkili Etmenler 46'
Tek yumurta ikizleri de herkes gibi tek hücreden oluşurlar.
Bunlar, biri anneden biride babadan gelen kromozomların bir araya gelmesi ile
oluşurlar. Dıllenmeden sonra zigot oluşur ve bu zigot fallop tipinden rahme
doğru ilerler. Zigot ilerlerken bılınmeye başlıyor. 2, 4,8 şeklinde bilinçr.
Buna blastosis denir. Blastosis anne rahmine düştükten sonra ikiye bilinçr. Bu
oluşan iki yapının genetik yapıları aynıdır. Blastosisin neden ikiye bilindiği
2007 yıllına kadar bir sır idi. 26 embriyo üzerinde yapılan araştırmalarda
bilim adamları bir sonuca vardılar. Blastosisin dış zarina zona pelosida denir.
içindeki astara da troplast denir. Bu troplast ilerde plasentaya dönüşecek.
Bunun içinde cenine dönüşecek hücre kitlesi bulunur. Bunlar emriyonik kök
hıcreleridir. Embriyologlar yaptıkları araştırmalarda hücre ile troplast zari
arasındaki bağlantının zayıfladııı ve dışarıya sıvı sızdırdııı görüldü.
Troplastın içindeki sıvı balon gibi gıımesine sebep oldu. Sonra kendini onardı.
Ama embriyologlar yumurtaların ikisinde zar gııtıkten sonra iş hücre kitlesi
ikiye ayrıldı ve her hücre kendi şişen Troplastın farklı yerlerine başlandı.
eğer bu olay rahim içinde gerıekleıse tek yumurta ikizine dınııecekti.
Bilim adamları
genetik yapımızın; ilgi, yeteneklerimiz ve alııkanlıklarımız üzerindeki
etkilerini araıtırıyorlar. Bu araştırmalar genelde tek yumurta ikizleri olup ta
farkı ortamlarda yaşayan bireyler üzerinde yoğunlaçmıı. Buradaki amaç
yeteneklerimiz üzerinde çevre mi yoksa genetik yapımız mı daha etkilidir. ,
Bazen tek yumurta
ikizleri ağırlık ve şekil olarak birbirinden farklı olabilir. Ama bu genetik
yapıdan kaynaklanmıyor. Bu farklılık anne karnındaki ortamlarından
kaynaklanıyor. ilk olay implatasyondur. Blastosisler 6. günde kendilerine
rahimde bir yer edinirler ve anne rahmine baılanırlar. Ama zamanlama önemlidir.
ikizlerin her biri oksijen ve besin işin plasentaya baılanırlar. Ama plasenta
implatasyondan sonra oluçmaya başlar. Bunun işin implatasyondan ince bilinen
blastosis kendilerine ait plasentaları olur. Ancak sonradan bilinen
blastosisler plasentalarını paylaıırlar. Bu paylaıma demek, daha az oksijen
daha az besin demektir. Bu olay tek yumurta ikizlerinin gelişimlerini
etkiliyor. Bu etkiler ömür boyunca sırebilir. ımplatasyon tamamlandııında
emriyonik gelişim şok hızlı bir şekilde gerıekleıir. ilk olarak kemiksiz bir
kas yığını oluşur. yaklaşık olarak 22. günde kalp oluşur. oluşan kalp kasılmaya
başlar.
2007 yılında biri
kız diğeri de erkek gibi duran ikizler doğdu. Bunlardan birinin hem dişi hem de
erkek üreme organları vardı. Bilim adamları bunu, tek yumurtanın iki sperm
tarafından dillenmii olabileceğini dııındıler. Yani yumurta hem dişi hem de
erkek kromozomlara sahip bir blastosis oluşturdu. Sonra bu blastosis ayrıldı ve
tek yumurta ikizlerini oluşturdu. hücreler fazladan birer kromozoma sahip
olmuılardı. şans eseri hücrelerden biri erkek kromozomunu taşıyordu ve erkekti.
diğerinde ise erkek ve dişi kromozomları eşitti ve bu hem erkek hem de dişi
üreme organlarını taşıyordu. Bu ürpertici bir keşifti. Bu olay dünyada bir
ilkti. Bu yeni bir anlayışı beraberinde getirdi. altıncı aydan itibaren
testosteron salgılanırsa vücut erkekleıiyor. Testosteron aynı zamanda
hipotalamusu da etkiliyor. Bu şekilde beyni de erkekleıtiriyor. Buda kimi ilgi
ıekeceıimizi belirliyor. bazı bilim adamları hipotalamusu ne kadar testosterona
maruz kalırsa kadınlara yönelik cinsel eğilim o kadar fazla alt yapı oluşturur.
eğer beyin az maruz kalırsa o zaman heteroseksüel eğilimler oluıabilir.
Sekizinci haftada
emriyonik gelişim tamamlanıyor. fetüs dönemi başlıyor. artık gelişimleri
hızlanıyor. 13. haftada insanlara daha fazla benzemeye başlıyor. Bu dönemde
kafa vücutla orantılıdır. Gebe kadınlar ultrasonu genelde bu dönemde yaparlar.
Ultrasonda tek plasenta ve iki fetüs görünürse bu tek yumurta ikizleri olduğunu
gösteriyor. Tek yumurta ikizlerinde prematüre doğumlar daha sık görülüyor. 12.
haftadan 24. haftaya kadar beynin yapısının ve yüz hatlarının oluşumunda büyük
mesafeler kat ediliyor. 15. haftada ilk defa hareket ediyorlar. Elleri ile bulunduğu
ortama dokunuyorlar. Bu ilk keıifleridir. Dokunuıları kimi zaman saldırgan kimi
zaman şefkat doludur.
Epigenetik son
zamanlarda gelişme gösteriyor. Bu ek yumurta ikizlerinin farklılııının
sebeplerini açığa ııkarabilir. Epigenetik, gen kodları aynı olsa da iıleyiıin
farklı olabileceğini söylüyor. DNA şok sayıda genden oluşur. Her bir genin
enerji üretme ve hücreyi yönetme gibi görevleri bulunur. Epigenom, genleri ayrı
ayrı etkinleıtirip, durdurma becerisine sahip düşme işlevine sahip bir dizi kimyasallar
bulunur. Bu düşmelerden biri DNA metilleımesi denilen bir süreçle çalışır. Bu
bir hücre içindeki enzimlerin ufak ve moleküller bileşimi yani bir metil
grubunu bir gene iliıtirmesine neden oluyor. Bu bileşim bu geni etkinleıtirip
kapatabiliyor. Ama gen orada kalıyor. hücrenin yapısı deıiımiyor. Bu, tek
yumurta ikizlerinin sahip oldukları farklılıkları aııklayabilir. hücre
gelişiminin ilk aıamalarında henüz tamamlanamayan bir çevresel unsur bir metil
grubunun büyüme ilgili bir gene iliımesine yol açıyor. büyüme geni var ama
kapatılmııtır.
Sigara içmek ve
kimyasallara maruz kalmak zamanla genlerimizin iıleyiıini bozabilir. Anne
rahminde de farklı çevresel faktörler bulunur. Besin kalitesi, hormonlar ve
alan tek yumurta ikizlerini farklı şekilde etkileyebiliyor.
aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntıların da vardır
S-1.Blastosis
nedir?
S-2.Epigenetik
nedir?
S-3.Tek yumurta
ikizleri arasında görülen farklılıkları ne ile izah edebiliriz?
S-4.Ultrason ne
zaman yapılır?
S-5.Genlerimizin
işlevleri ne ile deıiıebilir?
S-6.insanlarının
bazılarının heteroseksüel eğilimlerin olması ne zaman başlıyor, bu eğilimlerin
sebepleri nelerdir?
S-7.Tek yumurta
ikizleri nasıl oluşur?
S-8.insanların
yetenek ve ilgilerinin kazanılması üzerinde ne etkilidir?