TELEKOMİNİKASYONUN HAYATIMIZA GETİRDİĞİ TEKNOLOJİK GELİŞMELER(28 DAKİKA)

Transistorlar büyük bir icat olarak görüldü. hayatın içinde yüz binlercesini gırmekteyiz. Fakat günümüzde transistorlar ilk hallerinden şok farklı transistorların atasü olan vakum lambasına göz atalım. 20. yüzyılın ilk yarısında elektronik eşyanın ana aksanı vakum lambasıydı. çünkü aşırı yoğunluktaki elektrik akımını kontrol ediyordu. Vakum lambası ayrıca televizyon ve bilgisayarında sihirli anahtarıydı. Fakat tipin bir sorunu vardı şok kolay kırılabiliyor. güvenilmez ve büyükti. eğer günümüzde vakum lambasından bir cep telefonu yapmaya kalkarsak parisıte bir bina kadar olacaktır. Bu boyutta hiçbir şeyi yanımızda taııyamazdık. 1940ililarda araıtırmacılar vakum lambasını daha küçük hale getirmek işin çalıştılar. Vakum tıplerin yerine transistor ler çare olabilirdi. Bilim adamları vakum lambasının yaptığı işi stabil metal külçesi parçanın bu işi yapabileceıine inanıyordu. Fakat doğru metali bulmaları gerekiyordu. Bunun işin yarı iletken metali incelemeye koyuldular. yarı iletken metaller arasında bulunurken diğer tarafta iletken olmayan maddeler yani yalıtkan maddeler bulunur. Germanyumda bulunan şok az yarı iletken küçük germanyumdan oluşan walter şok küçük germanyuma iki altın yapııtırmıı. eğer akımı bir potra dan diğerine taşönürsa o germanyumun vakum lambasına yaptığı işi yapabileceıini gösterir. Fakat bir sorun vardı. altın portörlerin elektrik akımını iletmek işin basını uygulanmalıydı. Bunu yaparken de ataş kullanılır ve vakum lambasının yerini alacak şeyi bulmuştur. walter cihazına isim bulmak işin epeyce uğraştı. En sonunda buna transistor adını verdi. cihazın icadından sonra en erken yaptığı şey transistorılu radyoydu. Transistorlar gittikçe kişildi bilim adamları onların milyarlarcasını silika ciplere yerleıtirdi. Transistorlar in icadıyla günümüz taleplerini karşılayacak gııtedir. Elektronik cihazlar günümüzde kullanıılı hale geldi. eğer yarı iletken levhalar üzerinde kaç transistor olduğunu hesaplarsak milyarlarca transistor bir yılda üretilen transistor sayısını hesap edersek bir senede kaliforniyaıya düşen yağmur kadar olur. Bunun içinde Kuzey Kaliforniya nin en şok yağış alan bölgesi de dıhildir. günümüzde elektronik eşyaların icadı olmuştur. Televizyon, buzdolabı, duvar saati, araba, bilgisayar vb. günümüzde her insan işin kırk milyon transistor vardır. Her parçanın kökeni bir germanyum bir altın ve bir ataca dayançr.

Bir Metal detektörin Tarihinin nasıl değiştiii

1881ide eğer bir kurşun kurbanı olmuısanız tıbbin yapabileceıi hiçbir şey yoktu. çünkü röntgen cihazı henüz bulunmamııtı. insan vücudunun gırebileceıimiz hiçbir şey yoktu. Bu yüzden kurşun yerini tespit edebileceıimiz işin mil kullanılırdı. Aletin ucunda metal bir mil kullandılar. Ucu beyaz porselendi. Porselende işaret olacaktı. eğer bu işe yaramasaydı parmakları içeriye koyup mille bölgeyi arayıp mermiyi bulmaya ıalııılacaktı. Cerrahların çoğu iş organları içeri müdahale etmeden ince ellerini yıkamıyorlardı. Silahla yaralananların çoğu enfeksiyon dan öldü. Metal detektörin geliştirmesi başka garfıld vurulmasıyla başladı. bütün doktorlar bir araya geldi. Bir mille kurşunun yerini tespit etmeye çalıştılar. Fakat başarılı olamadılar. Bu arada telefonun mucidi olan Alexsander Grambell metal dedektörin deneyini yapıyordu. Alet aslında telefon kablosundaki rastgele bip seslerini uzaklaıtırmak işin yapılmıştır. Metal tespit edildiği zaman alet hareketlenecekti. Grambell bunu geliştirmek işin gece gündüz çalıştı. yaptığı bu metal detektörin başkanın vıcudu üzerinde geçti ancak sonuç alinamadı. anladı ki asistanı cihazı doğru baılamadııını girdi. ikinci denemesinde başarısız oldu. 3.denemesini yapmadan başkan öldü. bugün başkanın mermiden değil de kan zehirlenmesine başlı kalp krizinden öldü. Bu metal dedektör deniz kıyısındaki araıtırmacılara rehberlik ve hava alanındaki metal tarayıcı olarak kullanıldı. faydalı bir alet olmasına rağmen metal dedektör henüz ilgi girmedi. eğer tanınan bir mucidi tarafından yapılmış olsaydı rağbet görülürdi.

dünyanın En değerli Pulu

Bu pulun boyu İŞ ve dört cm. boyutunda ve bir tüyden daha hafif ve sıradan bir kişida basilmıı bir nesne dünyadaki en değerli bil sent Macenti olarak bilinen nadir bir pulun hikıyesi 1856öda bir Amerikan kolonisi olan ıngiliz Viyanasıyla başlar. Posta memuru elindeki pullar bitince deniz yoluyla ıngiltere den yenilerin gelmesini beklerdi. Bu yüzden bir baskı firması geçici pul basmak işin kiralandı. Yeni pullar şok sisli değildi. üzerinde sadece ıngiliz kolonilerin mihrini taklit eden gemi resmi vardı. Posta müdürünin yardımcısının ilk harfi pulun üzerine basildı. Bu da sahteciliıi önlemek işindi. 17 yıl sonra bir pul toplayıcısı olan ıngiliz öğrencisi bir tavan arasında küçük bir pul buldu. Bunu yerel bir koleksiyoncuya 50 dolara sattı. Para düşükti fakat değer olarak tekti. kraliçe Elizabehtin ıngiliz kolonileri koleksiyonun tek eksik parçasıydı. Pul toplayıcısının bu pulda gözü vardı. macentanın önü arttıkıa fiyatı da arttı. Bir sendik macenta 1930öda 37 bin dolara sattı. Onu alan iş adamı daha şok fazla kar etmek işin hemen hemen birçok ülkeye götürdü. O pulu şok değerli bulduğu işin kurşungeçirmez arabalar ve helikopterler kullanıldı. 1970ilerde bu pulu 57 bin dolara sattı.

ilk cep telefonu 1970ilerin başlarında kullanılmaya başlandı. 1940ililarda ilk defa ticari araba, mobil servis telefonu kullanıldı. ilk mobil telefon ağırlığı 18 kilo civarındaydı ve yanımızda taşımak işin bir arabaya ihtiyacımız vardı. Cep telefonlarından ince mobil cep telefonları vardı. Radyo gibiydiler. Bas konuş sistemiyle çalışıyordu. operatörı arıyordu ve bizi görüşme yapabileceıimiz genel networka başlıyordu. şehirde sadece 20 kanal kullanılabilir haldeydi. Bir tek servis seıilebiliyordu. Sistemin kapasitesinin sınırlı olması özellikle büyük şehirlerdeki insanları abonelik işin 10 yıl belki daha fazla beklemeleri gerekiyordu. Bununla birlikte Motorola ve diğer araıtırmacılar kablosuz iletişimi sağlamak ve müşteri kapasitesini arttıracak bir sistem üzerinde çalışıyorlardı. Bu hücresel teknoloji büyük bir devrim olarak adlandırıldı 1973 yılında Motorola yetkilisi Martin Cooper Dyna TAC adı verilen ilk cep telefonu tanıttı. ilk denemesini Bell laboratuarındaki rakiplerini arayarak denedi. Bu cihaza insanların tepkisi şok ilginçti. Dyna TAC iletişimi sağlıyor ağırlığı 1 kg. 100gr.dır. günümüz cep telefonları 70 gr. civarındaydı. 35 dkilik konuşma süresi 10 saat şarj edilmesi gerekiyordu. Bu telefonun yüzlerce parçası birçok yer iletkeni ve transistorları vardır. günümüz telefonlarında ise transistorlar neredeyse hiç kullanılmıyor. günümüzde LCD ekranlı ve 10 dkilik şarjla İŞ saat konuıabildiıimiz telefonlar var. ilk hücresel telefon 20. Yyıın en önemli teknolojik aleti olduğunu söyleyebiliriz.

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntısında vardır.

1) Vakum lambasının yerini alacak olan yarı iletken metallerin içinde hangi elementi seıtiler

2) transistörler icadıyla günümüz taleplerini karşılayacak güçte midir?

3) Stabil metal kılıesinin kökeninde hangi parçalar yer almaktadır?

4) 1881 yılında neden kurşunla yaralan insanlar enfeksiyon dan ölmüştir?

5) Metal dedektör günümüzde nerelerde kullanmakta dır?

6) Araıtırmacılar telefon sistemindeki hücresel teknoloji sistemini nasıl uyguladılar?

7) ilk cep telefonuyla ve günümüzde kullanılan cep telefonları arasındaki fark nedir?

8) DynaTAC telefonunun ızelikleri ve hangi müzede sergilenmektedir?

Fikriye YAŞAR eğitim Biyoloji 5.sınıf