sularımız Tehdit altında
DInya IapInda bir Iok rahatsIz edici deIiIme oluyor. Her gelen bilgiyle araItIrmacIlar dInyayI yeniden gIzden geIiriyor. Gana'da bIyIk bir sorun vardIr. Buradaki hayvanlar garip bir Iekilde yok oluyorlardI. Babunlar ise durmadan artIyordu. Burada yaIayan babun gruplarI Iiftlikleri mahvediyordu. KIylIleri sinirlendirip Iaresiz bIrakIyorlardI. 1960'lardan beri Gana vahIi doIa kurumu haftalIk devriyelerinin kayItlarInI titiz bir Iekilde tutuyor. GIrInen tIm hayvanlarIn bilgilerini iIeren bu belgeler dInyadaki en geniI kapsamlI kayItlarI arasInda yer alIyor. Fillerin %70'in sayIsI tIkenmiIti. Su aygIrlarInIn sayIsI yarIsIna inmiIti. Ama muhtemelen iIlerindeki en rahatsIz edici Iey bIyIk yIrtIcIlarIn neslinin tIkenmesiydi. Aslan nIfusunun %80'i yok olmuItu. YIrtIcIlarIn yokluIunda babun sayIsI sadece atmadI. Onlar aynI zamanda kendilerini gece avlanacak kadar gIvende hissediyorlardI ve zamanla daha da saldIrgan hale geldiler. Gana'daki balIk rezervlerine ait yIl yIl bilgileri toplayIp bunu grafiIe aktardİŞİmIzda ve bu grafiIi Gana'daki vahIi hayvan nIfuslarIndaki yIllIk deIiIim nIfuslarInIn Izerine getirdiIimizde ikisinin neredeyse mIkemmel bir Iekilde IrtİŞtİŞİ gIrIlIr. AraItIrmacIlar avcIlİŞİn balIk rezervlerinin durumundan etkilendiIine dair kanIt buldular. BalIk rezervleri iyi olduIunda balIk fiyatlarI ucuzluyor. Insanlar Iok fazla balIk alIyor ve nispeten daha az vahIi hayvan eti yiyorlar. AralarInda bir iliIki var. BugIn Gana'daki balIk rezervleri yIllar Incesine gIre yarI yarIya daha az. Bir Iok kİŞİk kasaba İŞzIlmemiI gizemlerle doludur. AraItIrmacIlar Namibia'da sulardan gelen İŞrIk yumurta kokusuna benzeyen kokunun kaynaİŞnI araItIrmaya baIladIlar. Bu koku garip bir fenomenin bir parIasIydI. Okyanusun rengi de deIiImiIti. Tonlarca balIk kIyIya vurmuItu. AraItIrmacI denize hidrojen sIlfit salIndİŞİnI fark etti. Bu zehirli bir gazdI. AraItIrmacI ekibi ile birlikte matkap denilen bir alet ile dip Irnekleri aldIlar. Bu Irnekte deniz dibinde Iok fazla metan biriktiIini gIrdIler. Bu metanIn patlamasI ile de hidrojen sIlfit aİŞİa İŞkmİŞ olabilirdi. Hidrojen sIlfit balIklarI Ince felI edip sonra boIulmalarIna neden oluyordu. YIzeydeki basInI dİŞİnce deniz tabanInki de dİŞİyordu. AlIak basInI metanI aİŞİa İŞkarIyordu. KarİŞlIklI olarak o da hidrojen sIlfiti aİŞİa İŞkarIyordu. KIrk yIl Ince Namibia'da Iok fazla balIk vardI. BalIklarIn toplu IlImleri iklim sistemine de etki ettiIi dİŞİnIlIyor. Bu da balIkİŞlİŞİn kIresel IsInmaya ne kadar etki ettiIini gIsteren bir gerIek. BalIklarIn geleceIi iIin Shopin ve Robinson somon Iiftlikleri kurdular. Brain ise aİŞk deniz IiftIiliIi yapIyor. AİŞk deniz IiftIiliIinin artan talep karİŞsInda Iretimi Inemli derecede arttIracaİŞna inanIlIyor.

AIaİŞdaki SorularIn CevaplarI Filmin AyrIntIlarInda VardIr
1. AraItIrmacIlar neye yaIayan IlIler demektedir?
2. Babun sayIsInIn artİŞİnIn doIrudan ve dolaylI etkileri nelerdir?
3. BalIk sayIsInIn grafikleri ile vahIi hayvan nIfusunun yIllIk deIiIim grafiIinden İŞkan anlam nedir?
4. Afrika'daki hayvanlarIn kaybolmasI ile ilgili araItIrmayI kim yapmaktadIr?
5. BalIkİŞlİŞa etki eden bIyIk sorunlar nelerdir?
6. AİŞrI balIk avlamanIn en garip sonuIlarI nelerdir?
7. SIlfIr olayI nedir?
8. AraItIrmacI denize gelen hidrojen sIlfitin kaynaİŞnIn ne olduIunu dİŞİnIyordu?
9. Okyanusun renginin deIiImesinin nedeni neydi?
10. Derin deniz patlamalarI baIka hangi olayla sonuIlanIyordu?
11. SardunyalarIn derin deniz patlamalarIndaki rolI neydi?
12. Derin deniz patlamalarI kIresel IsInmaya nasIl etki etmektedir?
13. Mavi devrim nedir?
14. Yosun ve midyelerin somon IiftliIine olan faydasI nedir?
IZLEM SITİŞ BIYOLOJI İŞRETMENLİŞİ 07010002009