Sorgulama ile Bilimsel Olarak Yalan nasıl deşifre Edilir

 

 

şüphelilerin sorgulaması her türlü cezai soruşturmada büyük önem taşır. Bir şüpheli doğru ya da yalan sıyleyebileceıi gibi masum ya da suçluda olabilir. Sorgulama yüksek riskli bir oyundur. şok fazla baskı uygularsanız masum bir insan işlemediii bir suçu işlemii gibi itiraf edebilir. Ama gerçek ortaya ııkarılmazsa da bir katil serbest kalabilir. Peki, bir sorgululayıcı gerçeğe nasıl ulaçır. Yeni teknoloji ürünü cihazlar vıcudumuzu tarayarak yalanın izini sırebilir. araştırmalara göre beden dili ve konuşma kalıpları yalanı ortaya ııkarabilir. Yalan söylemek kişi üzerinde şok büyük bir gerginlik yaratır. yüksek oranda duygusal ve bilişsel stres sözlü ve sözlü olmayan davranışlarında gızlemlenir. Yalan söylemenin yarattığı stres bu insanın beden dilini değiştirir. Volters bu değişimlere aldatma işaretleri demiştir. Yalan söylediğini kanıtlar görünür en önemli işaretler yüz etrafındaki inkir dediğimiz hareketlerdir. gözleri, burnu, ağzı ve kulakları örtmek ya da kafayı şok fazla sallayarak ağrı reddetme gibi hareketler ya da kaçırma gibi bedeni sorgulayıcıdan uzaklaıtıran hareketlerdir. Yalan söyleme stresi kişinin konuşmasını da etkileyebilir. Bu sözlü işaretlerde bilişsel uyumsuzluk adı verilen bir durum vardır. Zihindeki o aşırı gerilim ve mesaj iletim esnasında kaybolur. diğer işaretler inkir, hafıza sırımeleri, ifadeyi aşırı derecede savunma güven bana, inan bana vb işaretleri fazla kullanma gibi iıaretlerdir. Aldatma iıaretlerinin tek izi beden dili ve konuşmadaki bu değişimler değildir. Yalancının karıılaıtııı en büyük zorluklardan biri gerçek duygularını saklamaktır. Bir sorgulamanın iyi planlanması işin İŞ aşamadan oluşması gerekir. Bunlar;

1.şüpheliyle yakınlık kurmak

2.şüphelinin hikıyelerini açığa çıkarmak

3.şüphelinin hikıyelerine meydan okumak

başarılı bir sorgulamanın ilk evresinde sorgulayıcı şüphelinin davranışları ile ilgili bir sabit nokta geliıtirmelidir. Sorgulayıcılar şüphelinin hikıyesini yalan söyledikleri konular üzerine değerler. ayrıca şüphelinin anlattıklarına uymayan delillerde ararlar. Sorgulama teknikleri zorlayıcı yöntemlere baıvurmadan ulaıılabilir. Ancak bu yaklaşım herkes tarafından benimsenmiyor. zorlayıcı yöntemler uygulanırsa zaman zaman kişilerde yalan itiraflara sebebiyet verebilir. Ancak insanlar belirli koşullar altında yalan itiraflarda bulunabilirler. ilk yalan makinesi 1917 ide icat edilen poligraftı. Cihaz insan fizyolojisindeki yalan sonucunda oluşan değişimleri ılımektedir. cihazın doğruluk oranı %50 ile %90 arasında deıiıtiıinden poligraftı elde edilen kanıtlar mahkemede nadiren kabul edilir. Newyorktaki Columbia üniversitesinde ki araıtırmacılar yalan söylediğimizde beyin iılevlerinin değişip deıiımediıi konusunda bir araştırma yapmışlardır. Bilgisayar görüntüleri ele geçirildiii zaman kişi yalan söylediği sıralarda beyninin bu bölgelerinde faaliyet artışı gızleniyor. Beynin bu bölgelerinde sungular kıvrım vardır diğer adı ise hata düzeltme bölgesidir ve bu bölge yalan söyleyen kişiye kendine kontrol imkini tanır.

 

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

 

1.Sorgulama niçin riskli bir olaydır?

 

2.suçlu üzerinde baskı uygulamak kişiye suçunu itiraf ettirebilir mi?

 

3.Bir sorgulayıcı gerçeğe nasıl ulaçır?

 

4.Beden dili ve konuşma kalıpları yalanı ortaya nasıl çıkartır?

 

5.Aldatma teorisi nedir?

 

6.kişinin yalan söylediğini kanıtlayan bedensel hareketler nelerdir?

 

7.Aldatma iıaretlerinin izi nasıl belli olur?

 

8.Bir sorgulamanın iyi planlanması işin kaç aşamadan oluşması gerekir? Bunlar nelerdir?

 

9.başarılı bir sorgulamanın ilk aşamasında neler yapılmalıdır?

 

10.Sorgulama tekniklerinden zorlayıcı yöntemler niçin herkes tarafından benimsenmemektedir?

 

11.ilk yalan makinesi ne zaman icat edilmiştir?

 

12.Yalan makinesinin adı nedir?

 

13.Yalan makinesinin görevi nedir?

 

14.Newyorktaki Columbia üniversitesindeki araıtırmacılar insan vücudunda nerede gözlem yapmışlardır?

 

15.Beyindeki sungular kısım (hata düzeltme bölgesi) görevi nedir?