sıradışı Tsunamiler (büyük Tufan) 46 Dk

 

Tsunamiler büyük su kıtlelerinin yer değiştirmeleri ile meydana gelir ve dünyanın en büyük güçleri; depremler, toprak kaymaları ve volkanik patlamalarla harekete geçer.

Tsunamiler dünyanın dört bir yanını süpüren tipik dalgalardan oldukça farklıdır. hızları saatte 800 kilometrenin üzerindedir.

geçtiğimiz yüzyıl boyunca meydana gelen 100 büyük tsunami binlerce kişinin ölümüne ve milyarlarca dolar mal kaybına yol açmıştır.

Bilim adamları geçmişte şok büyük tsunamilerin yaşandığına dair kanıtlara sahip. Uzmanlar gelecekte bizleri bir Mega Tsunaminin beklediğini düşünüyor.

Dalgalar, tsunami treni denilen farklı bıyıklıkteki dalga grupları halinde ilerler ve ilk dalgalar genellikle fazla büyük olmaz.

Tsunamilerin birbirinden farklı olmasının sebebi, her birinin kendine ait bir su altı topografisinin olmasından kaynaklanır. Tsunamiler şok büyük bir enerjiye sahiptir ve bu enerjisini kıyıya vurduıu zaman çıkarır. (Metrekareye 10 tonluk kuvvet uygular )

büyük okyanusıta hawaiiden sonra en şok tsunamiye maruz kalan yer japonyadır. Depremler tsunamilerin en sık rastlanan nedenidir.

Tsunaminin kaynağı kıyı çeridine ne kadar yakın olursa şiddeti de o kadar büyük olmaktadır. Normal dalgalar, rüzgarın okyanus yüzeyine enerji transfer edilmesiyle oluşur. Tsunamiler ise şok daha büyük enerji transferi ile açığa çıkar. Normal dalgaların boyu birkaç yüz metreyi geçmezken, tsunamilerin dalga boyları birkaç yüz kilometreyi bulur.

Tarih boyunca bilinen en yüküci tsunamilerin neden olduğu can kaybı 230 bini bulmuştur. Tsunamilerin yansıyan enerjisi de şok büyük hasarlara neden olmaktadır.

22 kasım 1960 da şili de okyanus tabanı 20 m yükseldi ve oluşan tsunami hawaiiyi vurdu. Tsunami olmadan 5 saat ince insanlar uyarılmasına rağmen bu uyarı şok fazla ciddiye alınmadı çünkü daha önceki uyarılarda küçük tsunamiler yaşanmıştı. sonuçta 61 kişi hayatını kaybetti

12 Temmuz 1993 te Japonya da, okyanusta 7.3 büyüklüğündeki deprem tsunamiye neden oluyor ve büyük bir felaket yaşanıyor. Tsunami felaketi 198 kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu.

26 aralık 2004öte Hint Okyanusuında meydana gelen 9.3 büyüklüğündeki deprem büyük bir tsunaminin habercisi. Depremden 16 dakika sonra tsunami Somatraıyı vurarak şok büyük hasara neden oluyor.

Tsunamiler dünyadaki her noktada deniz seviyesini 1 mmınin onda biri kadar arttırmakta ve dünyadaki her noktanın 1 cm yer değiştirmesine neden olmaktadır.

Toprak kaymaları büyük tsunamilere yol aıabiliyor. Denize düşen büyük toprak parçaları, büyük bir su kıtlesinin yer değiştirmesine neden oluyor, okyanus bu büyük boşluıu doldurmak işin ilerliyor bu da tsunamiye neden oluyor

 

 

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

 

1)       Tsunami kelimesinin anlamı nedir? Kim tarafından bulunmuştur?

2)       Tsunaminin tehdit ettiği yerler nerelerdir?

3)       Tsunamiyi yaratan faktörler nelerdir?

4)       dünyada Tsunaminin en şok görüldüğü yer neresidir?

5)       Tsunami dalgalarının özellikleri nelerdir? nasıl ilerler?

6)       Tsunamileri normal dalgalardan farklı kılan özellikleri nelerdir?

7)       Tsunamileri önceden belirlemek işin ne tır teknikler kullanılıyor? kullanılan teknolojik gelişmeler nelerdir?

8)       Tsunamilere karşı alınan ve alınabilecek önlemler nelerdir?

9)       Tsunamileri durdurmak mümkün midir?

10)   Tsunamileri birbirinden farklı kılan özellikler nelerdir?

 

GONCA ÜNLER EĞİTİM FEN BİLGİSİ 4.SINIF