Binlerce yıl
boyunca Stonehange bir efsane olarak kalmıştır. büyük
bir dinsel yapının yarısıydı.ililerin ruhlarına ev
sahipliği yapan bir anıttı.Kim tarafından yapıldığı hala bilinmemektedir.4500
yıllık kayıp olan tarihi bir şehrin merkeziydi.ıngiltereınin güneyindeki sals broyovasında bulunuyordu.
mısırdaki piramitlerle
aynı dönemde yapılmıştır.Kanıtındaydı
arkeologlar.Britanya insanları Stonehenge inşa etmek
işin 45 tonluk taiları taıımıılardır.Bu taiları uzun 40 kilometre öteden
taıımıılardır.Bu taiları taşıma sırasında ölüm tehlikesi bile yaşamışlardır.Bu
taşta sanser adında bir taştı.sağlam ve şok sert bir
özelliie sahipti.Bu insanlar taııdıkları her bir granit üzerinden çalışarak
farklı figürler sergilemiılerdir.Sonra bu taiları dairesel şeklinde bir çember
oluıturmuılardır.Bu çalışmalarda şok sayıda insan ıalıımııtır.Bu yapı yan yana
dizili bir şekilde ve üzerinde her bir granit ile baılanmııtır.Yani sağlam bir
şekilde yapılmıştır.Bu yapı at nalına benzer bir biçimdeydi.çemberin üst tarafı
tek sıra parçalarla diz bir şekilde kapatılmııtır.Arkeologlara göre bu insanların
Stonehange ıi neden inşa ettikleri bilinmemektedir.
Bu yapı Romalılara
göre güneş tanrısı, Apollo işin tapınaktı.yapılan
araştırmalara göre bu yapı 4500 yaşında olduğu bilgisine varmıılardır.Bu
demektir ki Stonehange Romalılardan, Kral Arthurdan
ve rahiplerden daha eskiydi.O bölgede yapılan kazılarda kayıp bir şehrin
izlerine rastlamıılardır.yapılan kazılarda eski evlerin temellerine
rastlamıılardır.O dönemdeki insanlar çiftçilik ve tarımla
uıraııyorlardı.geçimlerini tarım ve çiftçilikle uğraşarak saılıyorlardı.M.I.
2500 yılında insanlar Stonehange de güneşin doğuşunu
kutluyorlardı.
Bu insanlar Stonehange benzer bir yapı daha yapmışlardır.Bu
yapıyı tahtadan yapmışlardır.güneşin batııını ise tahtadan yapılan anıtta
kutluyorlardı.Buda bu insanların batıl inanca sahip olduklarını gösteriyordu.Bu
insanlar tahta anıtta kendilerine mahsul veren atalarına minnettarlıklarını
kutluyorlardı; güneşin batııında.Bu bir gelenek inancı gibiydi.Britanya
insanına göre Stonehange taş taşımak kutsal bir
inançtı.
Bu çalışma dini bir
proje gibiydi.taş devrinde evcilleıtirilmiı hayvan
yoktu.Onun işin yapılan çalışmalarda insan gücü kullanılıyordu.Antik
britanyaıda insanlar ililerini gımmezlerdi.ateşte yakarlardı.taşlar insanlar
işin en önemli varlıktı.yapının bulunduğu alan ile insanların yaşadığı bölgeyi
bir hendek ayırıyordu.inanca göre hendek tarafına geçmek yasaktı.Hendek
tarafına geçmek demek lanetlenmek demektir.Britanya da yeni kültür oluşumu yeni
insanların gelmesiyle olmuştur.Yeni gelen insanlar ile Stonehange
deıiıtirecek yeni kültürleri beraberinde getirmiılerdir.Bu insanlar daha sonra
elementi iıletebilecek güce kavuımuılardır.ateşte elementi kullanarak kesici
aletler ıretmiıler; bunu da büyü olarak algılamıılardır.
Bu insanlar Kuzey
Avrupaıdaki en büyük şehre sahipti.yapılan çalışmalar
sonucunda bu şehri Stonehange başlayan geniş bir
yolun olduğu kanıtına varıyorlar.Tahtadan yapılan anıt Stonehangeıin
bir kopyasıydı.Bu yapının eski tanrılar işin inşa edilmediıi; ililer işin inşa
edildiği kanısına varmıılardır.M.I. 2500 yılında Britanyalılar metalle
tanıımıılardır.Bu yeni teknoloji ve onu getiren insanlar burada yaşayan
insanları deıiıtirerek zamanla taş Devri Uygarlıııının sonunu getirmiştir.dört
bir yandan gelen insanlar ile teknoloji değişimi sonucu Britanya eski
uygarlııını kaybetmiştir.
Stonehange dikili ve onların
üzerine düzenli bir şekilde yerleıtirilmiı büyük kayalardan oluımaktadır.
Ortada at nalı şeklinde bir yapı ve onu çevreleyen 30 bloktan oluşuyordu. Bu
yapı ıngiltere civarlarında yaşayan insanlar tarafından inşa edilmiştir.
yapılan araştırmalara göre M.I 2500 yıllarında yapılmıştır. Net bir bilgi
olmamakla birlikte Stonehange hakkında çeşitli
söylentiler vardır.bazı varsayımlara göre burası onlar işin bir kutlama
yeriydi. bazı varsayımlara göre de ibadet yerleriydi.
Stonehange ve çevresinde
atalarının ruhlarının olduğunu dııınıyorlardı. Hatta bu düşünceyi destekleyen
bir şey vardı. O da Stonehangeıin biraz uzaıında
bulunan toprak surdu. aslında bu sur Stonehange
sınırlarını belirleyen bir set gibiydi. üstelik ibadet zamanı dışında bu
bölgeye girenlerin lanetlendikleri dııınılmekteydi. Stonehange
sadece ibadet yeri olarak kullanılmıyordu. aynı zamanda o tarihte zaman
sayacının olmadığını da düşünelim. Buradaki dikili taşlar üzerinde bazı
motifler bulunuyordu. Kesin olarak bilinmemekle beraber bu motifler sayesinde
yıl içerisindeki zamanları tayin ediyor olabilirlerdi.
Stonehange senenin belli
dönemlerinde ibadet işin ziyaret edilen bir yerdi. çünkü Stonehageıin
yakın bir bölgesinde yerleşim merkezi yoktu. dolayısıyla sadece belli
zamanlarda toplu olarak ziyaret edilen bir bölgeydi. Bu ziyaret ilk başlarda Stonehageıin inşası işindi. Stonehange
işin gerekli olan büyük taşlar aranıp bulunuyordu. uzaklık ne olursa olsun fark
etmiyordu. insanlar arasında güçlü kuvvetli olanlar seçilip o taş uzun çabalar
sonrasında taıınıyordu. Bu taşıma esnasında elbette kazalar oluyordu. aynı
zamanda başka kabilelerin saldırısına da uırayabiliyorlardı. Bu durumlarda eğer
aralarında hayatını kaybeden olursa taşıma işine bir süre ara veriliyordu.
Sonra tekrar başlayarak devam ediyorlardı.
Stonehange ibadet işin
kullanılmakla beraber ergenliie girmiş gençlerin kaynaçtııı bir ortamdı.
dolayısıyla bu gençler beraber olarak aileler oluıturuyorlardı. Tabi bu durumda
kızlar hamile kalıyor bu da kabilenin bireylerinin artmasına sebep oluyordu.
Stonehangeıe yakın bir bölgede
aynı yapıya sahip bir yapı daha bulunuyordu. Ancak bu yapı Stonehangeıden
farklı olarak tahta sütunlardan oluşuyordu. aslında bunun açıklaması gayet
mantıklıydı. Stonehange atalarını diğer yapı da
kendilerini temsil ediyordu. atalarının ruhları taşlar gibi kalıcı ve daimiydi.
Tahta sütunlardan oluşan bölge ise kendilerinin ömrü gibi kısa ömürlü olan
tahtalardandı. Bu bölgeye güç eden insanlar gün içerisinde Stonehangeıi
ziyaret ediyordu. akşamları ise diğer bölgeye gidiyorlardı ve hepsi orada
toplanıyorlardı. Burada aralarında eğlenceler yapıyorlardı sanki bir bayram
havasındaymıı gibi. Bu iki yapı arasında bulunan nehir kenarı boyunca devam
eden bir yol bulunuyordu. Bu yol iki yapı arasında gidiş geliiten dolayı
oluşmuştu. aynı zamanda burada aralarında suçlu buldukları bazı insanlar cezalandırıyorlardı.Bu cezalandırma boş bir araziye
bırakılan suçlunun diğerleri tarafından oklarla ıldırılmesiyle oluyordu.
Tahta sütunlardan
oluşan bölgenin etrafında yerleşim alanlarına rastlanmııtır. aslında bu alanlar
buraya gelen insanların konakladııı yerlerdi. Bu savi destekleyen birçok ev
kalıntılarına rastlanmııtır. Hatta bu ev kalıntıları arasında ev odalarına
benzer küçük yapılar bulunuyordu. Bu da bu evlerin bulunduğu bölgede kalabalık
bir topluluıun konakladııını anlatıyor bize.
aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
1.Stonehangeıin yapısını oluşturan
sert ve kalın damarlardan oluşan taşın ismi nedir?
2.taş devrindeki insanlar geçimlerini neyle saılamıılardır?
3.Antik Britanya da kutsal sayılan tapınak yaklaşık kaç
yıllıktır ve ismi nedir?
4.Britanya da ki bu yapı kaç taştan oluşmuştur?
5.Arkeologlar britanyaıya gelen ve Britanya kültürünü
değiştiren insanlara ait ilk mezarı kaç yılında keıfetmiılerdir?
6.Britanya insanları metalle ne zaman tanıımıılardır?
7.Britanya eski uygarlııını zamanla nasıl yetirmiıtir?
8.taş devrişndeki insanlarda ne gibi bir inanç sistemi hakimdi?
9.Stonehangeıi araıtıran araıtırmacının ismi nedir?
10.Stonehange
niçin lanetli sayılıyordu?
11.Stonehange
etrafında neden yerleşim alanları yoktu?
12.Stonehangeıe
yaklaşık olarak ne kadar insan toplanıyordu?
13.araştırmacı Stonehangeıin
ibadet yeri olabileceği fikrine nasıl vardı?
14.büyük taş sütunları nasıl bir
sistemle Stonehange getiriyorlardı?
15.Stonehange
dünyadaki başka hangi yapıtlarla yaklaşık zamanda yapılmıştır?
16.Stonehange
ile diğer tahta yapıt arasındaki fark nedir?
17.Stonehangeıe
toplanan insanlar yılın hangi zamanında toplanıyordu?
18.Stonehangeıdeki
taşlar neden o bölgeden alınmamııtır?
19.Stonehangeıe
gelen insanlar konaklama yeri olarak nereyi kullanıyordu?
20.Stonehange
yapısının taştan olma sebebi nedir?
21.Buraya gelen insanların bu
bölgede yerleşik hayat gıstermediıini nereden anlıyoruz?
14 Ramazan DEMİRDÖĞEN EĞİTİM
BİYOLOJİ 3.SINIF