Bilim Tarihi(Orta Do�u Mucitleri)� 30
dakika �
����
����������������� 21.
y.y.�da oldu�unu d���nd���m�z en son icatlar�n asl�nda sadece ge�mi�te ki
bulu�lar�n taklitle modernize edilip �n�m�ze sunulan yenilikler oldu�unu bu
belgeselle anl�yoruz. �zellikle mekanik m�hendisli�inin geli�mesine �nc�l�k
eden ve bir nevi mekanik m�hendisli�inin babas� olarak adland�r�lan do�ulu
mucit AL JAZAR�N�N bulu�lar� Avrupal� bilim adamlar�n� hayret i�inde
b�rakmaktad�r. Hayret verici bulu�lar�ndan biri olarak su kald�ran makinesi
i�in son tasar�m� tarihte ilk kez g�r�len �a��rt�c� bir mekanizmay�
i�ermektedir. Tabi ki do�ulu mucit AL JAZAR� antik �a�lardaki atalar�ndan
esinlenmi�ti. AL JAZAR�N�N �a��rt�c� tasar�mlar� ve do�unun b�y�k su
�arklar�n�n g�n�m�ze kadar dayanan g�zel �rnekleri antik �a� d�nyas�ndaki
teknolojinin geli�mi�li�inin heyecan veren arkeolojik kan�tlar�d�r. Daha
sonraki d�nemlerde AL JAZAR�N�N yolundan ilerleyen di�er mucitlerde Avrupal�
bilim adamlar�n� �a��rtmaya devam etmektedir. Bunlardan biri iki zamanl� su
pompas�n� icat eden Sipesibius�tur. Bu da modern m�hendisli�inin
geli�mesine neden olmu�tur. AL JAZAR�N�N yolundan devam eden di�er mucitler ise
Banamusas diye adland�r�lan �� karde�lerdir. Bunlar
antik �a� mucitleri Phelon ve Heron�un
eserlerini geli�tirerek bir dizi yeni tasar�ml� makineler yaratt�lar. Antik �a�
insanlar� D�nya�n�n, Ay��n ve G�ne��in hareketlerini tam olarak hesaplamak i�in
usturlap ad� verilen aleti kullanm��lard�r. Bu alet g�n i�inde zaman dilimini
hesaplamaya yarad�. Do�ulu mucitler yaln�zca insan hayat�n� kolayla�t�ran
bulu�larda bulunmam��lard�r. Sava� aletlerinin de geli�tirilmesinde rol
oynam��lard�r. �zellikle barutun di�er maddelerle kar��t�r�l�p yan�c� hale
gelmesine sebep olmu�lard�r. Di�er bir sava� aleti olarak 14. yy mucitlerinden
Hasan El Ramah topu icat etmi�tir.19. y.y.�da
ke�fedilen deh�et silah olarak adland�r�lan torpido da �nemli sava�
aletlerindendir. Bu bulu�larda g�n�m�z uygarl���n� devasal boyutlarda etkileyen
bir uygarl���n ortaya ��kt���n� g�rmekteyiz. Karma��k makineler yap�m�nda Avrupa
geride kal�rken, do�unun m�hendisli�i ge�mi�te d���nd���m�zden daha h�zl�
ilerliyordu. Bununla anl�yoruz ki bat� bu icatlar�n sadece taklit�isidir.
1.�slam d�nyas�n�n en b�y�k m�hendisi
kimdir ve g�n�m�ze kadar gelen icad� nedir?
2.AL JAZAR�N�N icatlar�ndan biri olan su
�ark�n�n mekanizmas�n� anlat�n�z?
3.Do�ulu mucitlerin buldu�u yeniliklerden hangisiyle
zaman dilimi hesaplanabiliyordu ve bu makine �nsanlara ne sa�lamaktad�r?
4.Orta do�ulu mucitlerin icatlar�ndan olan ve �u anda
d�nyam�z� k�t� etkileyen bulu�lar nelerdir?
����� �������������������������������������������������������������������������������������������07010002024 Cansu
KAH�LO�ULLARI
��������������������������������������������������������������������������������� ����������� ��������E��T�M B�YOLOJ� 3.SINIF