�l��m Cihazlar�n�n �e�itleri, Kullan�m �ekilleri ve Yerleri

����������� G�nl�k hayatta bir�ok �l��mle kar��la��r�z. Bu �l��mler bizi medeniyete y�kselten �eylerdir. 1791�da Frans�z bilim adamlar� boylamlar� ekvatordan ge�ecek �ekilde 10 milyon par�aya b�ld�. 1889�da 1 metrelik �ubuk �retildi. Amerika �l��m sistemi matematiksel olarak elveri�sizdir. Metrik sistemdeki temel birim metredir. Filmin bir k�sm�nda �erit metrelerin dayan�kl�l��� ve �retim safhalar� anlat�l�yor. M�s�r�da piramitler in�a edilirken dubitler kullan�lm��. B�t�n antik kentlerde insanlarla ilgili �l��mler kullan�lm��. Ger�ekte �l��mler aras�ndaki farkl�l�klar fazlad�r. Bug�n kulland���m�z �l��m cihazlar� yerellikten ��km�� k�resel bir hal alm��t�r. M.�. ya�ayan insanlar da� gibi y�ksek yerleri nirengiyle �l�m��ler. G�n�m�zde bile astronotlar y�ld�zlar�n d�nyaya uzakl���n� bu y�ntemle �l��yorlar. Zaman� �l�ebildi�imiz i�in y�ld�zlara olan uzakl���m�z� da �l�ebiliyoruz. Saat,100 milyon y�lda 1 saniye kazan�yor veya kaybediyor. D�nya her zaman ayn� h�zda d�nm�yor. Bu nedenle d�nya saati de�il de atom saati kullan�m� daha do�ru sonu�lar veriyor. Her dinde saatin ka� oldu�unun bilinmesi gerekir. 17.yy da sarka� saatler devrim yaratm��. Eski denizciler do�ru yol alabilmek i�in kum saati kullanm��lar.16.yy saatler ta��nabilir hale geldi. H�z g�stergeleri arac�n ne kadar h�zl� oldu�unu g�steren ir belgedir. Tekerlek h�z�ndan gelen veriler motor kontrol mod�l�ne aktar�l�r. tekerlek d�n�� say�s�ndan arac�n mutlak h�z� bu �ekilde hesaplanabiliyor. Arabalarda bu nedenle h�z g�stergeleri �ok �nemli bir yere sahiptir. Jetlerde ise h�z Mac h�z�n�n met h�z�na b�l�nmesiyle bulunuyor. 1303 y�l�nda �ngiliz t�ccarlar Avoirdupois Pound� u imparatorluktaki k�tle �l�er sistemi olarak tan�tm��lar. Bu pound 7000 bu�day tanesi a��rl���ndad�r. Bir nesnenin k�tlesi nerde olursa olsun ayn�d�r. Fakat a��rl�k yer �ekimine g�re de�i�kenlik g�sterir. Galile, ilk termometrelerden 1593�te icat etmi�. Fakat �l��mleri pek do�ru de�ilmi�. �nsanlar daha m�kemmel �l��mler yapmak i�in �e�itli icatlar yapm��lar. Fakat de�i�meyen tek �ey �l��mlere ihtiyac�m�z oldu�udur.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1) �l��m�n iki temel birimi hangileridir?

2) Boylamlar�n her bir par�as� ka� metredir?

3) Bilim adamlar�na g�re metrenin tan�m� nas�ld�r?

4) �lk uzunluk birimini kimler ve neye dayanarak olu�turdular?

5) �ok b�y�k mesafedeki bir �eyi ya da uza�� nas�l �l�eriz?

6) Nirengi �l�mesi nas�l yap�l�r?

7) I��k saniyede ka� kilometre h�zla hareket eder?

8) D�nyan�n do�ru bir saate neden ihtiyac� var?

9) Bir g�ne� g�n� ne kadar zamand�r?

10) Su saati ne zaman ve kimler taraf�ndan kullan�lm��t�r*

11) H�z g�stergelerinin �al��ma mekanizmas� nas�ld�r?

12) Bir jetin h�z� nas�l hesaplan�r?

�ENG�L G�YEN

B�YOLOJ� E��T�M 07010002008

����������������������������������������������������������������������������� ���������������������