Namib şili Biyomu ve vahşi hayatı

güney batı Afrika da bulunan Namib şili, dünyanın en eski şili ve dünyanın en yeni ülkelerinden biri olan Namibia da bulunuyor.

Namibia içinde bir şok canlı türüni barındıran nadide yerlerden bir tanesidir. örneğin, bu bölgede yaşayan ve bu bölgeye has yaşayan Nomako Bukalemonu diğer cinslerine göre evrimini çil koşullarına göre tamamlamııtır.çilde belli bir alanı istimlak ederek başka canlıları bu alana sokmaz.yılın belli zamanlarında kendi alanı içerisindeki çil tepelerine tırmanarak yumurta bırakır.Uygun bir ortama bıraktığı yumurtaların üstüni kumla kapatır.Bazen yumurtaların üstüni iyi kapatamaz ve yumurtaların gelişimi ve yavruların oluşması tehlike altındadır.yılda 4-5 kez yumurta bırakırlar.Her seferinde yaklaşık 6 yumurta bırakan bu canlı yılda ortalama 30 yumurta bırakır.ayakları cisimleri kavramaya uygundur.yumurtlamadan ince birkaç gün yemek yemeyen bu tır yumurtalarını bıraktıktan sonra hemen ava çıkarlar.Hemen hemen her şeyi yerler.Kum böcekleri birinci yiyecek kaynağıdır.ayrıca çil kertenkelesi,çekirge bulabildiıi yiyecekler arasındadır.Her tarafa dınebilen gözleri sayesinde avını hemen fark eder.Renk deıiıtirebilen bu canlılar,yüksek sıcaklıklarda rengini beyaza ıevirerek sıcaktan korunurlar.ayrıca havanın soğuması yada çil rüzgarlarında rengini siyaha ıevirerek yine iş sıcaklıklarını korurlar.Renk değişimleri vücut isısını korumalarından başka ruh haller ininde bir sonucudur.soğuk kanlı canlılardır.yılda birkaç kez deri değiştirirler.Derilerini atarken derilerini yerler,bunun sebebi derideki faydalı minareleri ziyan etmemektir.Bu türün yiyemediıi bir tır vardır ki oda çil koşullarına ayak uydurmuı kırkayaklardır.kırkayaıın vücudunda tadı pis kimyasal maddeler salgılayan bezler bulunur.bukalemunun bu canlıyı yememesinin sebebi daha ince bu deneyimi gerçekleştirmii olma ihtimalidir.

Namib şili Atlantik Denizine yaklaşık 2000 km. kıyısı bulunur. Bu kıyı çeridi birçok yaşam varlıklarına ev sahipliği yapmaktadır. Denizle kum arasında hafif tuzlu lagünler vardır. dünyanın en zengin kıyı ıeritlerindendir.Flamingo,pelikan,karabatak ve daha bir şok göçmen canlının uğrak yeridir.

Nambiaının 40 km. ötesinde iş kesimde çilden farklı olarak taşlık,çalılık ve yağış alan bir bölge vardır.yağşılar sayesinde titreyen ağaç denilen öd ağaç yetişir. Velvicya denilen botanik cins 3 m. uzunluıunda ve 2 yapraıı bulunan nadir cüce bir ağaçtır. Bu kurak topraklarda su altından daha değerli olsa gerek. irili ufaklı bir şok canlı girmek mümkündür. Bir şok kuş türü,çakal,çil aslanı,deve kuşları,zebra ve çil geyiii gibii

Nambia ülkesi çil ve kıyı ekosisteminin benzersiz tırlerin barındııı bir ilkedir. Canlıların yaşam savaşı verdiği bu alan farklı canlıları evrim sonucu kazandıkları yapıları girmek isteyen araıtırmacılar işin benzersiz bir coğrafyadır.

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

1-Namibia nerdedir?

2-Namib şili ne zaman oluştu?

3- çil yaşamına ayak uydurmuı tırleri hangileridir?

4-çil bukalemunu yaşama nasıl tutunur?

5-Bukalemon yılda hangi aralıklarla kaç yumurta yapar ?

6-Bukalemon aşırı sıcaklııa nasıl tepki verir?

7-çil yılanı su ihtiyacını karıılamayı nasıl gerçekleştirir?

8-Bukalemonun yemediii canlı hangisidir?

9-Namib şilinde canlılar nasıl bir etkileşim içerisindedir?

10-Velvicia ne tır bir ağaçtır?

Hasan ŞAPIK (TEZSİZ YÜKSEK LİSANS)