yaşamımız boyunca önemli bir yere sahip olan makineler birçok alanda kullanılmaktadır. örneğin sevdiklerimize biran ince kavuşmak işin yürüyerek saatlerce günlerce aylarca hatta yıllarca sürecek kilometrelerce yolu şok kısa bir sürede kat edeceğimiz makineler icat edilmiştir. Bu makineler den bir tanesi de uşaktır.

Bu makinelerin sağlamlııını ve gelişmesini inceleyen birçok birim ve kuruluşlar kurulmuştur. bu kuruluşlardan biri de NASA dır.

Son yüzyılda makineler bizi dünyanın etrafında gezdirdi ve uzaya çıkmamızı sağladı. bugün mühendislerin bilim adamlarının bizi daha ileriye taşıyacak makineler yaratıyorlar.

yapılan makinelerin eskisinden daha iyi ve hızlı olması işin. birçok test gerekmektedir. en büyük ve hayatımızın vazgeçilmezi haline gelen devasal boyutlardaki uçakların çalışması konusunda algılayamadııımız birçok şey var. yapılan bu uçakların test edilmesi gerekiyor. Bu test işin en önemli olan rızgır tınelleridir. Rızgır tünelleri yapılan araçların daha güvenirli ve daha iyi performans göstermesini sağlar. Rızgır tünelleri test edilmesi işin uşak modellerine göre ayarlanırlar. Her uşak boyutunu test eder. uşak Hangarlarında daha da bıyıktırler.

Rızgır tünellerini oluşturan en büyük etmen devasal boyutlardaki pervanelerdir. Pervaneler genellikle 15 kanatlıdır. Bu pervaneler kanat sayısına göre değişir. Az kanatlı olan düşük sabsonik hareket gösteririler. Pervaneler elektrikli motora bağlıdırlar. Elektrikli motor 15 devasal pervaneyi dındırebilecek gııtedir.

Daha güvenilir bir uçuş işin yapılan çalışmalarda rızgır tüneli düşüncesini ortaya koyan raith kardeşlerdir. ilk rızgır tünelini bu iki kardeş yapmıştır.

avrupaıda ki mühendisler 1.dünya savaşında 9 tane rızgır tüneli yapmıştırlar. NACA dünyanın ilk yüksek basınılı hava tünelini inşa etmiştir.1958 de NACA bugün ki NASA haline gelmiştir. nasa nin görevi uçakları rızgır tınelinden havaya taşımaktır.

bugün ki rızgır tünelleri; uçağın yukseklıgını direncini farklı acıdan saldırı gıclerını ve farklı sapma aıılarını ılıebilir. böylece uşak uçarken aerodinamik güçler ne olduğunu girmemizi sağlar. uçağın rızgır tüneli içinde burnunun aşağı veya yukarıya kalkması saldırı acısını değiştirir. uçağın burnunun sola yida sağa dönmesi sapma açısını değiştirir.

uşaklar yıllarca rızgır tünellerinden geçtikten sonra gerçek uçuşa geçmesi işin simülatörler kullanılır.

bugün ki simülatörler diğerlerine göre daha şok kapsamlı harekete sahiptirler. simülatörler de gerçek uşaklarda ki gibi hareket kontrolleri bulunur. DHS ve tam ölçekli rızgır tünelleri gibi devasal boyutlardaki makineler şok yükseklere ulaımamızı sağlar.

dünyanın en büyük makineleri yeryüzünin yer altında bulunmaktadır. kazıma tünel açma gibi işleri yaparlar. insanların yızyıllarca uğraşarak yapamayacaıı işleri şok kısa bir zamanda gerıekleıtirirler. bunların en büyükleri sürekli maden kazıyıcı makinedir. şok gıılıdırler. önüne gelen her materyali parçalarlar. Bu makinelerin parçalarını yapmak ve birleıtirmek işin güneş isısın tam 4 katı ısı kullanılmaktadır. Bu tur makineler sanayi alanında şok önemli bir yere sahiptirler. Bu araçların parçaları yerin altında birleıtirilir. sürekli maden kazıyıcı sipariş üzerine yapılmaktadır.

londraının gözü;

dünyadaki en büyük gözlem tekerleıidir. göz klasik dönme dolabına benzeyen fakat diğer dönme dolaplarından biraz farklılık gösterir. Bu farklılıklar 1:kabin(yolcu kapsülı) 2:tekerlek diş kısmından yaklaıtırılmııtır.3:bütün yapı bir tarafında aş şeklinde bir iskeletle destekleniyor. londraının 1000 yılının kutlanması işin inşa edilmiştir.32 adet kapsül bulunmaktadır. bu kapsüllerin her biri 25 yolcu kapasitelidir. kapsül klasik dönme dolaplarında ki gibi degilde iskeletin dış tarafında bulunmaktadır. kapsülın her zaman dik durması işin kapsül altında güzin dönmesine eşit dönecek bir şekilde raylı sistem üzerinde tekerlekler vardır. Bu devasal boyutlardaki makine sadece eğlence amaçlı inşa edilmiştir.16 ayda tamamlanmııtır.

çim biçme makinesi;

Class cousan 1400 dünyanın en büyük biçme makinesidir bu makinenin en etkileyici yönü 13 metre boyutlarındaki katlanabilir biıicileridir. bu makineleri tekerlekleri şok geniştir. böylelikle toprağın sıkıımasını engeller. Buda çim işin şok iyi bir şey. Biıicilerin ağılıp kapanması sayesinde normal hayatta da kullanılması saılanılır.

imax film plaıı: normal bir sinema film boyutundan 10 kat daha bıyıktırler.70 milimetrelik filmlerden yapılır. Normal bir filmin 2 katıdır. Kamera ya yatay bir şekilde konulmaktadır.

Film delikli bir cam bloıunun üstünden lense edilmektedir. böylece filmde herhangi bir kırışıklık oluşması engelleniyor. imax de kutuplaımıı güzlükler kullanılmaktadır. böylece beyinin 3 boyutlu girmesi saılanılıyor.

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

S-1 uşaklar nerede test edilir?

S-2 rüzgar tınellerinin inşa edilmesinin amacı nedir?

S-3 rüzgar tüneli kaç pervaneden oluımaktadır?

S-4 pervaneler kaç adet kanatlardan oluımaktadır?

S-5 elektrikli motor ne işe yarar?

S-6 ilk rüzgar tünelini kim yapmıştır?

S-7 1.dünya savaşında kaç tane rüzgar tüneli inşa edilmiştir?

S-8 ilk yüksek basınılı rüzgar tünelini hangi kurum yapmıştır?

S-9 simülatör de hareket mekanizması nasıldır?

S10 yeryüzünin en büyük araçları nerede bulunmaktadır?

S-11 sürekli maden kazıyıcı makine parçaları ne kadar ısıda yapılmaktadır?

S-12 sürekli maden kazıyıcı makinesinin parçaları nerede birleıtirilmektedir?

S-13 en büyük çim biçme makinesinin adı nedir?

S-14 çim biçme makinesinin tekerleklerinin geniş yapılmasının amacı nedir?

S-15 imax film plaıın da kutuplaımıı güzlük kullanılmasının sebebi nedir?

SAİM ŞENEL

EGİTİM FAK. BİYOLOJİ BÖLÜMÜ 3.SINIF