muhteşem Makine-insan Vıcudu

insan ikiyızaltı kemik,altıyızelli kas,yaşam boyu(70 yaş) İŞ trilyon kez atan kalp,her nefesi binbeıyız metre taşıyan solunum,milyarlarca hücre ve bunlarla beraber eşsiz bir denge ile çalışan genetik kodlar bulunur.insan vıcudu mükemmel bir mekanizmadır.

Teknoloji ile beyinin dııınııını,kalbin atiıını ve bir hayatın başlamasını gırebiliyoruz.inanılmaz insan vücudunun potansiyelini keıfediyoruz.

insan adı verilen güzellik,bir sperm ve yumurta hıcresinin birleşimi ile gözle gırılemeyecek kadar küçük bir yapıdan oluşur.Bir mühendisin, biribirinden farklı ama birbiriyle uyum içinde durabilen bir makine yaratması olarak tarif edersek, yanlış bir söylem olmayacaktır.

dünyaıda saniyenin çeyreğinde yeni bir insan yaşam yolculuıuna bağışyor.Bu yolculuıu anlamak işin en baştan baılamalıyız.

Kavram kümesinde , bagzı insanlar işin mucizeler; imkansızdır.Ama buıının bilimi imkansızı gerıekleıtirebiliyor.

Onbir yıldır ıocoıu olmayan bir çift,bir terslik olduğunu düşünüp,doktora başvururlar.Doktor,mucize daııtmadııını ama,ıher hafta tıp bebek tedavisi ile her hafta bir bebek doguyor.I

tıp bebek,insan vücudunun dışında yapılmasına rağmen doğal bir uygulamadır.Vucutda gerçekleşen dillenme labaratuar ortamında gerçekleştirilecektir.

kadına,yumartalamasını artdırmak,hızlandırmak ve sağlam yumurta hücreleri oluşmasını sağlamak işin , bir dizi hormon tedavisi yapılmaktadır.Bir süre sonra , hormon tedavisi ile yumurtalar hazır hale gelmektedir.

kadın,ameliyathaneye alınıyor.Burada bir çeşit enjektör yardımı ile kadında oluşan 27 adet yumurta alınıyor ve labaratuar ortamında güven altına alınıyor.Erkegin , spermleri alınıyor.Erkekden ve kadından alınan üreme hücreleri,sağlıklı olanları ayırt ediliyor.Spermin sağlıklı olduğunu mikroskop incelmesinde gözlenen hareket becerisine göre saptanıyor.kadında sağlıklı yumurta hücresi sayısı 13 olarak belirleniyor.

Labaratuar ortamında, kadının herhangi bir sağlıklı yumurta hücresi alınıyor ve erkekden alınan rastgele bir sperm hücresi , yumurtaya enjekte ediliyor ve bu geri kalan bütün yumurta hücrelerine tekrarlanıyor.Bu aşamadan sonra kritik döneme giriliyor.çünkü; spermin yumurtayı sağlıklı bir şekilde dillemesi gerekmektedir.Eger , başarııı olunursa bir insanın oluşumunun ilk mucizesi gerıekleımiı olcaktır.

Erkek ve kadından alınan üreme hücrelerinde, 23 erkekde I 23 kadında kromozon bulunur ve bunlar dillenme ile bir insanın toplam kromozon sayısı yani, 46 kromozonlu bir yapıyı oluıtururlar.Bu oluşan karmaşık yapı , yeni oluşacak canlının bütün biligilerini( boy uzunluıu,saç rengi vb) bilgilerini barındırır.Bu oluşan yeni canlının ilk var olma anı diyebiliriz.

insan genom projesi ile biyolojide bir devrim olmuştur.27 milyon parçalık bir puzzle ın ıızılmeye başlamıştır.Bilim adamların işi cok zordur, 4 harf ve yaklaşık 3 milyon kelimeden oluşan bir kitapı anlamak,yorumlamak ve çözmek gerekmektedir.Ama bu proje gerıekleıtirildiıinde , yaılanmanın bile önüne geıilebilicegini öne sırmektedir.

kadından alınan 13 yumurta başarılı bir şekilde dillendi.dillenmii yumurta hızlı bir mitoza başladı.Bu sayede DNA kodlarını ıoıaltmaktadır.Mitoz beş gün takip ediliyor.Sonunda blastozit denilen hücre kimeleri meydana geliyor.Bu oluşan blastozitlerden biri ailenin çocuğu olabilir.

Blaztositlerde emriyonik kök hücreler bulunur.Bu kök hücreler başkalaşım geıirerek insanı oluşturan diğer hücre tipleri dönüşürler.(kan,sinir,kas,kemik vb)kök hücreler bulundukları ortama göre başkalaşım geçirirler.Yani aynı ortamda bulunan kök hücreler, aynı tip hücre tiplerine dönüşürler.Bu yüzden başkalaşım geçirip , çeşitli hücre tiplerine dınıımelerinde bulundukları ortam cok önemlidir.kök hücrelerinde ilk başkalaşım geçiren hücre kalp kası hücresi yani dolaşım sistemi sistemi hıcreleridir.Eger erişkin bir insanda, blastozit döneminden bu yana taşıdığı kök hücreler bulunursa, insanların yakalanacaıı ölümcül hastalıklara ve organ ve uzuv kayıplarında ölümlerin iğne gecilebiliecegi düşünülüyor.örnegin, böbrek yetmezliii olan bir insan uyumlu bir böbrek bulamaz ise ölücek , eger kök hücreleri bilinir ise hasta hayatını kaybetmeden ona yeni bir böbrek oluşturmak kolay olucak.Bu örnek belki günümüz dünyasında mümkün değil ama ilerleyen zamanlarda bu ve bunun gibi yeni tedavi yöntemleri geliıtirilebileceıi ve uygulanabilicegi ortamlar oluşacaktır.

kadından alınan 27 yumurtadan , 13 I sağlıklı idi ve dillenen 13 yumurtadan 5 tane erişkin blastosit meydana geldi.Bu 5 tane blastozit artık kadının rahmine enjekte etmeye hazır.(oluşan blastozitlerden sayısı hastanın isteğine başlı olarak , rahime enjekte ediliyor.Ne kadar cok blastozit enjekte edilirse o kadar sans fazla , ama lakin! Hepsininde tutma olasılığı bulunmakta .Bu yüzden kadının isteğine bırakılmakta.) Enjekte edilen blastozitlerin kadının rahmine tutunması lazım , eger tutunursa kadın hamile kalacaktır.

10 gün sonra kadına hamilelik testi yapılır.sonuç pozitif ise operasyon başarılı olmuştur.Bu aşamadan sonra emriyo-fetüs-bebek dönüşümi gerçekleşecek ve yeni bir insan yaşamı başlayacaktır.

Rahimde gelişim sürecinde ilk oluşan sitem dolaşım sitemidir.Embriyo 27 gün sonra kalp atiıı baılamaktadır.Bundan sonra hayatının sonuna dek hiç durmadan devam edecek bir olay .

Bir insan ömrü boyunca(ort 70 yıl) ortalama 3 trilyon kez kalp atiıı meydana gelir.Kalp atçılarını beyin kontrol eder.yüksek kondisyon harcama gerektirdiıi durumlarda veya korkma,aşık olma vb durumlarda beyin kalpe mesaj(impuls) gündererek kalp atiı sayısı ve ritmini düzenler.

Beyin ve vücut koordineli çalışır.Bir sporcu vücudunu geliıtirirken , aynı zamanda beyin fonksiyon işlevlerini de geliıtirir. örneğin, bir basketbolcu devamlı sahada efor sarf etmektedir, oyun sırasında hızlı düşünme ve karar vermesi, top sürerken arkadaşlarını gızlemlemesi gerekmektedir. Yani aynı anda birçok fonksiyonu yerine getirmektedir.vücudunun maç boyunca zinde kalması işin devamlı antrenman yapmaktadır.Bilim adamlarının araştırması ile bir basketbolcu antremin yaparken , yalnızca vücudunu geliştirmekle kalmayıp aynı anda beyin fonksiyonlarının hızlı çalışmasını ve çabuk karar verme, algülama gibi hayati önem taşıyan fonksiyonlarını da aynı anda geliıtirmektedir.

insan beyni vücudun %2 si iken , oksijenin %20 sini kullanır.iki yarım kıresinde yaklaşık 100 trilyon sinir hücresi(nöron) bulunmaktadır.nöronlar omurilik yoluyla bütün vıcudu sarmıılardır.dışarıdan veya içeriden gelen tepkileri direk beyine iletmektedir.

tımır hastası olan bir insan şok çabuk vücutsal faaliyetlerini kaybedebilir ve hayatını kaybedebilir.tımır tedavisi cok zor ve riskli bir ameliyattır.Tedavide tımırın yeri şok önemlidir.yanlış yere yapılan müdahale büyük ve önlemez sonuçlar doıurabilir.

Beyninin kontrol merkezi ve konuşma merkezi yakınında tımır bulunan bir hasta ince MR I şekilir. MR da tımırın kapladııı alan ve hangi fonksiyona zarar verdiğini saptamak cok önemlidir.MR sonuçlarından hastanın beyninin 3 boyutlu haritası çıkarılır.Bu harita sayesinde doktor ameliyat esnasında hiçbir sürprize mahal vermemek istemektedir.Ameliyattan ince hastayı tanır, hem 3 boyutlu harita ile anatomik, hem de çeşitli testler ile psikolojik olarak tanır.tımır konuşma merkezi yakınında olduğundan , hasta ameliyatın geii bir kısmında uyanık kalmak zorundadır. böylece doktor ani geliıebilecek olumsuz durumlara karşı tedbir almaktadır.

Ameliyat öncesi doktor birkaç defa 3 boyutlu harita üstünde alıştırma yaparak , beyinin iş yapısını tam olarak kavramaktadır.

insan vıcudu ne kadar karmaşık olursa olsun, insanlık hep onu çizmeye uıraımııtır.varlığını, ilk yaratıldııı günden beri araıtıran insan,hiçbir zaman bu gayesinden vazgeımeyecektir.Bu bütün ugraılarıda insanlığa yeni ufaklar açacaktır..

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

1.insan vücudunu bir şeye benzetmek gerekirse neye benzetirdiniz?

2.Biyoloji açısından sizce teknolojinin yararları nelerdir?

3.insan temelde nelerden oluşur?

4.Sizin kavram kımenizde ,İİMKANSIZİ kelimesinin nasıl bir karşılığı bulunmaktadır?

5.Bilim ve teknoloji sizce imkansızı baıarabilirimi?

6.tıp Bebek tedavisi hakkında bilgi veriniz.

7.insan Genom projesi nedir?

8.Kromozon nedir? ünsanda kaç kromozom bulunur?

9.Blastozit nedir?

10.kök hücre nedir?kök hücre ile gelecekte neler yapılabilir?

11.kök hücrelerin başkalaşımı ile ortam arasındaki ilişki nedir?

12.Rahime enjekte edilen blastositlerin sayısının fazla olmasının avantajları ve dezavantajları nelerdir?

13.Embriyo da ilk hangi sistem oluşur?

14.Kalp ile Beyin arasında nasıl bir ilişki vardır?

15.Vucut gelişimi ile Beyin fonksiyonları arasında nasıl bir ilişki vardır?

16.timir hastalığı nedir?

17.timir tedavisinde MR ın önemi nedir?

18.timir tedavisinde tımırın yerinin tam olarak bilinmesi neden önemlidir?

CELAL UÇAR FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ (I.I) A-4 9010054021