maymunların dehası;Taklidi Bilim ve kültürün Hayvanlarda Mayalanııı ve Yayılması
Afrika ormanlarında bulunan şempanzeler daha ince kimsenin girmediii hareketler yapıyor. şempanzeler Senegalıde mızrak yapıp avlanıyorlar, aynı atalarımız gibi. Bununla birlikte şempanzeler, orangutanlar, goriller ve bonobolar bize şok benziyor. insan ve maymun genleri %99 aynıdır. Ama dünyadaki konumlarımızı düşününce çarpıcı ölçüde farklı olduğumuz görülür. Ortaya ııkarılmak istenende bizi neyin insan yaptığıdır. aramızda büyük farklara yol aşan küçük farklar nelerdir? Yeni bir araştırma ise maymunların mantıki gücünün inanılmazlııını gösteriyor. yapılan deneyde bir deney tipine bir fıstık konulmuı ve şempanzenin bunu nasıl alabileceıi gızlenmeye ıalııılmııtır. 10 dk. Boyunca şempanze bir şey yapmadı, sonra aniden anlamış gibi suyu ağzına alarak tıpe boşalttı. böylece fıstık yükseldi ve onu aldı. Onlar suyu araç olarak kullanabildi. Bu insanların kafası ıalııtııında bulunan bir şeydir. afrikaının her tarafında şempanzeler her şeyi yer ve eti severler. Bunlar elle yakalayamadıkları avları işin mızrak yaptılar. Maymunlar bu yöntemleri birbirlerine de gösterirler. gençler onları taklit eder. yapılan bir deneyde maymunlar işin bir yemek makinesi yapıldı ve işine üzüm konuldu. şempanzenin üzümi alması işin ince bir plaka çevirmesi sonra ise kolu itmesi gerekiyordu. Bunun işin sadece Cudi adlı bir maymun eıitilmesine rağmen cudiınin arkadaşları ve çevredeki diğer maymunlar cudiıyi gızleyerek bunu içrendi. 1960ita yapılan çalışmalarla şempanzelerin duygusal olarak da bize benzediklerini gızlediler. özellikle bebek ve anne ilişkisi bakımından, yapılan gözlemde anne maymun hasta bebeğinin ateşini elini alnına koyarak anlıyordu. ayrıca bebeği öldükten haftalar sonra bile kucaıında taşıyordu. diğer bir benzerlik ise şempanzelerin iş birliği yapmasıydı. yapılan bir diğer deneyde yiyecek büyük bir taşın altına konulmuı ve tek başına bunu ııkaramayan şempanzenin insandan yardım istediği gızlenmiıtir. Kendi aralarında da ulaıamadıkları besinler işin yardımlaıırlar. şempanzelerle yapılan bir diğer çalışma ise sayıları sıralamaktı ve bunu başarıyla yaptılar. Sembolleri kullanabiliyorlardı.

1- insanları şempanzelerden ayıran temel farklılıklar nelerdir?

2- şempanzelerde iş birliği hangi durumlarda gözlenir?

3- Duygusal yönden maymun ve insanların benzer olduklarını neye dayanarak aıılayabiliriz

4- maymunların mantıklı düşünme yeteneğine sahip olduklarını ispatlayan deney hakkında bilgi ver.

maymunların DEHASI (TAKLİTLE BİLİM ve KÜLTÜRÜN HAYVANLARDA MAYALANIİI OLUŞUMU VE YAYILMASI)

insanlar ile orangutanlar, maymunlar, bonobolar, şempanzeler birbirlerine benzer özellikler gösterir fakat biz insanları insan yapan özelliklerin neler olduğuna yani insanları belirtilen bu hayvanlarda önde yapan hangi küçük özellikler olduğuna bu belgeselde deıinilmiıtir.  Bir zamanlar sadece insanlara ait oldukları düIünülen özelliklerin maymunlarda da görüldüIü ortaya çıkmııtır. maymunların sorunları çözmek için mantıklı düIünebildiklerini ortaya çikaran deneyler yapılmıştır. Örneıin deney tüpü içerisindeki bir besinin alınmasında maymun bir araç olarak suyu kullanmııtır. Normalde araç olarak bir alet kullanmaya yatkın olan maymunlar suyu kullanarak insanlar gibi mantıklı düIünebildiklerini göstermiılerdir. vahşi şempanzelerinde avlarını avlamak için mızrak benzeri aletler geliıtirmiıler ve kullanmıılardır. Maymunlar taklit yoluyla da öırenebilmektedirler ve duygulara sahiptirler. şempanzeler çeşitli aletler kullanabilmiıler ve işbirliği geliıtirebilmiılerdir. Maymunlarla yapılan deneylerde işbirliği yaptıkları ve amaçlarina ulaşmak için insanlardan yardım aldıkları gözlenmekte ve ayrıca insanlara da yardım edebildikleri görülmüitür fakat insanlara yardım ederken eğer bu bir besin ise maymunlar bu konuda bencil davranıyorlar. Bonobolar şempanzelerden daha iıbirlikçi bir gruptur. insan türü evrimi sırasında duygusal yönden daha az tepkisel olmuş olabilir.

aşağıdaki soruların cevapları filmin ayrıntılarında vardır.

1.       Maymun kültürünün insan kültürü gibi gelişmesini engelleyen şeyler nelerdir?

2.       şempanze ve yavru insanların akıl okuma yetenekleri arasındaki ilişki nasıldır?

3.       insan yavruları ve maymunlar arasında yapılan öörenme deneylerindeki öörenme sonuçlarinı etkileyen faktörlere nelerdir?

4.       Öörenmeyi etkileyen yapılar nelerdir?