Maymun dehası Ve Zekısının insanlarla Ortak
paydaları Ve insanımsı 45 Dk
Evrim ile ilgili
çalışmaların ışık tuttuğu en güzel ve ilginç videolardan biri Maymun Zekasııdır. Maymun Zekasıında
insanların ataları olarak görülen maymunların insanlarla olan ortak özellikleri
ve farkları belirtilerek, evrim fikrinin üzünç oluşturan bilgiler
verilmektedir.
bazı bilim
adamlarına göre maymunlar, insanların akrabalarıdır. birkaç milyon yıl ince
bizim de maymunlar gibi olduğumuzu ancak şimdi gezegene hıkmettiıimiz
vurgulanıyor. eğer bizler maymunlara bu kadar yakınsak şimdi nasıl oluyordu da
arada uçurumlar kadar fark olabiliyordu?
Maymunlar yüzlerce
kelimeyi anlayabilirler. Bir çeşit lisanları vardır ve karmaşık aletler kullanırlar.
dünyadaki 10 milyon ya da daha fazla tır içinde insan DNAısının %40I
solucanlarla, genlerimizin %60İŞ tavuk, %80ıi fare ve neredeyse %100çini maymunlarla paylaıırız. DNAımızın bu
kadar benzer olmasının sebebi gen ağacının aynı dalından evreleımiı olmasıdır.
Maymunlar arasında bizimle en uzak benzerliii olan, 10 milyon yıl ince ayrılan
orangutanlardır. Benzerlik az olmasına rağmen DNAımızın %96.4çini
paylaııyoruz. 8 milyon yıl ince goriller ile %97.7
ortak DNA, 5 milyon yıl ince ise şempanze ve bonobolar başka bir dal olarak
ayrıldı. Hem şempanze ve hem bonoboların DNAısının %98.7isini
paylaııyoruz.
Bilim adamları
bizde olup maymunlarda eksik olan yınlerimizin neler olduğunu anlamak işin
insan ve maymunlara çeşitli testler yapılmıştır. Bu testler: Kendini tanıma
Testi, Alet Yapma Testi, öğrenme Testi,
anlık hafıza Test ve işbirliği testiidir.
Kendini tanıma
testiinde yüzü iıaretlenip ayna karşısına çıkarılan iki yaşındaki çocuk da
maymun da yüzündeki işareti fark ederek işaretli kısma dokunmuı ve kendini
tanımııtır.
Alet Yapma
testiinde ormana yerleıtirilen gizli bir kamera ile maymunların avlarına
ulaşmak işin çeşitli aletler yaptıkları, örneğin diz bir sopadan 10 kat daha fazla av
sağlayan fırçalar yaptıkları gızlenmiıtir.
öğrenme testiinde
maymunların başarılı olduğu ancak insanlar gibi taklit yoluyla değil, doğruca
idile ulaıtıkları gırılmııtır.
anlık hafıza
testiinde ise şok daha şaşırtıcı ve üstün zeka
gerektiren bir durum siz konusudur. 7yaşındaki bir şempanze 9 yaşındaki bir
çocuğa oranla şok daha üstün bir yetenek göstererek başarılı oluyor. Ve
maymunların 0.65 saniyede sayıların nerde olduğunu hatırlayabildikleri
gızleniyor.
işbirliği testiinde
ise maymunlar şok başarılı olamıyor. Belki de maymun ve insanı ayıran biz çizgi
ortaya çıkıyor. maymunların bencil davranışlar gösterdiği gızleniyor. ayrıca
yapılan başka bir deneyde yiyeceıe ulaçmaya çalışan kişiden ince hareket ettikleri,yarııtıkları siz konusudur. Ancak parmakla idare
edilen şeye ise bir çıkar olmadığı işin ulaçmaya ıalıımamaktadır. Bu durum,
maymunların sadece bencil bakış açısı ile işbirliği yaptığını gösteriyor.
Pensilvanya
üniversitesiinde kas distrofisi üzerinde çalışan bir bilim adamı, çalışmasında
insan ve maymun kas hücrelerini inceliyor. insan ve maymundan ince birer parça
çene kası alıyor.
insanın çiğneme
kasınçn altta ve maymunun 1/3ıi kadar olması, bunun genetik mutasyon olduğunu
dııındırıyor. Maymunlarda beyin işin katı ve esnek olmayan bir hasar siz
konusudur. Kasların kemikte bağlantı noktasında belirgin bir iz vardır. ünsanda
ise bu etki şok daha zayıftır. Bunun üzerine güçlü çene kasınçn 2 milyon yıl
ince mutasyon geçirdiği düşünülüyor. bazı bilim adamlarına göre evrimsel
tarihteki en önemli andan beri zamanla bu enin günümüze gelen versiyonu mutant versiyon oldu. Bu, diğer genleri genetik fiksasyon yoluyla
gölgede bıraktı. Bunun üzerine bilim adamları 2 milyon yıl kadar ince ataların
değişmii olduğunu düşünüyor. çenedeki tek kasların değişimi ile kafatası
gelişmesi ve beyinlerimizin değiştiii gırılmııtır.
sonuç olarak
insanın kültürleri zamanla ıırendiıi düşüncesi yaygınlaımııtır. günümüzin
karmaşık hale gelmesi, kültürün zenginleımesi, teknolojinin ilerlemesi ile
ilkel orman maymununun modern insana dönüştü düşünülüyor.
birçok yönden hala
maymunlara benzediıimiz ancak DNAıdaki küçük farkların bizi özel kıldııı
düşünülüyor. Bunlar: Beyin gücü, dil, karmaşık aletler ve ortak amaçlar sahip
olup birlikte ıalııabilme kabiliyetidir. DNAılarımızın büyük bir kısmı ortak
ama ortak olmayan küçük bir kısmı dünyalar kadar fark yaratabiliyor.
aşağıdaki soruların
cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
Halise KADIRHAN eğitim fakültesi Fen
Bilgi öğretmenliii 4.sınıf