Madagaskar
K�lt�r� ve Yarat�klar�
Madagaskar
adas� d�nyan�n 4. B�y�k adas�d�r.160 milyar y�l �nce Afrika k�tas�ndan
ayr�lm��t�r. Hint okyanusunda bulunan Madagaskar adas� Afrika k�tas� ile
aras�nda Mozambik kanal� bulunur. Canl� t�r� bak�m�ndan d�nyan�n en zengin
b�lgesidir. D�nyan�n ba�ka hi�bir yerine benzemeyen bu ada 250 000 den fazla
canl� t�re sahiptir. Bu sahip oldu�u canl� t�rlerinin %70� i endemiktir.
Yery�z�nde bulunan canl�lar�n yakla��k 170 000� i yaln�zca burada ya�ar. Bu
adaya baz� hayvanlar kaza eseri do�al yollarla bu adaya ula��r. 65 milyar y�l
ilkel hayvanlar bu adaya gelir. Bu adaya ula�an hayvanlar evrimle�erek farkl�
ya�am formlar�n� olu�tururlar. Adan�n pek �ok farkl� b�lgesine yerle�en bu
canl�lar bu b�lgenin iklimine uygun geli�mi�lerdir. Madagaskar adas�ndaki
kurba�alar�n %99� u adan�n ya�mur ormanlar�na �zg�d�r. Derileri beslendikleri
canl�lardan dolay� zehirlidir. D�nyadaki bukalemun t�r�n�n t�rlerini yar�s� bu
b�lgede ya�amaktad�r. Bu canl� hem ormanlarda hem de kayalarda bulunur. Bu
adadaki a�a� ve bitkilerin %80� i e�siz ve hepsinde adan�n s�rad���
ko�ullar�na uyum sa�lamak zorunda kalm��t�r. Dikenli orman da bu farkl�
ortamlardan biridir. Bilim adamlar� bu b�lgenin ��l m� yoksa orman m� tan�m�
�zerine anla�amam��lar ve en son dikenli orman olarak adland�rm��lar. Bu
a�a�lar�n baz�lar� uzun ve k���k dikenli iken baz�lar� k�sa ve s�k dikenli
olmaktad�r. Madagaskar��n ba�ka bir b�lgesinde ise kayalar g�ky�z�ne dik ve
keskin bir yap�ya sahiptir. �ok farkl� bir yap�ya sahip bu b�lgenin alt�nda
Madagaskar bulunmaktad�r. Bu kayalar�n delik uzamalar� 20-70 m bulunmaktad�r.
Diplerindeki akarsular�n a��nd�rmas� sonucu y�zlerce kilometreyi bulan korkun�
ma�aralar olu�mu�tur. Bu ma�aralarda genelde timsahlar�n bir t�r� ya�amaktad�r.
Bu adan�n en tehlikeli canl�s� timsaht�r. Burada ya�ayan insanlar
timsahla�t�rm��lard�r. �nsanlar timsahlar� ayr� bir yere verir ve lanetli
inan�lar�n temeline koymu�lard�r. Timsahlardan yard�m diler ve bunlara l�tufta
bulunurlar. Buradaki yerli halk insanlara zara vermesin diye timsahlara d�zenli
olarak yiyecek verirler. En uzun k�rkayaklalar bu adada ya�ar. Bu adadaki hamam
b�cekleri karn�ndan hava f��k�rt�r. Bu �ekilde �evredeki di�er canl�lar�
korkutarak g�venli�ini sa�l�yorlar. Bu adan�n en yerlilerinden biride zem urlard�r.
Primatlar ba�ka yerde maymuna d�n���rken bu adada 100 den fazla zem ur t�r�ne
d�n��m��t�r. Metabolizmalar� yava�t�r. Koltuk altlar� ��A�� �eklindedir. Her
sabah kollar�n� a�arak y�zlerini g�ne�e �evirerek g�ne�lenirler. Her t�r�n
kendine ait bir b�lgesi vard�r. Bu onlara yiyecek ve koruma sa�lar. Bir ba�ka
canl� t�r� de baobap a�a�lar�d�r.�
D�nyadaki 8 t�rden 6�s� bu b�lgede ya�ar. Ba� a�a�� �evrilmi� bir
g�r�n�me sahiptir. T�yl� bir meyve �e�idine sahiptir. Kurak iklimde
ya�amaktad�r. G�vdelerinde 30 lt su depolar ve 500
y�l ya�ayabilirler.
��� ����������A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1. Adan�n
kurba�alar� neden zehirlidir?
2. Buradaki
iklim �e�idinin sebebi nedir?
3. Bukalemun
adl� canl�n�n bulundu�u nesneye benzemesinin nedeni nedir?
4. Buradaki
insanlar timsahlara neden yiyecek veriyor?
5. Geko isimli
canl�n�n �zeli�i nedir?
6. Primatlar bu
adada ya��yorlar m�?
7. Halka
kuyruklu lemurlar b�lgelerini nas�l korurlar?
8. Bu adada ka�
t�r y�rt�c� bulunur?
9. Bu adada
ya�ayan insanlar nas�l bir inanca sahip?
10. Bu adadaki
k�sa kuyruklu lemurlar�n her sabah ses ��karmal�ndaki
sebep nedir?
11. Madagaskar
ismini bu ada nerden al�yor?
12. Hamam b�ce�i
neden hava f��k�r�yor?
13. �nsanlar�n
ya�am tarz� nas�ld�r?
14. Ka� �e�it
zem ur t�r� bulunur?
15. Zem urlar
her sabah neden g�ne�lenir?
16. Baobaplar
neden bu kadar �ok su depolar?
17. Zem ur
�e�itlili�ini sa�layan nedir?
18. Hayvanlar�n
bu adaya geli�i nas�l ger�ekle�mi�tir?
19. Endemik t�r
ne demektir?
20. Bu adadaki
kurba�alar�n yiyecekleri nelerdir?
FARUK �EL�K FENB�LG�S�
4.SINIF(��)11010054004